Onderwerp: Stagen in mast: haken of dwarsbout?

Veel masten hebben de wanten met T-haken in de mast zitten. Ook zie je wel eens een fors draadeind door de mast met lip-terminals en zelfborgende moeren.

Ik kan me voorstellen dat de dwarsbout meer krachten verdeelt en opvangt dan de enkelvoudige haak?
In geval van vernieuwen van de wanten kan het een overweging zijn om hier naar toe over te stappen? Dat kan, in ons geval makkelijk, doordat de gaten voor de haken groot genoeg zijn voor een 12-15mm as.

Heeft iemand hier enige onderbouwing en/of ervaring over?

Bij een dwarsbout in de vorm van een draadeind / streekas kan het schroefdraad in het aluminium van de mast snijden. Een tapeind met alleen schroefdraad buiten de mast voorkomt dit. Maar het draagvlak blijft beperkt tot de wanddikte van de mast. Het systeem met de haakterminals laat de haak rusten op het aluminium van de mast en het vulstuk aan de binnenzijde van de mast, dat het draagvlak vergroot.

Johan

Haakogen zijn dan altijd versterkt met RVS platen,. zeker bij de grotere dikkere masten ivm de kans op uitscheuren (hier is al veel over geschreven op ZF en in andere (watersport)bladen

Dwarsbouten (met tussenbus) vindt men vaak niet meer van deze tijd maar.....in mijn beleving is dit wel de betere constructie. Zelden heb ik ergens gelezen dat er een mast overboord ging omdat de dwarsbout het begaf. wel dat haken uit de mast scheurden.

Gaten van 12 tot 15mm...dwarsbout voorzien van grote ringen (het mooiste als deze extra groot zijn en in de ronding van je mast geperst zijn voor maximale aanleg) heeft mijn voorkeur.
Wel de lengte van de dwarsbout zodanig kiezen dat er geen lange stukken met vlijmscherpe bramen overblijft wat je zeil niet kan waarderen. iets doorsteken door de moer en afgeschuind en afgebraamd !

Ik vind T-haken eng. Een kleine materiaalfout, gietfout, vermoeiïng of zo kan al fataal zijn, zonder dat je het ziet aankomen. Bouten zijn betrouwbaarder.
Maar het risico van een door-en-door-bout is dat die mast samenknijpt, al bij de te stevige montage of later bij een flinke belasting.
Dus eigenlijk zou in de mast een bus moeten zitten waar de bout doorheen gaat.
Wim.

Ik ben erg tevreden over de Sparcraft 'coquilles':

Waterrimpels schreef :
Ja, je zou gelijk hebben als er geen RVS schetsplaten/fittingen in zitten aan de binnenzijde. Die zitten er in mijn geval wel in. Uberhaupt zou ik al een gladde as nemen en draad er op snijden aan beide zijden.
Afwerken met Dopmoeren en loctite.

Je kunt het zo mooi maken als je wilt.

Bout door de mast twee RVS lippen met gaten daarop vastzetten. Tussen de lippen ruimte voor oogterminals van het stag.
Op mijn schip met een forse Brasker mast zit dat al 33 jaar 40.000 mijl op zee. Nog steeds alle vertrouwen in.

Paul

Ik sta voor hetzelfde dilemma. Haakin terminal of doorgaande staaf zoals Elixer het beschrijft. Is bij mij alleen onderzijde diamant (dyneema) verstaging met spanner. Bovenzijde is Colligo Cheekytang.

Noballast schreef :
Die tekening die 3Noreen laat zien is een systeem wat je vaker ziet op John masten op X-jachten. Volgens mij heeft Bsi zoiets in zijn programma. Dat is een mooi systeem voor jouw dilemma. Je zou dat kunnen combineren met spanners met aan 1 kant een stemball en aan de andere kant een gaffel. Dan kan je de dyneema stag aan de gaffel splitsen. Een spanner van OS past misschien wel, dat is een merk van de Bsi groep.



Gepost met de officiële Zeilersforum-app

Baasklusje schreef :
Op zich wel maar ik ben niet zo onder de indruk van de bewegings die coquilles (niet alleen van sparcraft) vaak bieden. Omdat het gat van de coquille vaak tegen de mastwand aan zit en de ruimte binnenin beperkt is ten opzichte van de kop van de stemball terminal die er in moet, komt het nogal eens voor dat de terminals niet genoeg naar binnen kunnen bewegen en er een knik in het stag komt waar deze de terminal verlaat wanneer de hoek tussen stag en mast nogal klein is. Daarnaast heb ik meer dan eens corrosie gezien rond het gat van coquilles wat je moet oplossen door de mastwand plaatselijk te dubbelen. Wat vervolgens en bovengenoemde probleem weer verergert.

Gepost met de officiële Zeilersforum-app

MrP schreef :
Zo iets:
bsi-rigging.com/product-catego...g/fiber-tang-system/

Gezien de aard en staat van het schip zal het ooit wel iets DIY worden.

Ja zoiets inderdaad. Ik vind het wel mooi:-)

Gepost met de officiële Zeilersforum-app

Zo'n ding aan de onderzijde, dus omhoog wijzend, is wel een watervanger. Ik heb al ondervonden wat dat doet in de loop der jaren.

De haakterinals hebben slechte naam gekregen omdat er een aantal van een slechte kwaliteit zijn geleverd. Die waren van een zelfde kwaliteit als een aantal verstaging toggles, waarvan een aantal zijn bezweken.

Er is geen kwaliteits norm voor een aantal van die spullen.

Die bal terminals, die je veel op Franse schepen aantreft gaan onvoldoende mee in de trekrichting van de stag. Wat je ziet is een knik in de verstaging juist onder de terminal. Dat moet je ook niet hebben.

Een bout door de mast met een afstandsbus ertussen. Geen schroefdraad op het dragend gedeelte. Daar moet dan weer rvs lippen aan voor een vork of een oog.

Haak terminals fungeren op zich goed, mits ze van een goede kwaliteit zijn.

Terminals met de draadinvoer naar boven gericht kun je eventueel vervangen door Sta-lock of iets dergelijk met het huis gevuld met een kit.

Bram

Berghout-2 schreef : Dus de optie gewalste t-haak met backing plate waarbij we het over 2 onderdelen hebben en wat monel popnagels lijken je minder betrouwbaarder dan...

Gewalste oogterminals, RVS plaatjes, borstbouten om ze te monteren op de plaatjes, splitpennen, bout voor mast en moeren (en ringetjes).

Kunnen deze onderdelen dan geen last hebben van materiaal- en gietfouten of vermoeiïng?

Bij de mast van een Dehler Delanta 80 zitten er als ik me goed herinner in het profiel versterkingen dwars in de mast waardoor je deze niet zo snel samenknijpt. Het profiel is bij een topgetuigde boot meestal ook dikker uitgevoerd wat resulteert in een minder flexibele mast van bij fractioneel getuigd. Ik vermoed dat dat de reden is waarom de mast van de Delanta 80 van 8,5 meter bijna even veel lijkt te wegen dan de mast van onze Maxi 33 van 13,5 meter.

Al deze systemen belasten de wang van de mast zijdelings. En maar 1.

De fundamenteel juiste oplossing: een buis in de mast gelast, daar een bout doorheen, en dan de plaatstalen stukken waar de stag tussen komt.

Maar lassen aan een extrusieprofiel is ook tricky, ivm veranderende materiaaleigenschappen. Bij een toptuigage zou je nog een (los) buisje in het mastprofiel kunnen zetten. Met flink flenzen. Dat wel.

Wat in ieder geval echt helemaal nooit mag: een knik in de kabel zoals brambo beschrijft.

Nu hoeven we het ook niet moeilijker te maken dan het is, er varen duizenden boten rond met haakterminals en/of stemball terminals al dan niet in combinatie met coquilles. Dus meestal gaat het gewoon goed:-)

Gepost met de officiële Zeilersforum-app

MrP schreef :
Ik weet dat bij bijv de Dehler 36 CWS de backing plates voor de T-terminals in de mast ooit van aluminium waren en daardoor sneller versleten en mogelijk dus problemen kunnen veroorzaken. Echter een bekend probleem met als oplossing RVS varianten

Dehler heeft wel meer problemen gehad met ankerplaten voor haakterminals. Dat is al lang niet meer het geval. Wel kom je nog steeds oude exemplaren tegen die nog niet vervangen zijn. Niet alleen Dehler trouwens:-)



Gepost met de officiële Zeilersforum-app

Los van haken of dwarsbout, de boel op spanning houden is stap 1.
Onder flinke wind aan de lijzijde slap hangende verstaging en dan de spanning er plotsklap op van een overstag of stevige gijp. Da´s pas zwaar op de bevestiging denk ik, los van het type.

Calidris schreef :
gaat anders wel de waarde verdubbelen..

Dat kan al heel snel

Gepost met de officiële Zeilersforum-app

De meest simpele methode en waarschijnlijk ook de beste is het volgende.
Twee tegenover elkaar liggende vrij grote gaten. Daar schuif je een stukje passende buis in. Die precies zo lang is dat hij aan beide kanten vlak is met de buitenkant van de mast komt. De buis moet waar de afgezaagd is meelopen met het profiel van de mast. Dit geheel sluit je af door er aan beide kanten een plaat overheen te poppen. De plaat bij voorkeur iets overlengte aan de boven en onderzijde. Voor het overbrengen van de krachten in de lengterichting van de mast. In het midden van die platen moet een gat wat de maat moet hebben van de te gebruiken bout. De gaten centreren in het hard van de buis door de mast. Door die gaten steek je dan een bout. Zoals op plaatje. Belangrijk is dat waar deze rust op de platen die je op de mast gepopd hebt geen schroefdraad zit.
Deze bout is voor dyneema. Maar je kunt gemakkelijk iets anders verzinnen. Belangrijk is te weten dat de buis de druk opneemt en de bout de trek.

Heel erg mooi allemaal.
De eenvoudigste manier is om de T-haken van Westerly gewoon weer te gebruiken.