Onderwerp: Eerst poging schema te maken... Suggesties? Tips?

Vandaag begonnen met het verzinnen van een elektrisch 12V-schema voor onze Marieholm. Uitgangspunt was een elektra-schema van een klassieke auto. Dat systeem snap ik en heb ik succesvol geinstalleerd. Vandaar...

Verder ben ik een totale newby en ga niet over 1 nacht ijs om dit in te bouwen deze winter. Het eerste 'ijslaagje' (om in de metafoor te blijven) is deze post.

Bijgevoegd schema heeft niet de -draden van de verbruikers ingetekend. Zou te druk worden. Veel getallen (amperages) zijn nog niet zeker. Het gaat me om de indeling en of ik niks over het hoofd heb gezien.

Ik heb dit nooit eerder gedaan. Heb altijd gewoon schema's gevolgd. Niet verzonnen. Ik heb ze vanmorgen met pen en lineaal getekend, gefotografeerd en met AI in een leesbare 'chart' gezet.

Net als bij auto's wil ik de +draden van verbruikersgroepen een aparte kleur geven en samengebundeld met de -draad in een soort gebreide kous met krimpkous aan beide einden door de boot laten lopen (in flexibele buis trouwens).

Alles dat met 230V te maken heeft, staat niet in dit schema! Alleen de 12V van de cTek. Ook de 12V bedradingskleuren die ik toepas, blijven ver weg van wat we voor 230V gebruiken.

Onderstaand schema heeft 2 bladen. Waarbij je de delen in het gestreepte kader ahw over elkaar moet leggen voor een compleet beeld.

Wat is je vraag?

Want wil je praten over:
1. Energieverbruik (heb je dit allemaal nodig op een mariholm).
2. Ga je het zo aansluiten? (en gaat dat goed?)
3. Kloppen je draden en je zekeringen?
enz.

Voor zover je kennelijk zelf wilt doen:
www.victronenergy.com/support-and-downloads/manuals
Bevat denk ik wel alle start-schema's die je nodig hebt (als je geen expert bent zeg maar).

Bijgevoegd mijn schema; wellicht heb je er wat aan. Heb afgelopen jaar de boel compleet vernieuwd.

Kleine Kapitein schreef :
In principe is ieder antwoord onderdeel van mijn leerproces. Dus graag zoveel mogelijk.

Oude auto als referentie.....

Twee tips, voer alles dubbelpolig uit en gebruik kabel ipv draad.

Ik:
1. Begin met bepalen en uitrekenen van gevraagde vermogens, en energieverbruik.
2. Dan een eendraadschema. (www.elektramat.be/kennisbank/e...aadschema-opstellen/ maar het kan heel eenvoudig hoor.)
3. Bereken doorsnedes en zekeringen.
4. Aansluitschema.

In jouw voorbeeld lopen 1 en 4 al door elkaar.
Ongevraagd advies: Laat 4 ff los. Denk eerst na wat je wilt, doe wellicht 1. Maar als het simpel is (neem ik aan voor een Mariholm) is starten met 2 ook prima.

Snelle blik op dit (AI?) schema.

1. Laat die minirails er eerst ff uit. Teken alleen de gebruikers.
2. Hoe kom je aan de grootte van je zekeringen?
3. Gebruik deze: iso 13297 Annex A: www.scribd.com/doc/255470245/C...Size-Current-Ratings

Kleine Kapitein schreef :

Zelf getekend, door AI in een flow gezet. Maar mijn input.

1. Okee, waarom de rails eruit?
2. Dat weet ik niet; het zijn tot nu alleen aannames dat ik die evt zou moeten hebben. Hoor graag anders of suggesties
3. Die ken(de) ik nog niet!

Dank dus. De zekeringwaarden en kabeldoorsneden met een sterretje zijn voorlopig, dus die kritiek is terecht.

Mijn volgende stap? Ik denk een belastingstabel met per groep de maximale stroom, gebruiksduur, kabellengte heen én terug, toegestane spanningsval en installatieomstandigheden (die termen heb ik van het ineternet).Daarna bereken ik kabeldoorsneden en beveiligingen opnieuw. Daar zijn vast tabellen voor.

In het vereenvoudigde verbruikersschema kan ik de minrails voorlopig weglaten. In het uiteindelijke eendraadschema moeten ze wel zichtbaar blijven: op deze kunststof boot heeft iedere verbruiker een bedrade min-retour en ook de juiste plaats van de BM1-shunt moet controleerbaar zijn. VAndaar

Kleine Kapitein schreef :
1. Ja. Sommige gebruikers moet ik sowieso nog aanschaffen. (Koelkast) en die vraagt veel.
2. Ga ik bestuderen. Dank. Voor je het weet, vind ik het wiel opnieuw uit (en vergeet ik een paar spaken...)
3. Dat volgt uit 1 natuurlijk
4. Blijkbaar werkt de ordening in mijn hoofd zo. Maar dat is wel te veranderen. IIg dank voor de volgordelijkheid.

Maar goed, het zijn inderdaad goede opmerkingen Wat ik heb geplaatst is nu dus een combinatie van een principeschema/eendraadschema en een aansluitschema. De groepen zijn bekend, maar verschillende zekeringwaarden en kabeldoorsneden zijn nog voorlopig.

De volgende stap wordt denk ik een belastingstabel met per verbruiker het opgenomen vermogen, de maximale stroom, gebruiksduur, kabellengte heen én terug en de toegestane spanningsval. Daarna kan ik pas een eenvoudig eendraadschema maken(?) Pas wanneer alle berekeningen zijn gecontroleerd, volgt het definitieve aansluitschema.

Het aangehaalde voorbeeld is bedoeld voor Belgische 230V-woninginstallaties, maar de door jou genoemde ontwerpvolgorde is hier zeker bruikbaar. Weer: dank.

1. Omdat de rails uitsluitend een maker van connecties is. Dat zie je later wel. Eerst accu en gebruikers op elkaar passen. Occam?
2. boathowto.com/wiresize/iso/
3. En die zou ik zeer zeker gebruiken.

4. Gebruik een rekenvel. Dat gaat makkelijk. Spanningsval? Ik reken <3%. Maar die site helpt wel. Nogmaals: Komt daarna.

Eerst je eendraad-schema. ( Ik snap nu de verwarring: Een eendraadschema wil niet zeggen dat je maar een draad aanlegt in je boot. (Dat zou niet gaan toch op glasvezel?) Zoiets (opnieuw occam, simpeler in opzet dus om over na te denken).

rekenvel

Oh heel, heel blij mee!

Amerikaanse ABYC E11 (oude versies wel als pdf te vinden op het wereld wijde web), vertelt je hoe je zo'n belastingsberekening moet maken. Met flinke veiligheidsfactoren.

Doe ik iets anders. Ik ga uit van geschat verbruik. En op het eind een factor. Goed genoeg.
Bovendien is die tabel voornamelijk op de grootte van je accu in te schatten.

Er zijn een aantal zaken die mij opvallen in je schema. Misschien ook al door anderen genoemd.
In plaats van draad zou ik kabel nemen. Dar is beter beschermd tegen invloeden van buiten af en op een schip moet je echt elke gebruiker van een plus en een min draad voorzien omdat je anders problemen krijgt

De koelkast heeft in dit verhaal een dunne draad. Bij het starten neemt een koelkast veel stroom. Met een te dunne draad loopt de spanning dan te veel terug. Ik zou bij 12 volt minimaal 2 keer 4, maar liever nog 2 x 6 mm nemen.

Om de leefaccu te laden met de dynamo heb je een cyrix staan. Veelal wordt tegenwoordig als leefaccu een lifepo accu genomen. Om die met de dynamo te kunnen laden heb je een dcdc omvormer nodig. Anders gaat de dynamo stuk.

Ik vind zelf een leefaccu van 90 Ah erg klein. Reken uit wat je nodig hebt en houdt er rekening mee dat je van een loodaccu maximaal de helft mag gebruiken. Als je een rekensommetje maakt over de hele levensduur blijkt de lifepo accu op termijn behoorlijk goedkoper. Dat komt vooral door de veel langere levensduur.

Massief koperdraad breekt op een boot, gevlochten kabel is veel flexibeler

Waterblok schreef : Kan met niet voorstellen dat er iemand op ons soort bootjes gevlochten kabel gebruikt.
Misschien als je een ssb installatie hebt....

Auto's zijn anders dan boten.

In een auto laat je de carrosserie de min bepalen. Dat is op een boot sterk af te raden. En is zelfs de vraag of je de massa van de motor wel op de min van je accu wilt hebben. Voor elke plus draad, wil je ook een min draad.

Zwerfstromen en dientengevolge corrosie zijn echt een ding.

Over die draad: gebruik fijne kabel, met veel koperdraadjes. Alles gaat stuk door beweging. Het liefst ook nog vertind, vanwege corrosie. Dat lukt niet altijd.

Mbt de installatie, is er een ISO norm die behulpzaam is:

drive.google.com/open?id=1EIKb...Ow4a03R&usp=drive_fs

Ik weet niet hoe je de zekeringen bepaald hebt. Zekeringen beschermen de kabel die er achter zit. Dus de kabel moet tenminste de stroom van de zekering aan kunnen. Ook als de verbruiker minder nodig heeft.

Inderdaad lijkt dit een AI gegenereerd schema. De dynamo kan zeker niet in serie met de startmotor geschakeld zijn. Kijk alles goed na, dat je zelf begrijpt waarom het zo is, voor je gaat bouwen.

Joop66 schreef : Ik lees dit als parallel, de dynamo en de startmotor. Beide zijn immers verbonden met massa, doorgaans het motorblok. Bij mij zat het ook zo, de + van de dynamo doorgelust naar de startmotor en zo in verbinding met de startaccu.

Aan de min kant ontbreekt wel een duidelijk getekende verbinding van de min kant van het systeem met de massa-aansluiting op het motorblok. Tenzij het lijntje tussen dynamo en min-rail hiervoor moet doorgaan. De doorsnede van die kabel moet even groot zijn als aan de plus kant van de startaccu. Dat is ook wel een aandachtspunt: in mijn boot hebben diverse verbruikers die aparte groepen/zekeringen hebben een gemeenschappelijke min kabel. Die moet berekend zijn op de maximale stroom die er door al die verbruikers tegelijk kan lopen en dus vaak dikker zijn dan de plus.

Vertinde kabel vind ik ook belangrijk. Niet zo gemakkelijk te krijgen. Bij svb24.nl hebben ze die wel, zowel met enkele als meerdere aders. En er staat ook bij hoe heet de isolatie mag worden, een uitzondering in de bootjeswereld, maar wel belangrijk om de waarde van de zekeringen te bepalen, zie de eerder gelinkte wire size calculator van BoatHowTo.