Onderwerp: Zwabberende schroefas bij de flexibele koppeling

Na het verhelpen van een lek aan de warmtewisselaar draait de kar weer prima.

Komt echter gelijk de volgende vraag tevoorschijn. Ik draaide gisteren even proef en zette de keerkoppeling even in zijn werk. Het viel me daarbij op dat de schroefas zichtbaar slingert t.o.v. de centrale as. En wel volgens een bepaald patroon. Ik heb er even een slow motion video van geschoten.

Overzichtsplaatje van de situatie ter plaatse:


Is dit iets waar ik me zorgen om moet maken / iets aan moet doen? Ik ga ervan uit dat het antwoord op die vraag JA! is.
Maar dan de vervolgvraag: wat? En waar zouden jullie beginnen in dit geval?

Ik constateer dat het patroon van zwabberen zichzelf keurig herhaalt elke omwenteling van de schroefas. Suggereert dat het in het stuk vanaf de uitgaande as van de keerkoppeling en verder zit. Hoewel een foute uitlijning natuurlijk ook voor gewiebel zal zorgen.

Wanneer ik de schroefas met de hand rond beweeg voel ik in elk geval geen 'moeilijke'stukken of rare dingen. Dan draait ie (als ik het me goed herinner) ook gewoon keurig in 1 lijn/as.

Ideeën over het gericht fout zoeken zijn zeer welkom.

Ik heb er geen verstand van maar toch even je film bekeken.
Het is niet alleen de schroefas, maar ook de flens staat te wiebelen.

Misschien niet zoeken in de schroefas, maar in de uitlijning van de motor?

Of motor staat te schudden of schroefas is krom.

Twist,
Lijkt erop dat er in de flex koppeling een of meer rubbers naar de vaantjes zijn.
Kan ook zijn dat de motor niet meer in lijn staat.
Ik zou eerst de koppeling losmaken en het rubber controleren.

Vr.groet, peter

Twist schreef :
Het type flexibele koppeling dat te zien is ken ik niet, maar ik ga er vanuit dat die, net als mijn eigen Python-koppeling, niet al te grote fouten in de uitlijning van de motor kan opvangen.
Toch is die uitlijning één van de dingen waar ik aan denk.
Een andere mogelijkheid is een schroefas die niet meer perfect recht is. Dat is echter alleen goed te checken als de boot uit het water is en de schroefas naar buiten wordt getrokken. En hopelijk is de as er dan uit te krijgen zonder het roer te verwijderen.

Maar misschien hebben anderen betere suggesties.

lodewijk stegman schreef :
Koppeling ziet er hetzelfde uit als deze

waarschijnlijk is het dus een Exalto Centa M 127 of Vetus Uniflex 13 (zelfde maar dan met een Vetus logo erop). Die kan maximaal 2 graden hoekfout opvangen (maar dan nog maar max 1500 rpm draaien)

Petervdw schreef :
Ga ik doen. Ik hoop dat ik er genoeg ruimte voor heb

Koppeling ken ik, vorig jaar ook ergens in een motorjacht gemonteerd. Op zich kan de koppeling aardig wat onnauwkeurigheden opvangen maar stelregel is wel hoe beter de motor uitgelijnd is tov de schroefas hoe beter. Koppeling zit met een klembus (muur)vast aan de as.
Het rubber van de koppeling zit gevulcaniseerd vast aan de alu behuizing, kan dus eigenlijk niet kapot tenzij die losscheurt van de Alu behuizing

Zit de flexkoppeling wel in het midden van de uitgangsflens gebout?

Her en der zijn natuurlijk wat handige harroes met vijlen en slijpschijve te vinden die dat soort zaken wel even "pas" maken...

klembus zit met ca 6 of 8 bouten aan de omtrek vast en trekt de bus die enigszins conisch is uit zichzelf centrisch. Wel even controleren of dat de klembouten allemaal even strak aanzitten. De stalen opsluitring (die het rubber opsluit) moet ook gelijkmatig zijn aangezet.
Ik denk zelf dat je moet beginnen met het uitlijnen van je motor tov je schroefas. Verkeerde uitlijning kan overigens ook het gevolg zijn van verslapte motorrubbers !

....en die klembus zit dan weer op een aandrijfflens van de motor!

klembus zit op de schroefas, (zie je foto alle M 8 bouten bij de naaf) de behuizing zit met een pasflens op je uitgaande asfles van je je KK.

Loshalen van de flexkoppeling is een heel gedoe als je schroefas niet ver genoeg naar achteren kan,..ik zou beginnen met de uitlijning te controleren.

Ik had een paar jaar geleden precies hetzelfde. Dacht eerst dat de schroefas krom was, doch na demontage van het een en ander bleek het te liggen aan het flexibele/zwevende binnenlager, net als in dit geval zo'n Volvo seal. Na dit vervangen te hebben was het probleem opgelost.

Dick

Dank allen voor de input zover.

Ik kan de koppeling dus inspecteren, maar begrijp dat er ook niet zo heel veel aan te zien is van buitenaf. Nalopen van de aanhaalmomenten, en controleren of de koppeling wel recht voor de uitgangsflens gebout is zal ik doen. Ik vrees dat ik niet de ruimte heb om de as met klembus genoeg naar achteren te schuiven (heb 57mm nodig volgens de Vetus tekening). Dus volledig uitbouwen met de boot in het water zou wel eens lastig kunnen zijn.



Als ik de motoruitlijning wil controleren, hoe ga ik dan best te werk? Maak ik de flexibele koppeling los van de keerkoppeling flens, en dan vanaf daar stellen. Of moet ik eigenlijk de flexibele koppeling ertussenuit hebben om t goed te doen?

Had dit draadje over uitlijnen al gevonden. Eerst de hoekfout minimaliseren en dan de parallelfout wegstellen.

Knar schreef :
Wat was er mis in jouw geval met het seal/binnenlager?
Ik zie trouwens dat PBO zegt dat het gebruik van deze seal i.c.m. een flexibele koppeling wordt afgeraden

Twist schreef :
Voor zover ik mij kan herinneren geldt dat afraden voor situaties waar je ook nog eens flexibele motorsteunen hebt. Je krijgt dan een aandrijflijn met drie ipv twee kandidaattrillingsuiteinden, met het mogelijk risico van extra resonantie. Ik heb dat overigens altijd een beetje theoretisch gevonden, want in de praktijk zie je die combinatie vaak.

Helaas weet ik niet meer precies wat er nu precies mis was met mijn oude seal/binnenlager. Ik had m'n boot nl. ter reparatie aangeboden aan de werf (de Bruijn Weesp) met het verzoek naar die (volgens mij) kromme schroefas te krijgen, en kreeg als respons dat het probleem zat in de seal/het binnenlager. Die zat er al in toen ik de boot kocht, dus dat zou best kunnen daar die dingen uiteraard niet het eeuwige leven hebben.

Dick

Twist,
Tja, ik zie dat er heel veel mensen met ervaring reageren en ook weten hoe de koppeling in elkaar zit. Wanneer je de motor uitlijning wilt controleren kun je niet aan een flex koppeling meten. Volgens de tekening nogal een complex geval. Voor voorkomende gevallen draai ik altijd een massief passtukje, en gebruik ik een meetklokje. Maar wat dhr Knar schreef over het binnenlager van de schroefas; het zou goed kunnen. Het zijn in ieder geval problemen waar je heel lang mee kunt tobben en die niet zomaar op te lossen zijn. Succes!

Vr.groet, peter

Twist schreef :

Eerlijk gezegd kan ik me niet voorstellen dat het bewegen van de schroefas, zoals getoond op het filmpje, wordt veroorzaakt door dit zwevende binnenlager. Dat binnenlager is essentie niet meer dan een rubberen manchet, die weliswaar wordt getooid met de naam 'zwevend binnenlager' maar in essentie niks meer is dan een afdichting t.b.v. de watergesmeerde schroefas. Zo'n manchet beweegt met alles mee, maar kan kan zelf nauwelijks invloed uitoefenen op de beweging van schroefas of flexibele koppeling.

De waarschuwing van PBO begrijp ik ook niet helemaal, tenzij men verwacht dat de schroefas bij een flexibele koppeling meer gaat bewegen en daardoor de seal aan snellere slijtage blootstaat.

lodewijk stegman schreef :
Ook ik kon me dat moeilijk voorstellen, maar het was het wel. Blijkbaar kan zo'n zwevend "lager" zich door de tand des tijds ontwikkelen van een soepel meegevende ballerina in een stramme dwarse grijsaard.

De waarschuwing van PBO had ik al eens eerder gelezen bij het Duitse motorbotenblad "Boote". Als je een zwevend binnenlager hebt dien je dat te faciliteren met of flexibele motorsteunen of een flexibele askoppeling maar niet met alletwee.

Dick

Knar schreef :
Het is bekend dat die Volvo-seal niet eeuwig meegaan, maar deze reden om tot vervanging over te gaan had ik nog niet. Meestal gebeurt dat als het ding begint te lekken.

Nou, dan heb ik nog wat te wachten, waarschijnlijk, want tussen mijn keerkoppeling en mijn schroefas zit een python-koppeling en bovendien staat de motor op flexibele steunen. Het zwevende binnenlager is in dit geval de Vetus-variant met ontluchting, c.q. wateraanvoer uit het koelwatercircuit.

In die opzet heeft de motor al meer dan 800 uur gedraaid en het het gaat nog steeds goed. Weten die bladen ook te melden wat er dan mis gaat?

Als ik goed kijk naar je filmpje en een liniaal op het scherm leg :

Beweegt de hele flens waar de schroefas ingaat.

ik heb zo'n vermoeden dat de uitlijning niet OK is.

Heb je wat veranderd, of iets in die trend ?

Bij het monteren van de schroefas zou die automatisch moeten centreren döor het conische huis. Daarbij wordt de as ook nog een klein stukje richting koppeling getrokken. Daar moet dan wel de ruimte voor zijn. Als de as al voor het vastzetten tegen het huis geduwd is ontbreekt die ruimte en zal de as ook niet goed kunnen centreren. Je zou dus kunnen proberem om de as los te halen en opnieuw vast te zetten zodanig dat deze niet tegen de koppeling stuikt.

Van een foute uitlijning gaat de as niet slingeren.
Dit is een centrerende flexibele koppeling (Centaflex M), tenminste zolang het inwendige rubber intakt is.
De twee koppelingdelen worden door een stuk ingevulcaniseerd rubber verbonden. Dit rubber wordt op torsie belast, krijgt de volle klap van de keerkoppeling te verwerken bij omschakelen, en breuk van het rubber komt regelmatig voor. De koppeling is mechanisch beveiligd tegen doorslag, zowel radiaal als axiaal, dus met gebroken rubber blijft hij gewoon werken, alleen centreert hij niet meer, en krijgt axiale beweging tgv voor- en achteruit stuwdruk.
Bij mij is deze zelfde koppeling ook een keer gebroken, wat zich openbaarde door een hoop geratel in achteruit, omdat de flensbouten tegen de glandbouten kwamen in achteruit.
Gebroken rubber is lastig aan te tonen zonder de koppeling te demonteren, maar als het gebroken is moet hij er toch uit: niet te repareren, moet vervangen worden.

Met het advies van PBO wordt bedoeld dat een zwevende afdichting de as niet lagert: dus alleen gebruiken met een centrerende (al dan niet flexibele) koppeling, zodat de as aan de buitenzijde in het rubberlager gedragen wordt en aan de binnenzijde door het keerkoppelinglager (via de centerende koppeling dus).
Bijvoorbeeld bij een Python koppeling wordt de as niet gecentreerd en is een extra binnenlager nodig zodat de as op twee lagers gefixeerd is. Dit extra binnenlager moet dan tussen de Python (of een andere NIET centrerende flexibele koppeling) en de (- al dan niet zwevende) schroefasafdichting geplaatst worden.
Ik heb ondertussen een andere motor, die ook met een Centaflex M koppeling geleverd werd, maar door voorgaande ervaring vertrouw ik die niet meer: er zit nu een Centaflex AM koppeling tussen, waar het rubber op trek en druk belast wordt ipv torsie, en niet afhankelijk is van aan metaal gevulcaniseerd rubber. Deze koppeling kan naar wens afhankelijk van de toepassing zowel centrerend als niet centrerend gemaakt worden: dus voor een meervoudig gelagerde as moet de koppeling niet centrerend zijn, en voor een enkel gelagerde as wel.

Helder verhaal Aad77.

De vorige eigenaar had t in elk geval voor elkaar om de bediening van het gas en keerkoppeling onjuist aangesloten te hebben. Gevolg: eerst gas geven en meer-dan-stationair toeren maken, voordat de koppeling in zijn werk gaat. Dat heb ik na wat speurwerk weten te verhelpen door het mechaniekje in de koppelingshendel aan te passen. Dat is nu twee seizoenen geleden. Maar dat betekende voorheen: altijd een 'klap' bij het in zijn werk gaan (en niet langzaam kunnen varen). Wellicht is die klap daarmee ook telkens uitgedeeld aan dat rubber.

Zou dus zomaar een kapotte flexibele koppeling kunnen zijn. Morgen weer aan boord. Ik hoop dat ik de ruimte heb om 'm uit te bouwen.

Wordt vervolgd.

lodewijk stegman schreef : Is er dan geen stuwdruklager geplaatst bij jou? Die worden normaal standaard geleverd bij een Python of soortgelijke homokineet en ik heb ze eigenlijk nog geen homokineet gezien zonder stuwdruklager.

Dan zit je zwevend binnenlager op de as tussen buitenlager en stuwdruklager en beweegt de afdichting helemaal niet. Dan kan de as niet bewegen ter plaatse van het zwevend lager , tenzij hij krom is.
Dat is overigens ook mijn opstelling: vetus zwevend binnenlager en een phytondrive, mét stuwdruklager.