Onderwerp: Wadsteunen/poten voor een Etap 22

Droogvallen met een Etap 22 hefkiel gaat niet rechtop. Nu heb ik het web en ZF afgespeurd naar
voorbeelden van wadpoten/steunen, nergens kom ik een foto of tekening tegen voor een Etap 22.
Zelfs niet op de website van de Etap club.
Het zelf construeren van de steunen gaat me wel lukken, voor de stempels heb ik al een idee
(vanuit de podiumbouw) .
Wat ik me afvraag is waar ik de krachten die het scheepje rechtop houden laat terechtkomen.
- op de aluminium lijst van de romp/dek verbinding?
- op de voetrail?
- op een scepter?
- op de verstaging?

Er zijn vast wel mensen hier die wadsteunen hebben en gebouwd hebben.
Alle advies is welkom.

BvD, André

Etap 22 met vaste kiel.

Één lengte van 6 mtr gegalvaniseerde pijp in twee 3 mtr stukken gezaagd.
Een U profieltje eraan dat naar voor- en achter bolders op de plaats wordt gehouden. aan ´t eind dat onder de reling doorsteekt een staafje er door.

De pijp steunt tegen de stootrand en met een takelingetje naar de voetrail nabij een septer stel je de boot met de mast recht op.

De pijpvoet moet een stukje vóór de kiel komen, anders duikt de boot voorover.

Handelwijze: vaar de boot vóór hoog water aan de grond, trek met de takeling de pijpen strak.
Op de top van hoog water staan alleen de pijpem op de grond.
Bij vallend water de takeling wat lossen, is makkelijker dan aan trekken wanneer de kiel eerder steunt.

De foto is met vaste kiel. Voor een hefkiel de pijplengte wat aanpassen. Halverwege de jaren 70 met vallend waterschrobben, met stijgend water van onder naar boven verven.
Nu gaat dat niet meer denk ik.

Goed voorbereid is het alleen te doen.

Saeftinghe schreef :
Het lijkt me beter als op de top van HW niks meer op de grond staat. Anders kom je niet meer weg als het volgende HW toevallig lager is.

Gepost met de officiële Zeilersforum-app

Hoewel die wadpoten misschien nog wel onder de stootrand uit kunnen worden getrokken.

Ik begrijp de methode niet zo goed. Waarom steunen op de stootranden en niet de boot ophangen tussen de wadpoten door takels tussen de wantputtingen en de wadpoot? De pijpen moeten dan wel tot pakweg een halve meter boven het het dek doorlopen.

Gepost met de officiële Zeilersforum-app

AdB schreef :
Ik heb (nog) geen wadpoten, maar ik overweeg het wel.

Mijn situatie (Southerly 28) is vergelijkbaar met de jouwe. De Southerly heeft een centrale kiel en twee kimkieltjes, die ongeveer 20 cm minder diep steken dan de centrale kiel.
Als ik er zeker van wil zijn dat ik rechtop droogval, gebruik ik twee stukken versterkte pvc-pijp met een diameter van 20 cm, die met een stuk ketting van pakweg 1,5 m. aan elkaar worden gekoppeld. Aan het andere uiteinde van pijpstukken zitten lijnen die ik naar het dek haal. De hele contraptie trek ik vanaf de boeg onder de boot door, tot onder de kimkielen. De lijnen maak ik aan dek vast. Bij vallend water zakt de boot op zijn centrale kiel en komen de pijpstukken klem te zitten onder de kimkielen, waardoor de boot keurig rechtop blijft.

Inmiddels lukt het me elke keer om de pijpstukken goed onder de kimkielen te krijgen, maar de hele samenstelling van pijpen, ketting en lijnen is wat gedoe; reden waarom ik ook wadpoten nog overweeg. Eigenlijk ook om die tevens te gebruiken als bokkepoot voor het strijken van de mast.

Je zou om te beginnen iets soortgelijks als die pijpstukken kunnen proberen. Bij jou is de plaatsing niet heel kritisch. Zolang ze maar ergens naast de kiel (of iets daarvoor, als ik Saefthinge mag geloven) onder de kimmen zitten.

Bij gebruik van wadpoten zou ik ze altijd tot boven het dek laten doorlopen en ze met takels verbinden aan de wantputtingen. Voordeel is dat de zaak enigszins stelbaar is. Blijkt het aan de ene kant van de boot iets dieper dan aan de andere kant, of zakt een van de wadpoten wat verder weg, dan kun je dat corrigeren.
Bij zo'n korte kiel als die van de Etap 22 zijn lijnen van de voet van de wadpoot naar voor- en achterschip wel noodzakelijk, denk ik. Zonder loop je het risico dat de boot draait op z'n kiel en de wadpoten steun verliezen, omdat ze scheef komen te staan.

Toevoeging: foto waarop de pijp onder de kimkiel te zien is

Off topic: Wow, wat een mooi schip heb jij, Stegman.

Eigenwijze boot heb je Stegman! Met mijn ouders ook een paar keer droog gevallen met een S28; daarbij (vlakke, harde zandplaat) bleef de boot gewoon op haar brede van onderen platte dooskiel staan. Die kiel is toch zo'n 40 cm breed in het midden? In mijn herinnering was er geen beweging in te krijgen, lopend van boord tot boord. Ik weet niet of dat onverantwoord is geweest; gebruik jij die pijp preventief, of is ie ooit een stukje gekantelt zodat ie op een van die kimkieltjes steunde?

Ik heb altijd begrepen dat dat de primaire functie is van die kieltjes?

Op de Dehlya22 (ook vlakke kielzool, maar een stuk smaller dan de Southerly) hadden m'n ouders twee uitschuifbare (met pinnen te borgen) aluminium "galgen" gebouwd met (ik schat 30x30 cm) multiplex voetplaten. Het horizintale stuk van de galg stak dan boven het gangboord uit; met een paar talies die je in de wantputtingen klikte kon je de boot "afstellen", nadat je vast zat en het water aan het zakken was.

Eclips schreef :
Bedankt voor het compliment!

Nachtvlinder schreef :
Ja, dat kan heel goed.
De kielzool zal inderdaad ongeveer zo'n 40 cm. breed zijn. Niet echt breed t.o.v. de breedte van de romp; bij een Nienke is die verhouding heel anders.
Ik heb de boot inderdaad verschillende keren overeind drooggezet zonder de pijpen en misschien ga ik het in de toekomst vaker doen. Als je de boot met vallend water achter het anker op z'n kiel laat zakken lukt het vaak niet, maar ik heb ontdekt dat, als je hem stevig vastvaart en daarna wat gas achteruit geeft, de kiel zich een klein eindje ingraaft. Op die manier maakt ie een vlakke bodem voor zichzelf. Dan blijft de boot zonder hulpmiddelen vaak wel recht overeind staan. En dan kun je inderdaad gewoon door de gangboorden lopen of aan het boord gaan hangen, zonder dat ie omkukelt.

Als ik de pijpen gebruik, rust ie altijd ook op tenminste één van de pijpen. Meestal gaat de kiel wel enkel cm's het zand in en soms helt de boot toch een klein beetje naar stuur- of bakboord.

De boot heeft verschillende keren ook op de middenkiel èn een van de kimkieltjes gerust. Daar zijn ze op gemaakt en dat is geen enkel probleem. Dat gebeurde overigens altijd geleidelijk; terwijl het water viel. De boot is nooit omgevallen terwijl al het water weg was, maar ik denk dat zelfs dat geen probleem is voor de kimkieltjes. Ze hebben maar 20 cm. te gaan, tenslotte.

Ja, die Dehlya's blijven ook leuke boten. Veel sportievere zeilers dan de Southerly, natuurlijk, maar ook slim gebruik van waterballast, naast een ophaalbare kiel.
Dat waar de Dehlya op rust bij droogvallen is eigenlijk meer een soort kielbalk die, als ik me niet vergis, maar een cm. of tien dieper steekt dan de rest van de romp. Bovendien is de diepgang met opgehaalde kiel nog een stuk minder dan bij de Southerly (minder dan een halve meter, denk ik). Als je overboord stapt als de kielbalk de grond raakt en je propt er aan weerszijden twee stootwillen onder, staat de boot ook rechtop, denk ik.

Ik heb destijds de dehlya 25 serieus overwogen maar, het belang van de wederhelft meewegend, ben ik uiteindelijk toch op de Southerly 28 uitgekomen. Het is een wat goedmoediger zeiler en veel ruimer van binnen, natuurlijk.

Lodewijk, foei, je leest nog veel slechter dan ik.

Het is toch volkomen duidelijk dat die wad poten ophaalbaar zijn.
Die zet je als éérste op de grond om ze wat te laten "zetten" en met het weer zakken van ´t water stel je bij door het takelingetje tussen duim en wijsvinger te laten slippen. Ik kies voor die volgorde omdat het veel makkelijker en zonder inspanning gaat!!!

Om weg te komen met het volgende hoogwater moet je goed te waterstandentabel lezen.Èn er naar handelen natuurlijk.

Ik vond die Dehlya heerlijk zeilen (heb er mee geplaneerd zelfs!), maar ook erg fragiel. Buiten de ruimte die je noemt is een Southerly is m.i. veel geschikter als waddenboot: zo'n boot ontzorgt echt, al zeilt het heel anders natuurlijk.

Sorry offtopic.

Saeftinghe schreef :
Ik schreef al dat ik het niet begreep. Maar je hebt gelijk; dat kwam omdat ik het niet goed las.

Of het op de grond zetten van die wadpoten voor dat de kiel 'staat' de meest ideale methode is; daar heb ik wel m'n twijfels over, maar dat is een andere discussie.

Gepost met de officiële Zeilersforum-app

Waarom zou dat verkeerd kunnen zijn?

Heren,
leuk allemaal, maar we dwalen wat af.
Lodewijk, mooie boot . Ik ben jaloers.
Maar mijn vraag is hoe wadsteunen te maken voor een Etap 22
met ingetrokken kiel.
De wandputtings zitten zeker een decimeter binnenboord, dus een
leuke takeling maken is gecompliceerd.
Dacht zelf aan een systeem dat klemt aan de voetrail en steunt tegen /
onder de stootlijst.
De stempel dan met lijnen naar de voor en achter kikkers gezekerd.
Hoogte afstelling dmv van een spie met om de 3 centimeter een stelgat.
Zal een tekening maken van mijn idee.
Mijn zorg is welke krachten een stootlijst en de voetlijst ( bij een Etap
een alu railing) kunnen hebben.

Groet, André

Onze Etap 22 met ophaalbare kiel had 'Wadsteunen'. Wij hebben ze nooit gebruikt dus hebben geen enkele ervaring met droogvallen. Maar ondanks dat ik het systeem niet meer helder voor de geest heb bestond het geheel uit twee stalen Wadpoten die elke weer bestond uit twee in elkaar geschoven pijpen, met een diameter van 10 a 12 centimeter, vergelijkbaar met het systeem van winterstallingbokken: door een pen dwars door gaten in de pijpen te steken werd de zaak 'gesteld'. Of er meerder gaten op meerder hoogten waren kan ik mij niet meer herinneren. Onder aan het onderste deel zat een horizontale plaat van 20 bij 20 centimeter welke zou rusten op de bodem/de grond.

Dan de bevestiging aan de romp: aan beide zijden ter hoogte van de kiel zaten twee RVS platen van zeg maar 50 bij 50 mm tegen de romp gebout met vier boutjes per plaat met daarop haaks gelast een bevestigingspunt voor het bovenste deel van de poten. Aan de binnenzjde van de romp in de kajuit zat een contraplaat. Onderaan de 'droogvalpoten' zaten aan de voor- en achterzijde ogen aangelast om lijnen aan te bevestigen naar voor en achterklampen aan dek om de zaak vast te zetten. En aan het bovenste deel zat een houten vormstuk dat tegen de romp rustte, ik dacht ook met rubber o.i.d. om de romp niet te beschadigen.

Tot zover mijn herinnering. Ik zou bevestiging aan de wanten (verstaging) vergeten. Een Etap is dubbelschalig, wantputtings zijn niet gebouwd op zijdelingse krachten, mij lijkt het vragen om lekkage. Ook zou ik niet rekenen op de sterkte van het 'berghout' ofwel de schuurlijst. Mij lijkt de kans reëel dat ook deze niet berekend is op opwaartse - of neerwaartse krachten.

Tot zover mijn herinneringen, wellicht kun je er iets mee. Johan

De poten gewoon tegen de stootrand laten leunen, iets"wijdbeens" zetten.
Ze moeten zo'n 40 cm boven de voetrail komen.
Een stukje 10mm rond door de top.
Tussen voetrail en stukje rond een takeling.
Dit net voor de septer om voor- of achteruit schuiven te voorkomen.
Ik zou hem op die manier in de winterstalling durven zetten.

AdB schreef :
Inderdaad; we dwaalden even af.
Maar tussen die afgedwaalde regels heb je nog iets kunnen lezen wat ik al in mijn eerdere pots stelde: is de tijd al rijp voor wadsteunen?
Ik zou me, gezien de configuratie van de Etap 22, niet bij voorbaat vastbijten in het idee van wadsteunen, maar eerst even kijken of je met wat eenvoudiger middelen de boot overeind kan houden.

Weet je hoeveel de bulb van de kiel onder de boot uitsteekt? En hoeveel water er nog staat als die bulb de grond raakt? 60 - 70 cm misschien? Dat is voor iemand met een gemiddelde lengte een diepte waarbij je overboord kan stappen zonder dat je kruis nat wordt. Bij een bodem die niet echt keihard is, gaat de bulb mogelijk nog een paar cm. de bodem in, want in eerste instantie concentreert het volledige gewicht van die boot zich op het relatief kleine oppervlak van de bulb.
Ergens in het stukje over de Dehlya schreef ik dat een paar stootwillen waarschijnlijk al voldoende zijn om de boot overeind te houden. Iets soortgelijks, met gebruikmaking van bijvoorbeeld flinke bolfenders (ook altijd nuttig bij de kont of de boeg, tijdens het aanleggen) is misschien al genoeg om de Etap 22 overeind te houden. Maar ook een paar stukken (versterkte) buis zouden voor dat doel kunnen functioneren.
Als dat werkt kun je eens kijken of die hulpmiddelen ook op hun plaats te krijgen zijn zonder overboord te stappen. Zoek in eerst instantie een mooie warme dag uit voor je eerste experiment.

Even wat proberen, dus, voor je met wadpoten aan de gang gaat. Die vergen altijd meer tijd en kosten dan simpelweg wat onder de kimmen proppen.
Je krijgt experimenterend ook een beetje idee van de krachten die spelen. Als de boot ècht op de kiel rust zijn die helemaal niet zo enorm groot. Maximaal iets in de orde van enkele tientallen kilo's.

Zie het antwoord dat Saeftinghe al gaf. Ook als de puttings 10 cm. naar binnen zitten kan een takel (geen takeling; dat is wat anders) prima werken.

Dat lijkt me een minder goed idee dan de wadpoten door laten lopen tot boven de boorden om ze vervolgens met een takel te koppelen aan de wantputtings. Door ze onder de stootrand te zetten weet je zeker dat je een bepaalde kracht op je boot gaat uitoefenen op een plek waarvan niet duidelijk is of die daarop is berekend.
Dat is bij je wantputtings heel wat duidelijker; die zijn erop berekend dat een stevig aangespannen verstaging ze niet uit het dek kan trekken. En bij de verstaging spreken we zomaar over kracht van enkele honderden kilo's.
Om te voorkomen dat de wadpoot wegschuift of uitwijkt bij de boorden is een touwstrop (ook op de putting of de voetrail al voldoende; dat hoeft geen ge-engineerde klem te zijn.

Maar nogmaals: ik zou even wat experimenteren voor ik in wadpoten ging investeren.
Het is geen enkel probleem als de boot uiteindelijk toch op één van zijn kimmen rust, omdat je experiment mislukt; ik neem niet aan dat de kuip dan bij opkomend water volloopt, zoals bij dieper stekende kieljacht altijd een risico is.

Waar denk je te gaan droogvallen en hoe vaak zou je dat in een seizoen willen doen?

Hurleyzeiler schreef :
Wat je beschrijft lijkt veel op de wadpoten die je vaak ziet bij boten in Franse getijdehavens. Wadpoten die min of meer star tegen de boot worden bevestigd, al dan niet gesteund door lijnen naar voor en naar achter.
Het zal best werken, maar voor zo af- en toe een droogvallen vind ik het te omslachtig en inflexibel. De Fransen doen het vooral op die manier omdat de boten een groot deel van hun leven onbeheerd in de haven doorbrengen en de booteigenaren ervan verzekerd willen zijn dat de wadpoten goed op hun plaats blijven en de boot altijd weer op z'n pootjes terecht komt.

Bij een takel die op de wantputting wordt gezet ten behoeve van een wadpoot wordt die wantputting niet veel anders belast dan door de de verstaging die er al op zit. Voornamelijk verticaal. Er zal niet of nauwelijks sprake zijn van zijdelingse krachten. Dat de boot dubbelschalig is heeft ook geen invloed in dit geval. Als de wantputtings de kracht in de verstaging kunnen opnemen (dat kan dus kennelijk, ondanks de dubbleschaligheid), dan kunnen ze ook dat takeltje van die wadpoot wel hebben.

Saeftinghe schreef :
Laat ik vooropstellen dat ik misschien je verhaal nog steeds niet helemaal begrijp.

Je stelt dat de boot wordt vastgevaren en dat vervolgens de wadpoten "strak" worden gezet. Daarna volgt dan nog dat op de top van hoogwater alleen de wadpoten de grond raken.
Wat de strekking of het doel van de laatste opmerking is begrijp ik niet.

Als je een boot droogzet, of dat nu bij een droogvalsessie of in de winterstalling is; de boot rust ten allen tijde in eerste instantie op z'n kiel. Aanvullende ondersteuning dient slechts om de boot overeind te houden; als er krachten van enkele honderden kilo's op komen te staan, dan deugt er iets niet.

Als je bedoelt dat de wadpoten nog de grond raken als de boot alweer drijft, dan kan ik me daar iets bij voorstellen, maar dan begrijp ik de zin van de opmerking niet. Als de boot drijft komen de takels slap blijft de poot op de bodem staan. Dat lijkt me logisch; maar is dat een aparte opmerking waard?

Lodewijk, je hebt gelijk, de dubbelschaligheid van een Etap doet niet ter zake, waar ik op doelde was het voorkomen van lekkage als gevolg van aanpassingen en krachtuitoefeningen.

Zou heel goed kunnen: dat het droogvalstutten 'zonder omkijken' waren zoals je beschrijft. Ik zie het helemaal voor mij! Helaas heb ik er geen foto's van, te lang geleden.

Lodewijk,

Je gebruikt de goede openings zin, hulde

Ervan uitgaande om niet op de top van HW springtij in(maart of september) aan de grond te willen zetten.

Je moet zorgen dat je met een volgend tij weg kunt en liefst niet al te krap.

Dus, pakweg een uur vóór HW aan de grond varen, dan ga je nog een tijdje om hoog, in dat tijdje zet je de poten uit.
Het water stijgt, maar ik wil niet meer naar ondieper water drijven, dus de poten met een TALREEPJE (is dat het juiste woord?) aan de grond houden.
De voet van de poten is gefixeerd door lijnen naar vóór- en achterbolder, die houden dus de boot op de plaats.
Nu gaat het water zakken, de poten zakken wat in de grond, mogelijk de één wat meer dan de ander.
De bodem hoeft niet exact horizontaal te zijn, of overal even hard.

Je kontroleert de spanning op de talreepjes en stelt ze zonodig bij. Om die reden moet de poot zo´n 40 cm boven de voetrail uitsteken, dat heet stelruimte.
Je let ook op dat de mast vertikaal blijft.
Een talreepje laat je makkelijker iets slippen dan dat je het aantrekt op de juiste maat!!! Om die reden eerst de poten aan de grond, die zetten zich dan goed!!
Op zeker moment raakt de kiel de bodem, de talreepjes staan dan nog prima op spanning en de boot STAAT.

Etap 22 heeft de neiging (vaste kiel) om juist voorover te willen kantelen, met een ophaalbare kiel in hoge stand niet meer omdat de kielzool dan wat naar voor verplaatst is.
De poten moeten dus bij Etap 22 vóór de sleuf waar de kiel uitkomt de grond raken, dat is iets voor de mast, want je kunt bij het zetten niet onder de boot kijken.

De poten moeten ook aan het boveneinde een vaste plaats hebben.
Dat is bij een septer, daar zit een bout door het dek die meer dan sterk genoeg is.
Je zet DE talreep (of HET talreepje) met het begin om de septerpot ONDER de voer rail en het eind knoopje, na een paar wikkelingen, aan de poottop vast. touwdikte 8 mm is meer dan genoeg.
De poot nooit onder de stootrand zetten, je hebt geen vaste maat naar de bodem en de stootrand is er niet op berekend, de voetrail wel.

Je verlengt de zwemptrap met een touwladdertje en kunt op en af de boot.

(Met vallend water schrobben, met stijgend water verven, van onder naar boven.)

De wadpoten die bijgeleverd werden als extra zijn voor een heel ander doel dan bemand droogvallen.
Die dienden om de boot aan een anker achter te laten boven een ondiepte.
Die hebben een vaste maat.
Etap verkocht ook veel schepen in Engeland en daar is dat een stallings manier in binnen water.
Niet te vergelijken.

Het zetten van de poten kostte me minder tijd dan deze POTS schrijven.

Hurleyzeiler schreef :
Aan de Engelse kust zijn degelijke wadsteunen heel normaal.
Kijk maar eens hier : www.google.nl/search?q=drying+...igB&biw=1229&bih=588 od hier: www.google.nl/search?q=drying+...q=beaching+legs+boat
Daar zijn ze ook vrij algemeen te koop zoals : www.yachtlegs.co.uk/index.pl?p...=yachtlegs&langx=eng
Ad

Jachtbenen! Dat is wel een mooie term!

Saeftinghe schreef :
Is dat nou handig?
Ik zou ankeren met een kielspeling van pakweg 20 cm, gewoon bij vallend water en zeker één of twee uur na HW. Dan drijf je ook niet meer naar ondieper water en hoef je je wadpoten niet als spudpalen te gebruiken.

Ik vind de theorie prachtig, maar in de praktijk moet je twee takels (een talreep is een alternatief voor een stagspanner en lijkt me niet praktisch in dit geval) tegelijk in de gaten houden, of iemand bij elke takel hebben.
Om kracht te hebben bij het aantrekken heb je aan die takels voldoende om de wadpoten stevig op of in de bodem te drukken. Dat moet je doen op het moment dat de boot net op z'n kiel staat en voordat ie begint te hellen. Voor dat moment staan de wadpoten wel op de bodem maar zijn de takels spanningsloos. Je laat ze slippen terwijl de boot zakt. Als de boot staat trek je de takels stijf aan en trekt de lijn in de klem.
Het punt waarop de kiel de grond raakt, kun je vooraf markeren op je wadpoten.
Ik zou de wadpoten aan de onderkant altijd voorzien van een voet met enig oppervlak. Dan gaan ze niet of nauwelijks de bodem in en heb je ook weinig 'zetting'.
Spanning houden op de takels voordat de kiel staat lijkt me wat tricky. Dat is dus precies waar ik m'n twijfels over had.

Als je nu hier naar kijkt coxengineering.sharepoint.com/pages/legs.aspx dan lijkt het toch niet onoverkomelijk?

Overigens weet ik zeker dat onze Etap 34s aan de voetrail omhoog getakeld had kunnen worden... De bolders waren van dezelfde buis gemaakt, enkel dubbel bevestigd aan dek.
Geen idee of het bij de 22 ook al zo sterk was uitgevoerd, maar zoveel weegt dat bootje niet, lijkt me.