Ameland
Komend uit het oosten kunnen vaartuigen met een geringe diepgang vanuit de Zoutkamperlaag (Z) via de Paesensrede (PR) naar het Wierumerwad (WW). Over dit wantij kunt u via het Friesche wad (FW) of het voormalig Smeriggat (SG) naar de Holwerderbalg (HB), om vervolgens via het Pinkegat en Zuiderspruit (ZS) naar Ameland te gaan.
De geul tussen Engelsmanplaat en het Rif is door verzanding onbevaarbaar en niet betond.
Komend vanuit het westen (Terschelling) komt u weinig beroepsvaart tegen.
Houd in de buurt van het Oosterom en de Meep rekening houden met mosselpercelen.
De geul is goed betond, maar pas op: een staak van de mosselaars kan op een ton van de route lijken, of andersom. Verdwaal dus niet.
Vermijd het zeegat, neem rond hoogwater de Blauwe Balg (BB).
Een alternatieve route zuidelijker dan de Blauwe Balg loopt via de Waardgronden. Alleen buiten het werp- en zoogseizoen van de zeehonden en alleen bevaarbaar voor ondiep stekende schepen. Zie ww.nautin.nl.
Diepstekende jachten moeten ‘buitenom’ van Terschelling, Vlieland of Lauwersoog naar Ameland varen. De jachthaven van Ameland is echter niet heel diep en rond laagwater voor deze jachten niet bereikbaar. De bodem van de haven is zacht, dus droogvallen kan.
Let op: bij het binnenlopen van de haven van Nes, net na het havenhoofd, ligt aan bakboordzijde een plaat. Deze staat niet aangegeven. Houd hier absoluut het midden van het vaarwater aan.
Houd vanaf het Veerbootgat rekening met de veerdienst. Wacht tot de veerboot is afgemeerd; u vaart er namelijk dicht langs.
Er is ook vaart van Harlingen naar Ameland: via het Kimstergat, Vingegat. Zwarte Haan, naar het Dantziggat. De route over het Kimstergat is momenteel alleen bevaarbaar door ondiepe schepen. Zie www.nautin.nl.
www.varendoejesamen.nl knooppunt-5-5
WPT

Amsterdam-Rijnkanaal en de stad Utrecht
Waar: Maarssen, Utrecht.
Bij Maarssen is via de Vechtsluis een verbinding tussen het Amsterdam-Rijnkanaal en de Vecht. Deze sluis staat open.
Dit is vooral een gevaarlijke kruising als u vanaf de Vecht komt en u verder naar het zuiden wilt. De scheepvaart vaart hier dicht langs de kant, soms op slechts 10 meter. Dit veroorzaakt veel zuiging en golfslag in het zijwater. Bovendien belemmert de Op Burenbrug uw zicht op de scheepvaart.
Vaar rustig naar het Amsterdam-Rijnkanaal.
Zet een uitkijk voorop.
Ga na het uitvaren van het zijwater meteen stuurboord uit het Amsterdam-Rijnkanaal op en vaar eerst mee met de vaarrichting van de scheepvaart.
Houd goed stuurboordwal.
Pas wanneer u goed overzicht hebt, kunt u opdraaien en oversteken en zuidwaarts koersen.
Luister uit op het sectorkanaal Maarssen, marifoonkanaal 61.
U kunt zich ook melden bij de verkeerspost Wijk bij Duurstede; die geeft dan aan of u veilig het kanaal kunt opvaren.
Vanaf het Amsterdam-Rijnkanaal richting de Vecht:
Vaar iets voorbij de invaart van de Vecht, zodat u in de invaart kunt kijken.
Pas wanneer u goed overzicht hebt, kunt u opdraaien en oversteken.
Bocht Utrecht-Noord
Waar: ten noorden van Utrecht, vlakbij de spoorbrug in de lijn Utrecht-Amsterdam, dit punt heet in de binnenvaart ‘Demka-bocht’ en valt onder de radardekking van sector Maarssen, marifoonkanaal 61. Grote schepen melden zich altijd voor de Demka-bocht op dit sectorkanaal, evenals de scheepvaart van en naar de havens Lage Weide.
Op dit deel van het Amsterdam-Rijnkanaal hebben schippers een beperkt overzicht. Er zijn hier
veel koerswijzingen van de scheepvaart. Onder andere van en naar industriehavens tussen kilometerraai 34 en 35. Een binnenvaartschip dat de haven uitvaart, moet voorrang verlenen.
Splitsing
Net ten zuiden van de Zuider- en Noordersluis zijn de splitsingen van het Amsterdam-Rijnkanaal en het Lekkanaal.
De brug ten noorden van deze splitsing beperkt uw zichtbaarheid op de radar.
Vaar een duidelijke koers.
Houd rekening met de beperkte radardekkin.
www.varendoejesamen.nl knooppunt-1-27
WPT

Breskens
Breskens ligt aan de monding van de Westerschelde, aan de zuidoever. De Westerscheldemonding is een druk punt met veel scheepvaartverkeer en veel golfslag. Het marifoonkanaal van de jachthaven is 31.
Let op: er loopt een sterke getijstroom en voor Breskens (bij boei VH 2A) ligt een ondiepte (Plaat van Breskens).
Aanbevolen routes recreatievaart
1 Komend vanuit zee, zuid- en westelijke richting (langs Zeeuws-Vlaanderen) naar Breskens
Vaar door de Wielingen (‘s nachts zijn de boeien verlicht) tussen de W9 en de wal aan stuurboord (diepte gemiddeld 8 meter).
Houd de kardinale boei Het Veer aan stuurboord en passeer de Veerhaven, na 0,7 mijl is de ingang van Breskens.
2 Komend vanuit zee, noordelijke richting (Steenbank, langs de Walcherse kust)
Advies: vaar ‘s nachts niet via de onverlichte Geul van de Walvischstaart (GvW) en Deurloo (DL).
Vaar via het Oostgat (OG) en de Sardijngeul (SG) tot de boei SG-W. Houd hier goed de stuurboordzijde aan en vaar niet in het midden van de vaargeul (de scheepvaartroute).
Jachten kleiner dan 12 meter moeten in de Sardijngeul en het Oostgat (tussen de parallel van het licht Noorderhoofd en de parallel van het licht Leugenaar) buiten de hoofdvaargeul blijven, voor zover dit veilig en uitvoerbaar is.
Ga stuurboord uit richting de rode boei W10. Daar hebt u goed overzicht over de Wielingen en het voorzorgsgebied.
Houd rekening met snelle loodsboten bij de Koopmanshaven en de veerboten Vlissingen-Breskens.
Beoordeel de verkeerssituatie zorgvuldig. Steek dan over richting de groene boei Songa.
Vaar vervolgens langs de ARV-VH,VH2 en VH2A naar de haven van Breskens.
3 Oversteken van Breskens naar Vlissingen
Vaar vanuit Breskens via de boeien: VH2A, VH2 naar de boei ARV-VH, dan naar boei ARV3.
Vaar vanaf de ARV3 in een noordelijke richting, richting Vlissingen.
Beoordeel de verkeerssituatie zorgvuldig. Steek dan vanuit het ankergebied de vaargeul over naar de Buitenhaven van Vlissingen.
www.varendoejesamen.nl knooppunt-2-10
WPT

Buiten IJ en IJmeer bij IJburg
Waar: vaarwater ten oosten van Amsterdam dat uitkomt in het IJmeer.
In noordelijke richting gaat het IJmeer over in het Markermeer, in zuidoostelijke richting in het Gooimeer.
Oranjesluizen
Het Oranjesluizencomplex (marifoonkanaal 18) bestaat uit vier schutsluizen: de Noordersluis, de Middensluis, de Zuidersluis en de Prins Willem Alexandersluis (PWA). De beroepsvaart en de recreatievaart worden gescheiden. De PWA (aan de zuidkant) is uitsluitend voor de beroepsvaart, de Noordersluis alleen voor de recreatievaart (aangegeven met ‘Sport’). In het hoogseizoen wordt de recreatievaart indien nodig ook door de Midden- en Zuidersluis geschut.
Vanaf de Oranjesluizen richting IJsselmeer.
Houd de betonde vaargeul aan. De beroepsvaart gebruikt deze geul ook, houd daar rekening mee.
Aan de noordzijde van Schellingwouderbrug loopt een vaargeul onder de vaste zijoverspanningen van de brug door. Aangeduid met ‘sport’. Geschikt voor recreatievaart met beperkte masthoogte.
Blijf dus na het schutten eerst aan bakboordwal varen.
Kijk goed om u heen, ook achterom.
Steek na de brug haaks over naar stuurboordwal. Voor hogere schepen gaat het beweegbare brugdeel op gezette tijden open.
Westgaand, vanaf IJmeer richting Amsterdam.
Houd op het Buiten-IJ verplicht de stuurboordzijde van de betonde vaarweg.
Luister vanaf het Vuurtoreneiland (het begin van de strekdam) uit op marifoonkanaal 60 van de sector Schellingwoude.
Ter hoogte van de Zeeburgertunnel meldt de scheepvaart zich zo mogelijk voor de schutting op marifoonkanaal 18.
Houd rekening met de beroepsvaart.
Pas op voor golfslag bij de steigers voor de Schellingwouderbrug. De wachtvoorzieningen bij deze brug zijn beperkt.
De ingang van de toegangsgeul naar Durgerdam ligt ter hoogte van de P17-D2. Na de Hoek van ’t IJ bij het Vuurtoreneiland volgt de meeste beroepsvaart de betonde geulen naar Enkhuizen of Lelystad volgen. Ertegenover, tussen de P20-IJB1 en de P18A is de toegangsgeul naar IJburg.
In het IJmeer ligt, noord van Muiden, het forteiland Pampus.
Let op: rond het eiland ligt een ring van steen. 16 meter uit de kant, 30 cm onder water. Alleen aan de zuidkant van het eiland, waar ook de steigers zijn, is de ring onderbroken.
Aan het IJmeer, ten noordwesten van de Hollandse Brug ligt Marina Muiderzand, een grote jachthaven. De invaart naar de haven is tussen de IJM5-JH2 en de IJM3.
Let hier goed op. Het kan druk zijn met aankomende en uitvarende jachten.
Buiten de vaargeul naar de Hollandse Brug is het ondiep.

De Kooy
Waar: Noordhollandsch Kanaal, zuid van Den Helder.
Beschreven vaarrichting: noordwaarts.
Tussen kilometerraai 71 en 72 is een kabelveerpont.
Brandende flikkerlamp aan stuurboord = staalkabel over het water. Wacht tot deze lamp uit is.
Even ten zuiden van kilometerraai 74 ligt de Spoorbrug Koegras. Voor bediening: melden via de knop op de steiger of via telefoonnummer: 072- 5198557.
Noord van kilometerraai 75 ligt de Kooybrug (marifoonkanaal 20), een hefbrug.
Ten noorden van de Kooybrug is de splitsing met het Balgzandkanaal, het vaarwater naar het Amstelmeer. De bocht aan oostoever is hier ondiep
Let op beroeps- en recreatievaart die vanuit de Kooysluis bakboord uit richting Alkmaar, of stuurboord uit richting Den Helder wil varen. Zet zo nodig een uitkijk voorop.
De centrale meldpost bij de Kooysluis (marifoonkanaal 20) bedient verschillende bruggen over het Noordhollandsch Kanaal, het Balgzandkanaal en over het Kanaal Stolpen - Schagen.
Tussen de Kooybrug en Den Helder ligt aan stuurboordzijde (oostoever) een industrieterrein. Houd hier rekening met manoeuvrerende beroepsvaart.

De Leidsche Rijn
Waar: ter hoogte van kilometerraai 37.
Deze route is alleen geschikt voor kleine vaartuigen.
Vaar rustig richting Amsterdam-Rijnkanaal.
Let op de golfslag en zuiging van de scheepvaart op het kanaal.
Zet eventueel een uitkijk voorop.
Luister de marifoon uit.
Ga na het uitvaren van het zijwater meteen stuurboord uit het Amsterdam-Rijnkanaal op en vaar mee met de vaarrichting van de scheepvaart.
Houd goed stuurboordwal.
Als u naar het noorden wilt koersen: steek pas over als het kan!
Vanaf het Amsterdam-Rijnkanaal, vanuit het zuiden richting Leidsche Rijn:
Vaar aan stuurboordwal de Leidsche Rijn iets voorbij, zodat u goed in de invaart kunt kijken.
Pas wanneer u goed overzicht hebt, kunt u opdraaien en oversteken en terugvaren.

De stad Groningen
Waar: Stad Groningen
Inkomende recreatievaartuigen worden opgevangen bij de eerste bruggen en vervolgens begeleid naar de Zuiderhaven. Daar worden ook boten uit andere richtingen opgevangen. In konvooi vaart u dan verder door de stad. Afhankelijk van verkeersdrukte kan dat drie uur vergen.
Marifoonkanaal bruggen: 9 (centrale post brugbediening).
Het kruispunt bij de Oostersluis is erg overzichtelijk. Om die reden zijn hier ook geen aanbevolen vaarroutes aangegeven.
Houd rekening met beroepsvaart.
Let goed op, kijk regelmatig achterom en luister de marifoon uit.
Vaar een duidelijke koers.
Aan de westzijde van de toegang zijn wachtplaatsen voor recreatievaart. De beroepsvaart wacht aan oostzijde aan dukdalven voor de nieuwe Tasmantoren.
Staande Mastroute Groningen - Lauwersmeer
De diepgang in het Reitdiep is voor schepen tot 2 meter geen probleem. Voor voldoende diepgang moet u wel in het midden van het vaarwater blijven en neem eventueel de buitenbocht. Ook is de diepgang afhankelijk van de waterstand. Het spuien in Lauwersoog kan een sterke stroming veroorzaken en een verschil in waterstand van 50 cm. De oude zeearm is door de jaren heen gekanaliseerd; toch liggen hier en daar nog vervallen kribben en ook in de bochten kan het plaatselijk ondiep zijn. Tussen Electra en Zoutkamp ligt betonning.
Zie ook: Wateralmanak 2, Groningen, Reitdiep.
Waar: Het Eemskanaal
Het Eemskanaal verbindt de stad Groningen (het Winschoterdiep en Van Starkenborghkanaal) met Delfzijl (de Eems). Het kanaal is onderdeel van de vaarroute Lemmer-Delfzijl.
In het Eemskanaal komen twee vergelijkbare kruisingen voor, die u op dezelfde manier kunt passeren. Van de volgende knooppunten maakt de recreatievaart veel gebruik:
de afslag naar het Damsterdiep;
de afslag bij Appingedam.
Bruggen worden op afstand bediend: melden bij het bord ‘Sport’ op het remmingswerk. De bruggen in het Eemskanaal bereikt u via marifoonkanaal 64.
Diepstekende schepen moeten een aantal meters uit de oever blijven.
Houd niettemin zoveel mogelijk stuurboordwal.
Houd rekening met stroming als er in Delfzijl wordt gespuid.
Op het Eemskanaal is na kilometerraai 3 aan bakboord de Jan B. Bronssluis (doorvaarthoogte 2,50 m); de ingang van het Damsterdiep. De sluis is dagelijks zelf te bedienen, instructies zijn op de sluis aangegeven.
Tegenover kilometerraai 4 ligt de Slochtersluis, de ingang van het Slochterdiep.
Leg uw schip goed vast, de voorbijvarende beroepsvaart veroorzaakt sterke zuiging.
Een zelfbedieningssleutel, die te gebruiken is in de hele provincie, kunt u lenen tegen een waarborgsom van 20 euro.
Zie ook: Wateralmanak 2, Eemskanaal en Folder uit ‘Bedieningstijden bruggen en sluizen recreatievaart’ op www.provinciegroningen.nl
Het Winschoterdiep
Waar: van de Groninger Oostersluis naar Winschoten.
Het Winschoterdiep splitst zich bij Winschoten in de Rensel, het laatste stukje naar Winschoten, en de aansluiting op de Pekel Aa. Het kanaal is 35,5 km lang en geschikt voor schepen tot 1.350 ton. Er zijn zestien bruggen, tweeschutsluizen en een keersluis, te weten een schutsluis van 85 m bij Zuidbroek met een keersluis van 12 m, beide bij de uitmonding van het A.G. Wildervanck kanaal, en de Eexter sluis van 100 m bij Scheemda.
Via het Winschoterdiep varen containerschepen van en naar Westerbroek en Veendam.
De Gideonbrug (brug in Rijksweg A7, ten oosten van de stad Groningen) gaat op afstand bediend worden vanaf de Oostersluis (marifoonkanaal 22). Tot die tijd wordt de brug voor schepen met staande mast alleen op aanvraag bediend (24 uur van tevoren aanvragen, tijdens kantooruren op 050-3188500).
Bij de bruggen die op afstand worden bediend zijn knoppen voor de 'sport' aangebracht. Daarmee kunt u zich aanmelden voor brugbediening. Dat kunt u ook doen via marifoonkanaal 22. De Hoge Euvelgunner brug kent nog wel spertijden.
Het Winschoterdiep gaat verder richting Nieuwe schans, met onder andere de sluis Bulsterverlaat (te bedienen met de zelfbedieningssleutel).
Het Winschoterdiep heeft tegenwoordig een aansluiting op het Oldambtmeer en is er een vaarverbinding via het meer naar het noorden toe.

De Steeg, ingang Rhederlaag en Doesburg
Waar: kilometerraai 890.9 (linkeroever), kmr 896.6 (rechteroever), kmr 901.1 (rechteroever).
Als u vanaf de Geldersche IJssel richting De Steeg, Rhederlaag, Doesburg of de Gekanaliseerde Oude IJssel wilt varen, vaar deze ingangen dan open. Dat geeft overzicht en zo kunt u uitvarende schepen zien.
De plas Rhederlaag is ontstaan door zandwinning en wordt druk bevaren door recreatievaart en zandschepen.
De Geldersche IJssel is mooi vaarwater, ook een gevaarlijke rivier, met scherpe bochten, sterke stroming en veel beroepsvaart. Het is een van de drukste binnenvaartroutes van Nederland met binnenvaartschepen tot 110 meter lengte.
Let goed op, kijk regelmatig achterom.
Luister de marifoon uit op kanaal 10.
Houd rekening met schepen die het blauwe bord voeren.
Vaar een duidelijke koers, zodat andere schippers snappen wat u gaat doen.
Geef andere schepen de ruimte.
Blijf uit de dode hoek van schepen.
Houd rekening met de snelheid van de beroepsvaart
Let op de stroomsnelheid.
Raadpleeg de vaarkaart.

Delfshavense Schie – Delftse Schie
Waar: benoorden Rotterdam.
De Delfshavense Schie en de Delftse Schie in de gemeente Rotterdam maken deel uit van het vaartraject Rotterdam-Den Haag, met toegang via de Parksluizen op kaart 1.15 is de situatie van in en uitvaren van de Parkhaven naar de Nieuwe Maas aangegeven. Waarbij het vaarwater ‘open ‘ moet worden gevaren om goed zicht te krijgen op passerend verkeer. De Delftse Schie is een smalle vaarweg met veel beroepsvaart. De bocht in Overschie (gemeente Rotterdam) is smal, scherp en onoverzichtelijk. De recreatievaart moet ruim voor de bocht wachten op tegemoetkomende beroepsvaart.
Aan de westkant van de bocht in Overschie is het scheepvaartknooppunt Delfthavense Schie – Delftse Schie – Schiedamse Schie, met een tweede onoverzichtelijke haakse bocht in de directe nabijheid van de Hoge Brug in Overschie. Dit scheepvaartknooppunt vormt met de bocht in Overschie een zeer ingewikkelde nautische situatie. Let hier goed op!
Lege binnenvaartschepen varen vanaf de losplaats langs de Delftse Schie in Rotterdam (Doenkade) achteruit door de bocht in Overschie en keren (zwaaien) vervolgens op het scheepvaartknooppunt.
Wachtplaatsen zijn hier niet. Een veilige plaats voor de recreatievaart om te wachten is de invaart van de Schiedamse Schie. Hier heeft u een goed uitzicht op de bocht in Overschie in oostelijke richting en u ligt niet in de weg voor de manoeuvrerende binnenvaartschepen.
Het devies voor iedere schipper is ook hier: goed opletten, regelmatig om u heen kijken, vaart minderen en de marifoon uitluisteren. De beroepsvaart meldt zich altijd ruimschoots van tevoren bij de brugwachter van de Hoge Brug op marifoonkanaal 22.
Voor de recreatievaarders is het raadzaam zich aan de noordzijde voor de bocht in Overschie (ter hoogte van ‘Kewi watersport’) te melden bij de brugwachter van de Hoge Brug (marifoonkanaal 22). Aan de zuidzijde van deze brug meldt u zich na het
passeren van de Spaansebrug over de Delfthavense Schie.
Voor watersporters die uit de Schiedamse Schie komen is het raadzaam zich ter hoogte van Scheepswerf De Hoop eveneens te melden bij de brugwachter van de Hoge Brug. Als het nodig
is geeft de brugwachter verkeersinformatie over de naderende schepen, maar hij fungeert niet als verkeerspost.
Houd stuurboordwal.
Volg de adviezen op van de brugwachter van de Hoge Brug.
Let op: de bocht in de Delftse Schie bij Overschie is een engte. Gelijktijdige passage is hier niet mogelijk. Schepen passeren stuurboord op stuurboord (blauwe bord) tussen de bocht en de Hogebrug. Roeiers maken ook veel gebruik van de vaarweg tussen Den Haag en Rotterdam.

Delfzijl
Wie van of naar Delfzijl vaart, wil bij voorkeur stroom mee hebben. Laat in uw keuze de windrichting meewegen en vermijd nare tijzeeën die ontstaan bij wind tegen stroom. Ter hoogte van de ingang van de Eemshaven, in het Dukegat (Doekegat), werken meerdere stromingen op elkaar in. De Eemshaven is niet bedoeld voor recreatievaart.
Rond de havenhoofden van Delfzijl is de diepte zeer variabel; let op uw dieptemeter en vaar niet pal langs de havenhoofden.
Het zeehavenkanaal naar Delfzijl is circa 4 km lang. Houd in het kanaal goed stuurboordwal in verband met in- en uitvarende scheepvaart.
Luister uit op marifoonblokkanaal 3.
Marifoonkanaal Zeesluizen: 26.
Dollard
De Dollard is een zeearm, onderdeel van de Waddenzee, op het grensgebied van Nederland en Duitsland. De rivier de Ems mondt hier in uit en stroomt richting de Noordzee. Het getijverschil in de Dollard is meer dan drie meter.
Op de Dollard vaart buiten de betonde vaargeulen weinig tot geen beroepsvaart.

Delfzijl – Eems
Waar: noordoost Groningen
Als u vanuit de binnenwateren van Groningen naar de zeehaven of de Eems wilt varen, moet u via de kleine en grote sluis ten zuidoosten van Farmsum.
Let bij de splitsing Oude Eemskanaal – Eemskanaal goed op en zet eventueel een uitkijk voorop. U moet hier stuurboord uit (Eemskanaal) richting de sluizen. De sluis is bereikbaar via marifoonkanaal 26.
Voor de vaarverbinding tussen het Eemskanaal in Delfzijl en het Termunterzijldiep moet u voor de sluis stuurboord uit richting de Weiwerder brug (marifoonkanaal 84). U vaart hier de Oosterhorn haven in, een industriehaven. Voor de Methanolsteiger staan inkomend en uitgaand 2 rode lichten opgesteld langs de vaarweg. Deze branden als er overslag gaande is.
U moet via de marifoon toestemming vragen voor doorvaart.
Let op in-en uitvarende beroepsvaart.
In verband met de aanwezigheid van chemische industrie mogen jachten niet afmeren.
Helemaal achterin de Oosterhorn haven vindt u de sluis naar het Termunterzijl diep.
Vaart u rechtdoor, dan komt u bij de sluis van Farnsum en vervolgens in de zeehaven van Delfzijl.
Let hier goed op in- en uitvarende zee- en binnenvaartschepen.
Rondom het havenhoofd is de diepte zeer variabel en moet het midden van het vaarwater worden aangehouden. Het Zeehavenkanaal naar de Eems is circa 4 km lang.
Houd in het Zeehavenkanaal goed stuurboordwal.
Houd rekening met inkomende beroeps- en pleziervaart.
Let goed op, kijk regelmatig achterom
Vaar een duidelijke koers.
Luister de marifoon uit op blokkanaal 3, Delfzijl radar.
De Eems
De Eems staat onder invloed van het getij.
Houd rekening met sterke stroom, tot wel 4 knopen.
Het Zeehavenkanaal lijkt, vooral bij hoogwater, ruim water, maar is gekanaliseerd.
Let goed op de overige scheepvaart als u het Zeehavenkanaal wilt uitvaren.
Wind en stroming kunnen een vervelende golfslag veroorzaken.
Zorg voor schone en volle tanks, schone filters, volle accu’s en een schoon koelwatercircuit.
Voorkom dat los gewoeld vuil de brandstof toevoer verstopt.
Zet alles aan boord ‘zeevast’.
Zorg dat u goed zicht rondom hebt, en dat u gezien wordt.
Luister de marifoon uit.

Den Helder
Waar: komend vanaf het Noordhollandsch Kanaal.
Beschreven vaarrichting: noordwaarts.
Bakboord uit = naar de binnenhavens in het centrum.
Stuurboord uit = richting de Koopvaardersschutsluis, Nieuwe Diep en de Marinehaven Willemsoord.
Koopvaardersschutsluis = melden op marifoonkanaal 22. Of bij de wachtsteiger aan bakboordzijde van de sluis. Let bij het oversteken op naderende scheepvaart.
De Koopvaardersschutsluis is een zeesluis met een flink niveauverschil.
Let bij het uitvaren op de stroming die de overgang van zoet naar zout water veroorzaakt.
Na de sluis ligt de Vice-Admiraal Moormanbrug (marifoonkanaal 18). Na deze brug vaart u richting de Marinehaven Willemsoord. Aan bakboord is een laad- en loskade met bevoorradingsschepen voor de offshore. Als deze schepen manoeuvreren moet de recreatievaart wachten.
Bakboord uit = richting de jachthaven in het Willemsdok, via de Zeedoksluis en beweegbare brug. De sluis (marifoonkanaal 14) wordt op vaste tijden bediend.
Omgekeerd – vanuit de jachthaven naar buiten – gaat u ook via Zeedoksluis.
De sluiswachter geeft pas een vrije doorgang na overleg met de verkeerscentrale.
Uitvaren van de Zeedoksluis = melden op marifoonkanaal 62.
In de Marinehaven Willemsoord:
aan stuurboord liggen de marineschepen;
aan bakboord is de jachthaven van de Koninklijke Marine Jacht Club. Let bij het invaren op de stroming.
Havendienst Den Helder: marifoonkanaal 14.
In Hoofdstuk 13 van het Binnenvaartpolitiereglement (BPR) staan bijzondere bepalingen voor de scheepvaart van, naar en in de haven van Den Helder.

Den Oever (IJsselmeer)
Waar: Afsluitdijk, aan de Noord-Hollandse kant.
In de Afsluitdijk bij Den Oever zijn de Stevinsluizen (marifoonkanaal 20).
De schutsluis bestaat uit één kolk die in twee kamers verdeeld kan worden. Er zijn twee beweegbare bruggen, die ongeveer vier meter boven het gemiddelde waterpeil liggen.
De Stevinsluizen worden 24 uur per dag bediend, maar voor bepaalde periodes geldt bediening op aanvraag.
Zie www.vaarweginformatie.nl
Let op: bij een waterstand in de Waddenzee van NAP + 1,80 m wordt niet geschut.
Aanloop vanaf het IJsselmeer.
Via de betonde toegangsgeul (WV 1 en WV 2).
Houd de geul aan, daarbuiten is het ondieper.
Let op: oost van Den Oever liggen ondiepten (Nieuwe Zeug) in IJsselmeer.
Kijk goed op de kaart.
Voor de sluis zijn in de Binnenhaven aan bakboord wachtplaatsen voor de recreatievaart. Niet bestemd voor overnachting. Tussen de Stevinsluis en de Afsluitdijk-bruggen ligt de Voorhaven.
Aanloop vanaf het Wad.
Via het Vissersgaatje loopt u de Buitenhaven aan. Hiervoor moet u bakboord uit. Er zijn wachtsteigers.
Na de Afsluitdijk-bruggen komt u via de Voorhaven bij de sluis.
Houd rekening met vissersboten en charterschepen van en naar het Wad.
Let op beroepsschepen van en naar de Noorderhaven en Vissershaven (aan de Wad-zijde).
Tip: schutten van zoet naar zout water = stroom mee in de sluis. Maak daarom eerst achter vast.
Spuisluizen
Naast de bruggen en de schutsluis liggen de spuisluizen in de Afsluitdijk. Spuien gebeurt bij laag water op de Waddenzee.
Dan branden er drie rode lichten in een gelijkzijdige driehoek.

Den Oever – Oudeschild – Den Helder
Sluis Den Oever (marifoonkanaal 20).
In de sluis van Den Oever hebt u stroom mee hebt als u naar het wad schut. Dit komt door de uitwisseling van zoet en zout water. Blijf achter grote (beroeps)schepen tijdens het schutten.
Maak de achterlijn (of de lijn op de middenbolder) als eerste vast, zodat de stroom het achterschip niet wegzet.
Het wad op.
Na de sluis en twee bruggen (Afsluitdijk) komt u in de Voorhaven. Aan bakboord is de ingang naar de Vissershaven en de Noorderhaven. Let goed op uitvarende of binnenvarende vissersschepen en charterschepen.
In de havenmond bij het einde van de pieren kan stroming staan uit de uitwateringssluizen.
Ook in het smalle slingerende Visjagersgaatje (VG) kan het ook stevig stromen.
Ter hoogte van de Wierbalg (W) zit een flinke knik in het Visjagersgaatje. Mis deze knik niet, bestudeer de lichtkarakters goed als u er in het donker vaart. De VG17 en VG18 knipperen snel (Q) en vallen op tussen de andere lichten.
Als de platen onderlopen staat de stroom op een aantal plaatsen schuin op de vaarrichting.
De Texelstroom (T) is eveneens behoorlijk onstuimig, zeker bij wind tegen stroom. Een alternatief is het vaarwater over de Bollen (B), maar houd goed rekening met de geringe diepte.
In dit gebied liggen dikwijls vissersschepen voor anker met vissende passagiers. Passeer deze schepen op afstand, vanwege ver uitstaande vislijnen.
Texel - Oudeschild
De haveningang van Oudeschild is smal en bestaat uit stenen dammen, aan de binnenzijde voorzien van remmingswerk. Oudeschild heeft een Zuiderhaven, Noorderhaven, Werkhaven, de havens van de WSV Texel en de Waddenhaven Texel (marifoonkanaal 31).
Geef in- en uitvarende grote schepen de ruimte.
Vraag bij twijfel informatie bij de Havendienst Oudeschild via marifoonkanaal 12.
Molengat en Haaksgronden
Waarschuwing: het Molengat verzandt en is niet langer betond als vaarweg. Er liggen gele markeringsboeien. Doorvaart van het Molengat wordt dringend afgeraden bij krachtige aanlandige wind en hoge deining. Ondiepten rond de Haaksgronden zijn aan
verandering onderhevig. Volg de betonning.
Den Helder
In het Marsdiep kan de stroomsnelheid oplopen tot 3 tot 4 knopen (1 knoop is 1 zeemijl per uur). De windsterkte en –richting zijn factoren waarmee u rekening moet. Pas op voor de snelvarende veerboten van en naar Texel.
De Veerhaven (TESO-haven), west van de marinehaven, is verboden gebied.
Houd bij binnenkomst van de Marinehaven Willemsoord de noordoostelijke kop van het Harssens Schiereiland (met radarinstallatie) ruim vrij aan stuurboord, vanwege sterke dwarsstroom voor de havenmond.
De lichtenlijn ineen = 191˚.
Kijk goed om u heen, ook achterom en let goed op in- en uitvarende scheepvaart.
De marinehaven Den Helder wordt soms gesperd in verband met vertrekkende of aankomende (marine)schepen. Er branden dan twee rode sperlichten, zowel aan de haven- als aan de wadzijde. De afsluiting wordt gemeld op marifoonkanaal 62.
Volgens BPR-artikel 13.02 mag u de marinehaven alleen gebruiken voor doorvaart.
Aan stuurboord is de jachthaven van de Koninklijke Marine Jacht Club. Let bij het invaren op de stroming.
De havendienst van Den Helder is bereikbaar via marifoonkanaal 14.
Luister marifoonkanaal 62 uit zodra u het VTS-gebied van Den Helder binnenvaart.
Aan stuurboord is een laad- en loskade met bevoorradingsschepen voor de offshore. Als deze schepen manoeuvreren moet de recreatievaart wachten.
Stuurboord uit = richting de jachthaven in het Willemsdok, via de Zeedoksluis en beweegbare brug. De sluis (marifoonkanaal 14) wordt op vaste tijden bediend.
Omgekeerd – vanuit de jachthaven naar buiten – gaat u ook via Zeedoksluis.
De sluiswachter geeft pas een vrije doorgang na overleg met de verkeerscentrale.
Uitvaren van de Zeedoksluis = melden op marifoonkanaal 62.
Haven Coördinatie Centrum Den Helder
Het operationele scheepvaartverkeer rondom Den Helder wordt afgewikkeld door het Rijks Haven Coördinatie Centrum Den Helder (HCC ‘verkeerscentrale Den Helder’ marifoonkanaal 62 of telefoonnummer 0223-657522). Deze post is 24 uur per dag bezet en heeft als aandachtsgebied de vaarwegen Schulpengat, Molengat, Marsdiep, de rede van Den Helder, de marinehavens, de rijkszeehaven Het Nieuwe Diep en de veerhaven.
Wie een marifoon aan boord heeft, is verplicht uit te luisteren op marifoonkanaal 62 binnen het VTS-gebied.
Het HCC geeft via de marifoon op gezette tijden informatie over meteo, waterstand, zicht, loodsdienst, et cetera. Tijdstippen: 5 minuten na ieder even uur, dus 08.05, 10.05 uur, et cetera.
Op verzoek geeft het HCC informatieve radarassistentie rond de positie van uw vaartuig.

Deventer
Waar: tussen kilometerraai 943 en 947.
Na de brug van de A1 (na kilometerraai 942) passeert u bij kilometerraai 944 de Voorhaven van Deventer. Daar vaart veel beroepsvaart van en naar de 1e, 2e en 3e Haven, via de Prins Bernhardsluis (marifoonkanaal 18).
Tussen de Wilhelminabrug van de N344 en de Spoorbrug bij Deventer liggen aan de stadskant enkele passantenplaatsen. Overnachten is niet toegestaan.
Ter hoogte van kilometerraai 945 vaart een voetveer.
Tussen kilometerraai 947 en 948 is aan de rechteroever een ingang naar een plas, de Zandweerdhaven. Daar zijn de jachthavens van zeil- en motorbootvereniging Deventer en roei- en zeilvereniging Daventria.
Vaar de ingang open als u vanaf de IJssel deze plas wilt opvaren.

Dordtsche Kil – Hollandsch Diep
De kruising Hollandsch Diep - Dordtsche Kil - Zuid-Hollandsch Diep is een druk bevaren stukje water, waar niet alleen recreatie- en binnenvaart elkaar ontmoeten, maar waar ook (bovenmaatse) zeeschepen varen van en naar het zeehavengebied Moerdijk.
Sommige zeeschepen zijn zodanig groot en steken zo diep, dat deze vanwege hun afmetingen onder de categorie bovenmaats vallen. Bij het oversteken van zeeschepen van en naar het zeehavengebied Moerdijk vaart de zeevaart in de denkbeeldige zeevaartgeul. Voor zeevaart die onder de categorie bovenmaats vallen, moet overdag een zwarte cilinder en 's nachts drie rode rondom schijnende lichten in verticale lijn getoond worden. Alle andere schepen dienen aan bovenmaatse zeeschepen die dit dag- en nachtteken voeren voorrang te verlenen.
Rijkswaterstaat heeft in 2017 en 2018 een aantal maatregelen getroffen om de veiligheid voor de scheepvaart op deze kruising te vergroten. Hieronder beschrijven we de passage langs dit drukke knooppunt vanuit alle drie de richtingen, gezien vanuit het perspectief van een plezierjacht (onder de 15 meter, dus kleine recreatievaart).
1) Komende vanuit de Dordtsche Kil:
Op de hele Dordtsche Kil is het van groot belang dat je goed stuurboordwal vaart. Als je dus uit de Dortsche Kil komt en het Hollandsch Diep op vaart in de richting van Willemstad (West), blijf dan gewoon stuurboordwal varen. Er ligt daar aparte recreatiebetonning (aanvullende drijvende markering op een diepte van 2 meter). Let op: je kunt er andere recreatievaart uit tegenovergestelde richting verwachten. Dit is niet verboden. Een ieder dient in de aangewezen recreatiegeul goed stuurboord te houden.
Als je vanuit de Dordtsche Kil naar het oosten wil varen, het Hollandsch Diep op richting Moerdijkbruggen - Amer en Nieuwe Merwede , moet je het vaarwater geheel oversteken. Hier is het zaak om goed uit te kijken en te wachten als er grote- en/of( bovenmaatse) zeevaart aankomt. Probeer niet krap voor een dergelijk schip over te steken, maar neem de ruimte. Snij ook niet de bocht te scherp af. Vaar als het druk is een stukje het Hollandsch Diep in westelijke richting op en steek dan zo haaks mogelijk over naar de zuidelijk of linkeroever het het Hollandsch Diep (Brabantse kant).
Voor niet al te hoge recreatievaart zijn buiten het hoofdvaarwater twee (2) doorvaartopeningen aan de Brabantse kant van de Moerdijkbruggen aangewezen door blauwe borden met "SPORT". De doorvaarthoogte in het hoofdvaarwater van de Moerdijkbruggen zijn aangewezen door middel van twee gele ruiten naast elkaar. De aangewezen doorvaarthoogte die tevens zijn voorzien van twee gele lichten onder de gele ruiten geven de hoogste doorvaartopening aan. De doorvaarthoogten worden aangewezen door hoogteborden op de pijlers. Indien nodig mag de recreatievaart gebruik maken van de aangewezen doorvaartopeningen in het hoofdvaarwater. Geadviseerd wordt dat de recreatievaart zoveel mogelijk gebruik maakt van de aangewezen doorvaartopeningen die zijn aangewezen door de blauwe borden met SPORT.
2) Komende vanuit de richting van Drimmelen (Oosten):
Kom je aanvaren vanuit het oosten, van de Nieuwe Merwede of de Amer en vaar je richting de Moerdijkbruggen, dan kun je gebruik maken van de aangewezen recreatiegeul, door zoveel mogelijk stuurboord wal (rechteroever) aan te houden. De twee meest noordelijke doorvaartopeningen (zijde Willemsdorp) zijn aangewezen voor niet al te hoge recreatievaart en worden kenbaar gemaakt door middel van blauwe borden met SPORT. De doorvaarthoogte in het hoofdvaarwater van de Moerdijkbruggen is aangewezen door middel van twee gele ruiten naast elkaar. De aangewezen doorvaarthoogte die tevens zijn voorzien van twee gele lichten onder de gele ruiten geven de hoogste doorvaartopening aan. De doorvaarthoogten worden aangewezen door hoogteborden op de pijlers. Indien nodig mag de recreatievaart gebruik maken van de aangewezen doorvaartopening in het hoofdvaarwater.
Als je de Dordtsche Kil in wil varen, hou je gewoon strak stuurboordwal aan, langs de recreatiebetonning. Als je rechtdoor het Hollandsch Diep op vaart, richting Willemstad (het westen), moet je de monding van de Dordtsche Kil loodrecht oversteken. Ook hier weer goed uitkijken, eventueel kun je eerst de Dordtsche Kil invaren en vervolgens op een geschikt moment de Dordtsche Kil oversteken om weer in westelijke richting het Hollandsch Diep in te varen richting Willemstad. (niet wachten, want er staat een behoorlijke stroom bij het sectorlicht Willemsdorp en de ligt aan lager wal). Kijk ook goed achterom of er grote vaart achter je zit die de Dordtsche Kil in wil varen. Steek over en neem de recreatiegeul aan stuurboordwal van het Hollandsch Diep.
Een andere mogelijkheid voor de recreatievaart is om bovenstroom van de Moerdijkbruggen, bij de ankerplaats Bergesche Veld, het Hollandsch Diep Oost over te steken naar de zuidelijke oever (linkeroever of Brabantsche Kant) en in de recreatiegeul, door de twee aangewezen doorvaartopeningen voor SPORT, indien je niet te hoog bent. In de deel dat voor de recreatievaart is aangewezen kun je tegenliggende vaart tegenkomen, houdt zoveel mogelijk stuurboord. Na passage van de Moerdijkbruggen steek je het Zuid-Hollandsch Diep over en vaar je in de aangewezen recreatiegeul, langs de Sassenplaat, in westelijke richting. Het voordeel is dat je niet de drukke splitsing bij de Dordtsche Kil (bij Willemsdorp) hoeft over te steken en dat je tot Willemstad aan hoger wal vaart als de wind uit het Z of ZW komt. Daarnaast mis je ook een sterke stroming bij het sectorlicht Willemdorp. Ook hier geldt dat je in de recreatiegeul zoveel mogelijk stuurboord houdt.
3) Komende vanuit de richting van Willemstad (Westen):
Als je vanuit het Hollandsch Diep de Dordtsche Kil in wil varen dien je ruim van tevoren het Hollandsch Diep over te steken naar Bakboordwal en daar de recreatiegeul te nemen. (Langs de jachthaven van Strijensas). Dan bij het begin van de Dortsch Kil, haaks oversteken naar de stuurboordwal van de Dortsch Kil. Je kunt dan strak Stuurboordwal de Dortsch Kil opvaren. Ook hier goed opletten of de weg voldoende vrij is.
Als je vanuit Willemstad rechtdoor wilt richting Drimmelen, hou je gewoon stuurboordwal aan. Let wel op dat je de grote vaargeul passeert komende vanuit het Zuid-Hollandsch Diep. Kijk ook daar goed uit en geef ruimte. Passeer vervolgens de Moerdijkbrug onder de aangegeven opening voor de recreatievaart indien de hoogte dat toelaat Aan de pijlers hangen hoogteschalen. De aangewezen doorvaartopeningen met de gele ruiten in combinatie met de gele lichten, geven de hoogste doorvaartopening aan. Hoge recreatievaart mag gebruik maken van deze aangewezen doorvaartopeningen in het hoofdvaarwater.
Algemeen:
Luister uit op marifoonkanaal 10 (Schip-schip verkeer). Dan luister je direct mee met het marifoonverkeer tussen schepen onderling. Het komt op deze kruising met grote regelmaat voor dat beroepsvaart met elkaar afspreekt om stuurboord-stuurboord te passeren, bijvoorbeeld tussen een schip dat komende uit westelijke richting de Dortsche Kil in wilt draaien, en een schip dat uit oostelijke richting komt en het Hollandsch Diep op wilt varen.
De bovenmaatse zeevaart is te herkennen aan een zwarte cilinder (overdag) of drie rondomschijnende rode lichten boven elkaar ('s nachts).
Rijkswaterstaat ontwikkelde i.s.m. 'Varen doe je Samen!' twee infographics die de situatie op deze drukke kruising inzichtelijk maakt, een voor de recreatievaart, en een voor de beroepsvaart. Zie ook de knooppunt-kaart hiernaast,

Drechtsteden
Waar: gebied rond Dordrecht, Zwijndrecht en Papendrecht.
Bij het Drechtstedengebied zijn twee zeer drukke en complexe scheepvaartknooppunten.
West van Dordrecht: kruising Oude Maas en Dordtse Kil en Noord van Dordrecht: kruising Oude Maas, Noord, Beneden Merwede en Wantij. De verkeerspost Dordrecht begeleidt het scheepvaartverkeer.
Let goed op, kijk regelmatig achterom en luister de marifoon uit.
Houd stuurboordwal.
Vaar een duidelijke koers, zodat andere schippers snappen wat u gaat doen.
Geef andere schepen de ruimte.
Blijf uit de dode hoek van schepen.
Houd rekening met de grote snelheid van de beroepsvaart. De waterbussen (snelle veerdienst tussen Dordrecht en Rotterdam) lopen 40 km/u.
Let op de stroomsnelheid, op de Noord en de Dordtse Kil tot ruim 4 km/u.
Tip: voor de recreatievaart, komend vanuit het noorden, is de Rietbaan een goed alternatief voor de Noord. De Rietbaan is bevaarbaar voor schepen met een diepgang tot 2,50 m.
Jachten met een masthoogte tot 10 m kunnen gebruikmaken van het niet beweegbare gedeelte van de spoorbrug Dordrecht.
Tijdens de opening van het beweegbare deel aan de Dordtse kant wordt de recreatievaart aan weerszijden tegelijk doorgelaten. Houd daarom goed stuurboord.
Wachtplaatsen voor jachten:
- bovenstrooms (oostzijde) achterin de Leuvehaven;
- benedenstrooms (westzijde) in het Mallegat.
Marifoon
Het gebied kent twee marifoonblokgebieden.
Sector Dordrecht (roepnaam: sector Dordrecht). Marifoonblokkanaal 79. De sector geldt vanaf de Baanhoekbrug Sliedrecht tot 1000 meter benedenstrooms van de Dordtse bruggen en in de Noord tot kilometerraai 978 (ongeveer 2000 meter vanaf de splitsing de Noord in).
Sector Heerjansdam (roepnaam: sector Heerjansdam). Marifoonblokkanaal 4. De sector geldt vanaf de Oude Maas kmr 979 tot ongeveer kmr 999 (2000 meter beneden het Spui) en op een stukje Dordtse Kil tot de Kiltunnel (kmr 982.500) en de Krabbegeul naar de zeehavens Dordrecht.

Earnewâld/vaarweg Drachten
Het vaargebied Earnewâld – Drachten kenmerkt zich door haar vele vaarbewegingen van zowel de recreatievaart als de beroepsvaart.
Earnewâld is een recreatiegebied met haar jachthavens, campings, verhuurbedrijven, de Alde Feanen.
Drachten heeft haar havens voor zowel de beroepsvaart als de recreatievaart.
Voor de beroepsvaart en diepstekende recreatievaartuigen is een deels betonde vaargeul vanaf het PM-kanaal/Krúswetters naar de Hooidambrug (ca. 5,5km).
Als beroepsvaarder en recreatievaarder is oplettendheid dan ook altijd van groot belang, vooral op onderstaande kruisingen:
Krúswetters – PM-kanaal – Lange Sleatten – Rochsleat
Sydsdjip – Ulekrite – Fokkesleat – Earnewâld
Tips
Let goed op, kijk om u heen, ook achterom.
Minder zo nodig vaart.
Houdt het midden van de geul vrij voor de beroepsvaart

Enkhuizen
Waar: de Krabbersgatsluizen en het Naviduct (beide marifoonkanaal 22) in de Markerwaarddijk bij Enkhuizen.
De recreatie- en chartervaart wordt via het Naviduct geschut. De oude Krabbersgatsluizen worden uitsluitend gebruikt voor de beroepsvaart, met een maximum doorvaarthoogte van zes meter.
Let op: beroepsvaart hoger dan zes meter (zeker 60 procent) gaat ook via het Naviduct.
Beide sluiscomplexen worden 24 uur per dag bediend, maar voor sommige periodes geldt bediening op aanvraag.
Zie www.vaarweginformatie.nl.
Komend vanaf het IJsselmeer.
Houd de betonning aan in verband met de diepgang.
Stuurboordwal houden is verplicht op het Krabbersgat.
Laveren is verboden.
Houd rekening met beroepsvaart van en naar de sluizen, met watertaxi’s van het Zuiderzeemuseum, de veerschepen naar Stavoren en Urk in de Veerhaven en charterschepen.
De watertaxi’s draaien ter hoogte van KG13 de haven van het Zuiderzeemuseum in. Tevens de ingang van de Compagnieshaven.
Tegenover de Veerhaven staat op de scheidingsdam een scheidingsbaken met verwijsbord ‘sport’ richting Naviduct.
Kijk goed om u heen, ook achterom.
Steek ter hoogte van de Buitenhaven/Veerhaven naar bakboord over richting Naviduct.
Aan stuurboord voor het Naviduct zijn wachtplaatsen.
Aanroep marifoon: ‘Naviduct-noordzijde’.
Komend vanaf het Markermeer.
Blijf binnen de vaarwegbetonning in verband met een dam onder water.
Houd na lichtboei KG 27 de geleidelichten ineen op 36 graden.
Op de scheidingsdam tussen de invaarten naar de Krabbersgatsluis en het Naviduct staat een rood walbaken en een verwijsbord ‘sport’ richting Naviduct.
Aanroep marifoon: ‘Naviduct-zuidzijde’.
Aan bakboord voor het Naviduct zijn wachtplaatsen.
Let na het verlaten van het Naviduct op kruisende vaart als u het Krabbersgat op vaart.

Franeker
Scheepvaart te Franeker moet vanaf 2017 rekening houden met een ingrijpende gewijzigde verkeerssituatie. Naast de nieuwe Stationsbrug, die op afstand wordt bediend (VHF 20) en waarvan de doorvaart opening is verbreed naar 17 meter, is de eertijds afgedamde Oosterpoortgracht, direct ten noordwesten van de Stationsbrug, nu bevaarbaar voor pleziervaartuigen met een max. hoogte van 2.40 m en dg 1.20 m.

Genemuiden en Zwartsluis
Waar: vaarwater tussen Kampen en Genemuiden, zuid van het Zwarte Meer
Vanaf de Geldersche IJssel kunt u bij kilometerraai 996 het Ganzendiep op. Via dat Ganzendiep de Goot en het Scheepvaartgat bereikt u het Zwarte Water.
Stuurboord uit gaat u naar Genemuiden en Zwartsluis.
Let op: vlak voor de ingang naar de jachthaven van watersportvereniging Genemuiden vaart de kabelveerpont. Wacht tot de staalkabel helemaal is gezonken!
­
Varend op het Zwarte Water, komende vanuit Genemuiden:
Tegenover kilometerraai 17 ziet u aan bakboord bij Zwartsluis eerst de vaste brug (H 3,45 m.) over de Arembergergracht en de Keersluis.
Hierna volgt de Grote sluis met beweegbare brug. Deze Grote sluis is niet voor doorvaart bestemd, zolang de verderop gelegen Meppelerdiepbrug openstaat.
Tegenover kilometerraai 16 is de invaart naar de Meppelerdiepbrug, de ingang naar het Meppelerdiep en Meppel.
De vaarweg van het IJsselmeer naar Meppel (via Ketelmeer, Zwarte Meer, Zwarte Water en Meppelerdiep) is een hoofdvaarweg voor de beroepsvaart. Op deze route is de Meppelerdiepbrug in Zwartsluis een knelpunt. Vandaar dat een nieuwe sluis is aangelegd.
Let op: als het gemaal Zedemuden spuit, staat hier veel stroom.
Na het passeren van de Meppelerdiepbrug is er over bakboord een afslag naar de passantenplaatsen bij de Grote sluis.
Let goed op in- en uitgaande vaart en zet een uitkijk voorop.
Meppelerdiep-Beukersgracht
Tussen Zwartsluis en Meppel ligt aan bakboordzijde ter hoogte van kilometerraai 3,8 de Beukersschutsluis (marifoonkanaal 20). Vanaf het Meppelerdiep, bakboord uit naar de sluis:
Houd rekening met achterop- of tegemoetkomende scheepvaart.
Vanuit de Beukersgracht het Meppelerdiep op:
Houd rekening met doorgaande scheepvaart.
Bij drukte kan een flinke wachttijd ontstaan. Afmeren aan de wachtsteigers (aan beide oevers) is veiliger dan ronddobberen.

Grou – Pikmar
Waar: Door het Pikmar te Grou loopt het Prinses Margriet Kanaal (PM-kanaal)
Algemeen
Recreatievaartuigen in de jachthavens aan het Pikmar (o.a. bij het Theehuis) kunnen hinder ondervinden van de zuiging van passerende beroepsvaart.
Knooppunten:
Kruising PM-kanaal Grou – Pikmar (oversteek)
Afslag PM-kanaal richting Pikmar e.o. vanuit Leeuwarden
Afslag PM-kanaal richting Grou vanuit Sneek
Pont ‘De Burd’ in PM-kanaal
Vaaradvies:
1. Kruising PM-kanaal Grou – Pikmar (oversteek)
Let op aankomend scheepvaart vanuit beide richtingen
Steek haaks over
Ga altijd achter een beroepsschip langs
2. Afslag PM-kanaalrichting Pikmar e.o. vanuit Leeuwarden
en
3. Afslag PM-kanaalrichting Grou vanuit Sneek
Let op aankomend beroepsvaart vanuit beide richtingen
Houd eerst stuurboordwal
Kijk goed achterom
4. Passeren pont ‘De Burd’ in PM-kanaal
(Verbinding tussen het eiland De Burd en Yn’e LijteGrou)
Houd stuurboord wal
Pont heeft voorrang ten opzichte van een klein schip
Passeer de pont achterlangs
Let bij het passeren van de afgemeerde pont (in bedrijf) op het schroefwater

Hansweert, Zuider Voorhaven, Westerschelde
Bij Hansweert gaat het Kanaal door Zuid-Beveland over in de Zuider Voorhaven die aan de Westerschelde grenst. Een druk bevaren gebied. De scheepvaart van en naar Antwerpen die de vaargeul van de Westerschelde volgt, maakt voor Hansweert een scherpe bocht. Voor de Zuider Voorhaven kan veel stroom staan tot 3,5 knoop (6,4 km/u) ebstroom en 4,5 knoop (8,3 km/u) vloedstroom.
Aanbevolen routes recreatievaart
1 Vanuit de Zuider Voorhaven Hansweert richting westen (Vlissingen/Terneuzen)
Richting / bestemming Vlissingen: het Middelgat en Everingen: houd de rode tonnenkant.
Richting / bestemming Terneuzen: volg de stuurboordzijde van het hoofdvaargeul (gebruik het fietspad) of de route via de nevenvaargeulen Middelgat (MG-boeien), Everingen en Zuid Everingen.
2a Vanuit de Zuider Voorhaven Hansweert richting oosten (Antwerpen) via de hoofdvaargeul
Beoordeel de verkeerssituatie zorgvuldig (kijken, uitluisteren, contact met de verkeerscentrale).
Steek vanuit Hansweert recht over naar de uiterste stuurboordkant van de hoofdvaargeul, naar de gele ton van het fietspad en dan bakboord uit richting Zuidergat.
Als er opvarende of afvarende schepen zijn: blijf noord van boei 42 tot u veilig kunt oversteken.
U kunt tot Walsoorden via het fietspad buiten de hoofdvaargeul tussen de groene en gele boeien varen.
Let op: bovenstrooms van Walsoorden liggen met stenen bestorte geulranden dichtbij de betonning.
Vaar bovenstrooms van Marlemont verder naar Antwerpen via de Schaar van de Noord. Daarna via het fietspad langs de hoofdvaargeul van de Pas van Rilland verder richting Antwerpen.
2b Vanuit de Zuider Voorhaven Hansweert richting oosten (Antwerpen) via de nevenvaargeulen Schaar van Valkenisse en Schaar van de Noord
Vaar dan vanuit de Voorhaven van Hansweert bovenlangs boei 42 via het fietspad naar de Schaar van Valkenisse.
Volg de Schaar van Valkenisse tot aan de kruising met de hoofdvaargeul Overloop van Valkenisse.
Beoordeel de verkeerssituatie opnieuw zorgvuldig. Steek over van de Schaar van Valkenisse naar de groene zijde van de hoofdvaargeul (naar boei 65) Overloop van Valkenisse. Daarna vaart u verder buiten de hoofdvaargeul via Marlemont, Schaar van de Noord en het fietspad langs de hoofdvaargeul Pas van Rilland naar Antwerpen.
3 Aanlopen Zuider Voorhaven Hansweert vanuit het Middelgat
• Vanaf de boei MG 17 vaart u naar de rode boeienkant van de hoofdvaargeul (van de Overloop van Hansweert).
• Beoordeel de verkeerssituatie zorgvuldig (kijken, uitluisteren, contact met de verkeerscentrale, vaar de haven goed open alvorens de haven op te lopen) en vaar daarna de Zuider Voorhaven van Hansweert in.
4 Aanlopen Zuider Voorhaven Hansweert vanuit de hoofdvaargeul Overloop van Hansweert
• Houd varend in de Overloop van Hansweert de uiterste stuurboordkant van het vaarwater.
• Beoordeel de verkeerssituatie zorgvuldig. Steek dan tussen boei 47 en 49 over naar de Voorhaven van Hansweert.

Harderwijk
Waar: het aquaduct Veluwemeer, in de Knardijk tussen Flevoland en Gelderland.
De Knardijk verbindt bij Harderwijk Gelderland en Flevoland. Voor de scheepvaart zijn er twee doorgangen in de dijk.
De vaargeul van het Wolderwijd (aan de zuidkant van de dijk) naar het Veluwemeer (aan de noordkant) loopt onder de vaste Harderbrug door, aan de westkant.
Deze route is bestemd voor beroepsvaart.
De recreatievaart en charterschepen varen verplicht via het aquaduct ‘Veluwemeer’, dat aan de oostkant ligt.
Volg voor het aquaduct de AQ-betonning (nummering AQ1 begint aan de noordkant).
De doorgaande geul via de Harderbrug is betond met WW (Wolderwijd, aan de zuidkant) en VM (Veluwemeer, aan de noordkant).
Aan de zuidkant van de Knardijk liggen in Harderwijk de Lelyhaven en jachthaven De Knar. Noord van de Knardijk is de Lorentzhaven.
Kijk goed om u heen, ook achterom.
Houd rekening met de beroepsvaart.
Varend vanuit Harderwijk richting het Wolderwijd.
Let op recreatievaart van en naar het aquaduct.
Bij de boei AQ23-VM96 moet u de vaargeul oversteken en bakboord uit naar het zuiden. Let hier goed op de beroepsvaart van en naar de Harderbrug.
Steek nooit vlak voor een groot schip over. Wacht liever even en passeer achterlangs.
Varend vanuit het aquaduct richting het Veluwemeer.
Bij boei AQ6-LH1 steekt u de vaargeul naar de Lorentzhaven over en kunt bakboord uit naar de doorgaande vaargeul op het Veluwemeer.
Let bij AQ6-LH1 goed op beroepsvaart van en naar de Lorentzhaven.
Bij VM90 gaat u stuurboord uit de doorgaande vaargeul in. Let hier op beroepsvaart die van en naar de Harderbrug vaart.
Houd rekening met recreatievaart die van en naar de Harderhaven of de sluis ‘De Blauwe Dromer’ (Lovinksluis) vaart. Deze liggen aan de noordkant van de Knardijk aan de oever van Flevoland. De sluis verbindt het Veluwemeer met de kanalen in de polder. Het verval is 5.20 meter.

Harlingen
Waar: Noordwest Fryslân, aan de Waddenzee
Knooppunten
Tsjerk Hiddessluizen (TH-sluizen), marifoonkanaal 22
Buitenhavens Harlingen, marifoonkanaal 11
Industriehaven,
Visserijhaven,
Willemshaven,
Veerhaven,
Recreatiehaven (Noorder- en Zuiderhaven)
Jachthavens
Binnen: Jachthaven H.W.S.V nabij de TH-sluis
Buiten: Jachthavens "De Noorderhaven” en “Zuiderhaven” (marifoonkanaal 11)
Voor alle situaties geldt:
Let goed op
Kijk regelmatig achterom
Luister marifoon uit
Houd stuurboordwal, tenzij anders aangegeven
Vaar duidelijke koers
Blijf uit de dode hoek
Let op getijde stroming
Let op: als de Tsjerk HiddeS- sluizen afstromen (spuien naar het Wad) dan branden de spuiseinen: drie rode lichten in een driehoek met de punt omhoog. Lees meer over tekens of verlichting bij het spuien.
Vaaradvies
A. Harlingen vanaf het Van Harinxmakanaal (VHK)
1. TH-sluizen
Luister marifoonkanaal 22 uit
Houd de scheepvaart verkeersseinen in de gaten
Volg de aanwijzingen op van de sluiswachter
De bakboord-sluis is voor de recreatievaart, tenzij anders wordt aangegeven door de sluiswachter
Houd rekening met stroming in de sluis (uitwisseling van zoet en zout)
- maak eerst achter vast
Wacht bij het uitvaren tot de brug is bediend en als brugopening niet nodig is: tot het hoogte licht brand
Wacht bij het uitvaren op het hoogte licht, wanneer brugopening niet nodig is
Let goed op bij het uitvaren van de sluis i.v.m. druk scheepvaartverkeer
2. Na de sluis richting Waddenzee c.q. centrum Harlingen
Na de sluis vaart u stuurboordwal richting de Waddenzee via de Nieuwe Voorhaven en de Voorhaven. De Voorhaven is onoverzichtelijk.
Let op: als de haven tijdelijk gestremd is branden twee rode lichten op het gebouw van de havendienst. Het is raadzaam om dan even af te meren aan het remmingswerk bij de sluis tot de stremming voorbij is.
Luister marifoonkanaal 11 uit m.b.t. scheepvaartverkeer havens
Let goed op bij:
- aankomende en vertrekkende veerboten aan bakboordzijde
- scheepvaartverkeer van en naar de industrie-/visserijhaven aan stuurboordzijde
- scheepvaartverkeer vanuit havens aan bakboordzijde
- inkomende en uitvarende veerboten c.q. beroepsvaart/chartervaart bij de havenmond
Waddenzee
Houd rekening met stroming in verband met het Waddentij
Maak gebruik van de alternatieve routes op de Waddenzee richting de eilanden (zie boekje 5a Waddenzee, knpt. 5.3)
Buiten de haven op de Waddenzee marifoon op kanaal 10
Richting Terschelling en Vlieland vaart u bij de BS4 het blokgebied van de Verkeerscentrale Brandaris in. Hier marifoon uitluisteren op kanaal 2 (geen meldplicht voor recreatievaart)
Centrum Harlingen Noorder- en Zuiderhaven
De havens voor de recreatievaart kunnen worden bereikt na passage van de Sasbrug/Keersluis, marifoonkanaal 11. Bakboord uit na de sluis.
B. Harlingen vanaf de Waddenzee
1. Vanaf de Waddenzee richting centrum Harlingen en de Tsjerk Hiddes-sluizen
Vanaf de Waddenzee vaart u stuurboordwal richting het centrum en de TH-Sluizen. De Voorhaven is onoverzichtelijk.
Let op: als de haven tijdelijk gestremd is branden twee rode lichten op het gebouw van de havendienst. Houd dan de havenmond vrij en blijf buiten op het Wad wachten tot de havenstremmingslichten uit zijn.
Vaar de havenmond vrij en houd rekening met stroming i.v.m. Waddentij
- scheepvaartverkeer van en naar de industrie-/visserijhaven aan bakboordzijde
- scheepvaartverkeer vanuit havens aan stuurboordzijde
2. Centrum Harlingen Noorder- en Zuiderhaven
Na de havenmond vaart u stuurboord richting De Noorder- en Zuiderhaven. De havens voor de recreatievaart kunnen worden bereikt na passage van de Sasbrug/Keersluis, marifoonkanaal 11.
3. Tsjerk Hiddes-sluizen (TH-sluizen)
De stuurboord-sluis is voor de recreatievaart, tenzij anders wordt aangegeven door de sluiswachter
Let goed op bij het uitvaren van de sluis op:
- uitvarend beroepsvaart
- uitvarend recreatievaart direct stuurboord vanuit de sluis
- De HWSV jachthaven ligt direct na de sluis stuurboord uit

Harlingen – Noordzee
De route van Harlingen naar de Noordzee loopt via de Vaargeul langs Pollendam (P), Blauwe Slenk (BS), Vliestroom (VL) en Zuiderstortemelk (ZS) naar de Noordzee.
Bij aankomst of vertrek van grote geulgebonden schepen kan de havenmond van Harlingen voor een korte periode worden gestremd. Dan branden twee rode lichten onder elkaar. Aanwijzingen worden op marifoonkanaal 11 gegeven.
Pollendam
Dit is een stenen stroomgeleidingsdam die de vaargeul naar Harlingen op diepte houdt.
Eb- en vloedstroom lopen dwars over het vaarwater en de dam.
Beide verzonken uiteinden van de Pollendam - het zogenaamde ‘blinde werk’ - liggen altijd onder water. Op het blinde werk aan de oostkant (P22 en P24) lopen bij vloedstroom veel schepen vast. Daar liggen bij vloed de drijfbakens pal boven de stenen. Houd afstand!
Beschouw de rode palen (steekbakens) niet als boeien. De rode kopbakens staan evenals de lichtopstanden bovenop de Pollendam, vaar er niet vlak langs, maar houd minstens 30 meter afstand!
Let op: door stroming kunnen de rode tonnen ook boven de stenen van de Pollendam drijven.
Advies: mijd de hoofdvaargeul en gebruik de recreatiegeul (het Hanerak).
In de hoofdvaargeul moet beroepsvaart vanwege de stroom dikwijls ‘opsturen’ en heeft daardoor veel ruimte nodig.
De markering van de recreatiegeul bestaat uit gele drijfbakens, die minimaal de 1,80 m dieptelijn markeren. Deze recreatiegeul ligt tussen de grote groene en de kleine gele tonnen.
Let op: ten zuiden van de gele drijfbakenlijn van het Hanerak wordt het snel ondieper!
Houd in de recreatiegeul (Hanerak) rekening met tegemoetkomend verkeer.
Vliestroom
De Vliestroom is een ruim, diep vaarwater. Met een matige tot krachtige wind ontstaat een vervelende, hoge golfslag; zeker als wind en stroom tegen elkaar in staan.
Dit geldt nog meer voor het Zuiderstortemelk. Vooral na een stevige noordwestenwind staat de deining hier nog dagenlang door en zorgt voor hoge golven. Tevens staat hier een krachtige getijdenstroom.
Als u met stroom mee door de Vliestroom vaart en stuurboord uit richting Terschelling vaart, krijgt u in de West Meep (WM) stroom tegen. Bij westenwind (wind tegen stroom) ontstaat hier ook een hoge golfslag.
Alternatieve routes
Maak gebruik van de aanbevolen routes met gele betonning van Harlingen naar zee.
Vanaf de westzijde van de Pollendam aan de noordzijde van de hoofdgeul Blauwe Slenk ligt de recreatieroute met gele betonning naar de BS18.
Vervolgens ligt er vanaf de BS8 nog een recreatieroute met gele betonning aan de noordzijde. Deze loopt tot aan de Vlierede. (Let op: recreatieroutes zijn niet alléén voor recreatievaart)
Voor het overige gedeelte van de vaarweg Harlingen-Noordzee geldt:
houd zoveel mogelijk de stuurboordzijde van de vaargeul.
Ga niet kruisen bij naderend verkeer.
Het Schuitengat is weer betond en is een goede route als er geen hoge golven staan. Geen stroming tegen als je de kentering oppakt bij de Vliestroom.
Houd rekening met de veerdienst tussen Harlingen en de eilanden (Vlieland en Terschelling) en met de Noordzee(vis)kotters die vooral op maandag naar zee gaan en op vrijdag van zee komen. De kotters trekken doorgaans hoge golven.

Het IJ bij Amsterdam
Waar: van boei IJ1 ter hoogte van de Houthaven tot de Oranjesluizen.
Het IJ (formeel: het Afgesloten IJ) bij Amsterdam is zeer druk bevaren. Het is een doorgaande route voor de beroepsvaart, veerponten kruisen voortdurend het vaarwater en er varen veel rondvaartboten. De Passagiers Terminal, oost van het Centraal Station, is de bestemming van cruiseschepen, die hier rondzwaaien. Het IJ is tevens gedeelte van de staandemastroute.
Belangrijk: houd stuurboordwal, houd voortdurend uitkijk en kijk regelmatig achterom.
In een deel van het IJ ligt recreatiebetonning. Deze tonnen liggen ten noorden van de lichtboeien IJ10 – IJ14 en ten zuiden van de lichtboeien IJ3 – IJ11 en tot aan de invaart van de Ertshaven. Recreatievaart moet deze routes (ook wel ‘fietspaden’ genoemd) volgen.
Luister de volgende marifoonkanalen uit:
VHF 4, ten westen van lichtboei IJ3 (Haven Amsterdam);
VHF 60, ten oosten van lichtboei lichtboei IJ3 (sector Schellingwoude).
Vanuit het noorden mondt het Noordhollandsch Kanaal via de Willemsluizen in het IJ uit. De recreatievaart moet loodrecht oversteken, evenwijdig aan de route van de pont ‘IJ-veer’ (Centraal Station – Amsterdam Noord vice versa).
Er zijn in deze omgeving enkele passantenhavens.
Oude Houthaven
Waar: tegenover Zijkanaal I, nabij lichtboei IJ1.
Hier liggen de Oude Houthaven en de toegang/uitgang van het Westerkanaal en de Kostverlorenvaart, onderdeel van de staandemastroute.
Vaart u vanuit de Oude Houthaven in westelijke richting, dan moet u eerst de vaarweg haaks oversteken.
Vaart u vanuit de Oude Houthaven in oostelijke richting, dan moet u rekening houden met de gevaarlijke ondiepte bij de Silodam, afgebakend met bijzondere markering.
Tip: kijk op de website van de Havendienst van Amsterdam voor meer info: www.amsterdamports.nl en www.amsterdamports.nl/havenkaart en bekijk de video met tips van de Politie Amsterdam over varen in Amsterdam.

Houkesleat – Snitser Mar
Waar: Sneek (industrieterrein/stad) – Snitser Mar – (keer)sluis Terherne
Knooppunten:
Kruising Houkesleat en Prinses Margrietkanaal (PM-kanaal), nabij Starteiland Sneek
(Keer)sluis Terherne, staat altijd open.
1. Kruising Houkesleat/Sneek en PM-kanaal
Houd bij het naderen van de kruising stuurboord wal
Let op uitvarend beroepsvaart vanuit de Houkesleat richting PM-kanaal
Let op invarend beroepsvaart vanaf het PM-kanaal richting Houkesleat
Vaar vanaf de Krúswetter via de recreatiegeul (rood-witte boeien) naar de stad Sneek.
Let op de beroepsvaart van en naar de bedrijventerreinen in Sneek.
2. (Keer)sluis. De sluis staat altijd open
Richting Grou:
Blijf zoveel als mogelijk buiten de betonde geul richting de (keer)sluis.
100 meter voor de sluis vaart u tussen de rode en groene betonning; buiten de vaargeul is het ondiep.
Neem altijd de stuurboord doorgang van de sluis. (verplichte richting)
Bij het verlaten van de sluis ligt aan stuurboord het dorp Terherne en route naar Akkrum.
Rechtdoor vaart u richting Grou-Leeuwarden. Houdt stuurboord wal.
Richting Sneek
Bij het naderen van de sluis neemt u de stuurboord doorgang.
Bij het verlaten van de sluis maakt u voor zover mogelijk gebruik van de recreatiegeul richting Sneek.
3. Terherne:
Richting Terherne moet u goed de betonning aanhouden.
Let op de beroepsvaart, welke heen en weer het Bedrijventerrein Heerenveen vaart
Na de passage van de Nije Sânsleatbrêge bij Terherne vaart de beroepsvaart via de Meinesleat, it Deel en it Hearrenfeanster Kanaal, naar het bedrijventerrein Heerenveen.

IJsselkop
Waar: zuidoost van Arnhem, tussen Huissen en Westervoort, bij kilometerraai 878.6.
Dit is een scheepvaartknooppunt waar de Neder-Rijn en de Geldersche IJssel samenkomen.
Opvarend vanaf de Neder-Rijn de Geldersche IJssel op:
Vaar eerst de IJsselkop ruim voorbij, zodat u goed over de Geldersche IJssel kunt kijken (open varen). Zo ziet u tijdig de opvaart die uit de IJssel komt en kunt u hierop inspelen. Draai pas op als u veilig kunt oversteken.
Opvarend vanaf de Geldersche IJssel naar Neder-Rijn, noord-westwaarts:
Draai over stuurboord op en houd de markering op de landtong van het splitsingspunt aan stuurboord.
Let op de stroom: van tegen krijgt u hem mee.
In de Neder-Rijn liggen kribben.
Opvarend vanaf de Geldersche IJssel naar Neder-Rijn, zuidwaarts:
Let op kruisend verkeer op de Neder-Rijn.
Steek de Neder-Rijn over in het verlengde van uw koers op de Geldersche IJssel.
Let op: opvarende grote schepen op de Geldersche IJssel kunnen de IJsselkop naderen aan de ‘verkeerde wal’ (blauwe bord).
Zie ook: Wateralmanak 1, hoofdstuk ‘Rivieren’. Wateralmanak 2, Gelderse IJssel.
AANVULLENDE INFORMATIE:
Veerponten
Op de Maas zijn veel niet-vrijvarende veerponten. Ze gebruiken geen ankerscheepjes, maar een kabel die bij vertrek onderwater
strak wordt getrokken. Een uitzondering hierop is de veerpont van Kessel die wel een ankerscheepje heeft.
Houd bij het passeren van een niet-vrijvarende veerpont voldoende afstand! Passeer de veerpont pas als die aan de andere
kant van het vaarwater is aangekomen. Tijdens de oversteek staat de kabel nog strak. Hoe meer stroom hoe strakker de kabel
staat.
Een klein schip moet voorrang verlenen aan een vertrekkende, kerende of overstekende veerpont.
Een praktische tip: houd het verkeer dat de veerpont oprijdt in de gaten. Wanneer de eventueel aanwezige slagboom wordt
gesloten, staat de pont op punt van vertrekken.
Pas tijdig uw snelheid een koers aan.
Zorg er in ieder geval voor dat u goed zichtbaar bent op de vaarwegen. Bijvoorbeeld met een vlag in de mast. Een goed geplaatste
radarreflector maakt u beter waarneembaar op de radarschermen van de beroepsvaart.
Verder geldt:
Let goed op, kijk regelmatig achterom.
Luister de marifoon uit op navigatiekanaal 10, blok- of sluiskanaal.
Op de Maas bij Maastricht (kilometerraai 12.000 tot stuw Borgharen/invaart Julianakanaal) en op het Julianakanaal bent u
verplicht om zoveel mogelijk aan de stuurboordzijde van het vaarwater te varen (zie ook art. 9.04 lid 2 van het BPR).
Vaar een duidelijke koers, zodat andere schippers snappen wat u gaat doen.
Geef andere schepen de ruimte.
Blijf uit de dode hoek van schepen.
Houd rekening met de grote snelheid van de beroepsvaart.
Let op de stroomsnelheid.
Langsdammen en oevergeulen in De Waal
In de Waal bij Tiel, tussen Wamel en Ophemert, zijn de kribben in de binnenbocht verwijderd en vervangen door
langsdammen: stenen dammen in de vaargeul, parallel aan de oever.
De hoofdvaargeul voor de beroepsvaart en een oevergeul voor de recreatievaart zijn zo gescheiden.
Bij Ophemert ligt een langsdam aan de rechteroever, voor de afvaart (stroomafwaarts). Deze oevergeul gaat in 2017 open.
Bij Dreumel en Wamel ligt een langsdam aan de linkeroever. Vanaf 2016 kan de recreatievaart in deze oevergeul
stroomopwaarts (= opvaart) varen. Er geldt éénrichtingsverkeer en het is een aanbevolen route tussen de oever en de
langsdammen. Maximumsnelheid: 9 km/h.
Borden (D.3 of A.1) geven aan of een oevergeul open of gesloten is.
De oevergeul is bestemd voor kleine schepen tot 20 meter lengte. Verkeerstekens met de tekst ‘Sport’ geven dit aan.
Bij de toegang tot de geulen is de minimaal beschikbare waterdiepte aangegeven met een verkeersteken. Als recreatievaarder
moet u zelf de benodigde kielspeling berekenen.
Houd bij de invaart rekening met de stroming, zuiging en de effecten van de beroepsvaart. De zuiging en golfslag zorgen
voor een variabele diepte van de geul.
De oevergeul is gesloten bij lage rivierwaterstanden (< 2.00 m in de oevergeul) en bij hoge rivierwaterstanden (20 cm
voordat de langsdam onderwater gaat).
Rijkswaterstaat sluit de oevergeulen ook bij calamiteiten, onveilige situaties en tijdens onderhoudswerkzaamheden.
Tegenover de haven van Tiel en ter hoogte van de veerpont Wamel-Tiel kunt u de oevergeul verlaten om naar Tiel of het
Amsterdam-Rijnkanaal te varen, aan de overzijde van de hoofdvaargeul.
Let goed op tegemoet komende en achteropkomende scheepvaart.
Houd ook rekening met de veerpont Wamel-Tiel.
Steek de hoofdvaargeul haaks over naar de haven van Tiel.
Richting Amsterdam-Rijnkanaal vaart u eerst op de Waal stroomopwaarts aan de stuurboordzijde van hoofdvaargeul (dus
met de langsdam aan stuurboord), om vervolgens over te steken naar de Prins Bernhard sluizen.
Vaart u binnen het blokgebied van sector Tiel en bent u in bezit van een marifoon, dan moet u ‘bijzondere’ manoeuvres melden
op VHF 69. Dat zijn onder andere het oversteken van de vaarweg en het in- en uitvaren van de havens.
Buiten het blokgebied moet de marifoon op kanaal 10 staan voor schip-schip verkeer.
Bakens markeren de langsdam bij hoog water. Groen-wit horizontaal gestreepte tonnen geven in de oevergeul Wamel-
Dreumel de ondiepten in het water aan (aan de zandkant).
Let op: de langsdammen zijn onderbroken door openingen waarin onderwaterdammen liggen. Daar kan en mag u dus
niet doorheen varen! De onderwaterdammen zijn gemarkeerd met gele tonnen. Houd ten minste 5 meter afstand tot deze
tonnen.
De markeringen op de langsdam, en op het water zijn conform het scheepvaartreglement.

Inloop Schelde-Rijnverbinding
Waar: aan de zuidkant van de Krammer en het Volkerak.
Het Schelde-Rijnkanaal komt in Zuid-Beveland (Zeeland) Nederland binnen en mondt uit in het Volkerak.
Het Schelde-Rijnkanaal wordt druk bevaren door de beroepsvaart. Houd goed stuurboordwal, maar let op strekdammen onder water.
Varend van de Volkeraksluizen naar de Schelde-Rijnverbinding:
Vaar via de recreatieroute langs de rode tonnenkant tot de Noordplaat.
Steek haaks over naar de scheidingston SRK92 - ZV11.
Houd goed rekening met de snelvarende beroepsvaart van en naar de Krammersluizen.
Op deze oversteekplaats hebt u geen last van de beroepsvaart die van en naar de Schelde-Rijnverbinding vaart.
Komend van de Steenbergse Vliet naar de Schelde-Rijnverbinding:
Blijf achter de groene tonnenlijn, vaar van de groene ton SV 1 richting de lichtopstand SRK109 (afstand circa 750 m).
Steek vervolgens bij het groene licht van paal SRK 1 over naar de stuurboordwal of westelijke oever.
Komend vanaf de Krammersluizen/Zuid Vlije:
Houd de scheidingston SRK92 - ZV11 aan stuurboord.
Let op: vaar niet binnendoor. Hier ligt onder water een dam.
Luister goed uit op marifoonkanaal 10. Beroepsschippers maken afspraken hoe zij elkaar willen passeren.
Route via het Noordergat:
De aanvullende gemarkeerde route ten noorden van de Noordplaat tussen de ZV 6 en de ZV 16 wordt ook gebruikt door de beroepsvaart. Halverwege is de vaarroute smal.
Houd hier rekening mee. Houd goed uitkijk en kijk regelmatig achterom!

Kampen
Waar: vaarwater tussen kilometerraai 993 en 998.
Aan beide zijden van de Geldersche IJssel in Kampen liggen diverse jachthavens en passantenplaatsen.
Vaar de ingangen goed open.
Denk om de stroom.
Noord van de Stadsbrug (marifoonkanaal 18), is aan de rechteroever bij kilometerraai 996 de Ganzensluis en het Ganzendiep. Het Ganzendiep verbindt de Geldersche IJssel met het Zwarte Water. De recreatievaart maakt er veel gebruik van. Via het Ganzendiep, de Goot en het Scheepvaartgat bereikt u het Zwarte Water en kunt u stuurboord uit Genemuiden en Zwartsluis.
Noord van kilometerraai 997 komt u langs de industrieterreinen van Haatlandhaven en Zuiderzeehaven. Hier is veel in- en uitvarende beroepsvaart.
Let goed op en zet een uitkijk voorop.
Vanuit Kampen varen enkele charterschepen. De schepen liggen aan de kade aan de benedenstroomse kant van de Stadsbrug. Vooral op maandag vertrekken de schepen en op vrijdag komen ze terug.

Kanaal door Zuid-Beveland
Waar: noord-zuid verbinding tussen Oosterschelde en Westerschelde.
Het Kanaal door Zuid-Beveland is 9 km lang en circa 200 m breed.
Het is een belangrijke scheepvaartverbinding tussen Nederland en België.
Over het kanaal liggen drie op afstand bediende bruggen: de Postbrug bij Wemeldinge en de twee Vlakebruggen nabij Hansweert. Doorvaarthoogte: 10,50 m ten opzichte van NAP.
Aanvraag brugopening: via marifoonkanaal 22 (roepnaam: sluizen Hansweert).
Aan de oostzijde van het kanaal liggen drijvende wachtsteigers voor de recreatievaart.
Houd goed stuurboord in verband met intensieve scheepvaart. Op het Kanaal door Zuid-Beveland zijn kleine schepen - conform artikel 9.04 BPR - verplicht zoveel mogelijk aan de stuurboordzijde van het vaarwater te varen.
Steek pas over naar de brugopening als dit veilig kan gebeuren.
Vanaf het kanaal bij Wemeldinge naar het westen, richting Goese Sas en Veerse Meer:
Vaar eerst rechtdoor richting de boei AW8-O23.
Verleg na deze boei de koers over bakboord en volgt de rode tonnen AW4 en 6.
Steek bij boei BV 24 de Aanloop Wemeldinge over richting BV23-O20 en vervolg uw koers.
Een alternatieve route vanaf de Oosterschelde naar Vlissingen, de Westerschelde en de Noordzee loopt via de Zandkreeksluis, het Veerse Meer en het Kanaal door Walcheren.
Zo vermijdt u het Kanaal door Zuid-Beveland, de sluis bij Hansweert en een groot deel van de Westerschelde.

Ketelmeer, Ketelhaven en Ketelbrug
Waar: Ketelmeer, tussen Flevoland en de Noordoostpolder.
Ten noorden van Dronten mondt bij Ketelhaven de Hoge vaart uit in het Ketelmeer. Hier ligt de Ketelsluis (verval ca. 5 m). Zowel de beroepsvaart als de recreatievaart maakt gebruik van deze sluis.
Voor de monding van de Hoge vaart loopt een doorgaande scheepvaartroute tussen de IJsselmonding in het oosten (Keteldiep) en de Ketelbrug in het westen (bij het IJsselmeer).
Vanuit de Geldersche IJssel kan veel beroeps- en recreatievaart komen.
Aan de Flevolandse kant in het Ketelmeer bij de Kamperhoek is een veelgebruikte loswal voor zand- en grindoverslag. Houd hier dus goed rekening met de beroepsvaart.
Het Ketelmeer is open water met golfslag. Zet alles zeevast aan boord. Zorg dat de motor niet uitvalt door vervuilde brandstoffilters en – leidingen.
Varend vanaf het Ketelmeer naar de Ketelsluis.
Volg bij het binnenvaren de betonde geul, er is hier namelijk een ondiepte.
Na de Ketelsluis kunt u bakboord uit richting de Hoge Vaart.
Stuurboord uit vaart u richting de Lage Vaart, via de op afstand bediende Kampersluis.
Ketelbrug
De Ketelbrug (marifoonkanaal 18) in de A6 tussen Oostelijk Flevoland en de Noordoostpolder ligt tussen het Ketelmeer en het IJsselmeer. De hoogte van de twee midden-overspanningen is NAP +12,70 m = IJZP + 12,90 m. Het beweegbare deel ligt aan de zuidkant.
IJsseloog
Midden in het Ketelmeer ligt een groot slibdepot, tevens bestemd voor recreatie en natuurontwikkeling. De Werkhaven van IJsseloog is verboden (A-1 bord) voor alle schepen, tenzij ze ontheffing hebben. Oostelijk van deze haven is een doorsteek. De recreatievaart mag hiervan gebruik maken. Aan wal gaan mag hier niet.
Let op ondieptes.
Raadpleeg de kaart

Knooppunt Eijsden
Waar: Op de Maas bij kilometerraai 8.8
Hier is de splitsing invaart Ternaaien–Bovenmaas–Recreatiecentrum Eijsden. Deze splitsing is vanwege de hoge dijken en muren onoverzichtelijk. De beroepsvaart bevaart hoofdzakelijk het traject van Ternaaien naar Maastricht en terug.
Houd goed stuurboordwal. Vaar niet midden op de rivier.
Vaar een duidelijk koers, zodat er geen twijfel ontstaat bij de beroepsschippers.
De sluizen in de Maas liggen naast een stuw. De meeste sluizen liggen aan de linkeroever*. Enige uitzondering is sluis Grave die aan de rechteroever ligt.
Het sluiscomplex Ternaaien is in het sluiskanaal aan de oostzijde uitgebreid met een nieuwe sluiskolk van 225 x 25 meter.

Knooppunt en sluis Heumen
Waar: zuid en oost van Heumen, kilometerraai 166 en noord van kmr 1.
De splitsing van de Maas en het Maas-Waalkanaal bij kilometerraai 166 is een van de drukste punten op de Maas met veel beroepsvaart. Sommige schepen draaien op een nemen de kop voor. Dat wil zeggen: een stroomopwaarts varend schip keert, om met de stroom mee te gaan varen. Sommige schepen of duwstellen laten zich vanaf de splitsing afdrijven tot de invaart van de industriehaven van Cuijk en de Kraaijenbergse Plassen (kilometerraai 167). De stroomsnelheid is ongeveer 1 km/uur, maar hoger bij regenval.
Afvarend op de Maas met bestemming het Maas-Waalkanaal:
Houd de rechteroever aan; na 1,5 km komt u bij sluis Heumen.
Afvarend op de Maas met bestemming westwaarts (vervolg op de Maas):
Kijk goed achterom;
Stuur na de spoorbrug van Mook bakboord uit bij de splitsing;
Let op de uitvaart uit het Maas-Waalkanaal.
Komt u uit het Maas-Waalkanaal en kiest u een afvarende koers op de Maas (dus ‘rechtsaf ’), rond dan de splitsing ruim, in verband met de stroom op de Maas.
Kiest u vanuit het Maas-Waalkanaal komend voor een opvarende koers (rechtdoor), vaar dan op de splitsing richting stuurboordwal (=linkeroever) van de Maas.
Pas op voor de vaart op de Maas.
Let goed op, kijk regelmatig achterom.
Luister de marifoon uit op kanaal 10.
Let op de stroomsnelheid.
Opvarend op de Maas:
houd de linkeroever aan; let op de opvarende schepen die het Maas-Waalkanaal indraaien, dat geeft veel schroefwater.
Bij Heumen is langs de oude sluis een vaarweg opengesteld, waarin een keerschuif is geplaatst. Deze opening is bestemd voor de afvaart. De opvaart – dus richting het zuiden – mag door de oude sluis (marifoonkanaal 22). Men hoef nu niet meer te wachten op elkaar. De meldstangen voor de recreatievaart zijn niet meer in gebruik.

Knooppunt Heel/Linne
Waar: ten oosten van Heel, ten westen van Linne.
Op dit knooppunt komen het Lateraalkanaal Linne-Buggenum en de Maas bij elkaar.
Luister de marifoon uit op kanaal 10.
Houd stuurboordwal.
Houd rekening met de snelheid van de beroepsvaart.
Raadpleeg de vaarkaart Limburg Maas.
Als u de sluis Linne (marifoonkanaal 22) verlaat en de Maas opvaart, moet u voldoende overzicht hebben.
Komt er beroepsvaart uit het toeleidingskanaal van sluis Heel (marifoonkanaal 18), vaar dan eerst een klein stukje het
toeleidingskanaal in, richting sluis Heel. Steek áchter de beroepsvaart over en vaar dan terug aan stuurboordwal richting
Maasbracht.
Houd rekening met eventuele tegenliggende binnenvaartschepen vanaf de Maas.
Steek nooit vlak voor een naderend groot schip over!
Komt er tegelijkertijd beroepsvaart aan uit de sluis Heel en uit tegenovergestelde richting vanaf de Maas met bestemming sluis Heel, wacht dan in het toeleidingskanaal van sluis Linne.
Kijk daarbij ook goed achterom.
Zorg dat naderende schippers snappen wat uw koers is.
Speel goed in op de verkeerssituatie.
Kies daarna een goed moment om het toeleidingskanaal van sluis Heel over te steken en uw reis langs stuurboordwal te vervolgen.
Nadert u vervolgens het splitsingspunt Julianakanaal-Maas-Kanaal Wessem-Nederweert, speel dan opnieuw in op de verkeerssituatie.
Houd voldoende afstand tot de beroepsvaart en kruis de beroepsvaart bij voorkeur achterlangs.
Laat duidelijk zien wat u van plan bent. Behoud het overzicht.
Geen vrij zicht bij een invaart? Dan ziet een andere schipper u ook niet.
Vaar de invaart open als u naar binnen wilt.
Vaar bij het verlaten van de haven langzaam naar buiten, zet een uitkijk voorop en steek de rivier niet meteen over.
www.varendoejesamen.nl knooppunt-4-4-b

Knooppunt Limmel
Waar: Op de Maas bij kilometerraai 15.2
Op deze plaats, aan de noordkant van Maastricht, is de invaart van het Julianakanaal.
Let bij het in- en uitvaren van het Julianakanaal op eventuele dwarsstroming.
Houd varend in zuidelijke richting rekening met afvarende (=met de stroom mee) scheepvaart.
De afvaart moet goed zijn eigen (rechter) oever aanhouden (= groene lijn).
Als er op de Maas meer afvoer is dan 500 m³ (gemeten te st. Pieter) dan gaan de alternerende lampen (zie foto) aan, die opvarend bovenstrooms keersluis Limmel staan. En afvarend staan de lampen voorbij de noorder brug. Met andere woorden, als deze verlichting aanstaat dan is het opletten bij de stuw van Borgharen (gemarkeerd door gele ballenlijn)!

Knooppunt Maasbracht
Waar: noord van Wessem.
Op dit knooppunt komen de Maas, het Julianakanaal en het Kanaal Wessem-Nederweert bij elkaar. Het is een druk scheepvaartknooppunt met Maasbracht als een belangrijk scheepvaartcentrum, een uitgestrekt watersportgebied en de zand- en grindwinning in de omgeving.
Houd rekening met de snelheid van de beroepsvaart.
Raadpleeg de vaarkaart Limburg Maas.
Komend uit het Julianakanaal:
- de Maas op richting Wessem–Thorn–Stevensweert.
- of het Kanaal Wessem-Nederweert op richting Panheel–Helmond.
Vaar dan eerst nog een stukje door, zodat u een goed overzicht krijgt van de situatie op de Maas en de scheepvaart ziet die vanaf Heel komt varen. U vaart hiermee de invaart van het Kanaal Wessem-Nederweert en de Maas open. Ook kunt u zo het overige scheepvaartverkeer laten passeren en achter de schepen langs uw reis vervolgen langs stuurboordwal.
Komend vanaf de Maas, richting Heel, Linne en Roermond:
vaar het Julianakanaal open en ga daarna stuurboordwal varen. Komt er beroepsvaart uit het Julianakanaal, dan vaart u kort om de hoek het Julianakanaal in. Zodra dit mogelijk is, keert u achter de binnenvaart en vervolgt u uw reis langs stuurboordwal.
Komt er beroepsvaart uit tegenovergestelde richting vanuit Heel en uit het Kanaal Wessem-Nederweert, wacht dan even op een veilige plaats en vaar pas verder als het rustig is.
www.varendoejesamen.nl knooppunt-4-4-a

Kornwerderzand (IJsselmeer)
Waar: Afsluitdijk, aan de Friese kust.
De Lorentzsluizen-complex (marifoonkanaal 18) bij Kornwerderzand bestaat uit spui- en schutsluizen, plus twee verkeersbruggen.
Er zijn twee sluiskolken: een grote en een kleine sluis.
Een luchtbellenscherm voorkomt dat er te veel zout water in het IJsselmeer komt. De sluis wordt 24 uur per dag bediend (behalve bij een waterstand op de Waddenzee van NAP + 2,15 m en een waterverschil tussen Waddenzee en IJsselmeer van meer dan 2,10 m).
Aanloop vanaf het IJsselmeer.
• Nader de sluis via de betonde vaargeul.
• Voor de sluis zijn in de Binnenhaven wachtplaatsen voor de recreatievaart (niet bestemd voor overnachting).
• Een isofaselicht (even lang uit als aan) geeft aan in welke sluis u moet schutten. Dit licht bestaat uit een vast wit licht met daarnaast een wit flikkerlicht. Kies de kant van het flikkerlicht.
• Vanaf de Friese IJsselmeerkust varen regelmatig schepen van de bruine vloot
• Via de Lorentzsluizen varen veel charterschepen van en naar de Waddenzee.
Varend richting Makkum.
• Let op een ondiepte binnen de betonde geul bij de groene MA5. Er staat daar amper 2 meter water, bij noordenwind nog minder. Houd daar – met diepstekende kiel – het midden of zelfs een beetje bakboord aan. Denk uiteraard om tegenliggers.

Kornwerderzand – Harlingen
Waar: Afsluitdijk, aan de Friese kust.
De Lorentzsluizen-complex (marifoonkanaal 18) bij Kornwerderzand bestaat uit spui- en schutsluizen, plus twee verkeersbruggen.
Er zijn twee sluiskolken: een grote en een kleine sluis.
Een luchtbellenscherm voorkomt dat er te veel zout water in het IJsselmeer komt.
De sluis wordt 24 uur per dag bediend (behalve bij een waterstand op de Waddenzee van NAP + 2,15 m en een waterverschil tussen Waddenzee en IJsselmeer van meer dan 2,10 m).
Let op: tijdens het vaarseizoen zijn de sluizen een druk knooppunt met veel beroeps- en recreatievaart.
Een route van Kornwerderzand naar Vlieland, Terschelling of de Noordzee is het traject Verversgat (VVG) – Molenrak (MR) - Zuidoostrak (ZR) – Inschot (IN) – Vliestroom (VL). Hiermee vermijdt u de Pollendam; let wel goed op de diepte.
Harlingen
Houd bij de haven van Harlingen rekening met de veerboten, vissersschepen en de overige beroepsvaart. Deze schepen hebben zowel breedte als diepte nodig. Geef ze de ruimte.
Houd rekening met een mogelijke dwarsstroom voor de havenmond.
Luister uit op marifoonkanaal 11 (Verkeerspost Haven Harlingen; 0517-412512).
Op dit kanaal kunt u tevens een ligplaats of brugbediening aanvragen.
Sluizen
In het hoogseizoen worden de Grote en Kleine Sluizen in Harlingen zeven dagen in de week bediend voor de watersporters. De sluizen bieden een alternatief voor de Tsjerk Hiddessluizen, voor schepen met maximale afmetingen 16 x 4 x 1,40 meter. In verband met het getij gaat de bediening in overleg bediend; aanmelden via 06-53752587.
Zie ook: Wateralmanak 2, Kornwerderzand, Harlingen, Waddenzee.
Aanloop vanaf het IJsselmeer.
Nader de sluis via de betonde vaargeul.
Voor de sluis zijn in de Binnenhaven wachtplaatsen voor de recreatievaart (niet bestemd voor overnachting).
Een isofaselicht (even lang uit als aan) geeft aan in welke sluis u moet schutten. Dit licht bestaat uit een vast wit licht met daarnaast een wit flikkerlicht. Kies de kant van het flikkerlicht.
Vanaf de Friese IJsselmeerkust varen regelmatig schepen van de bruine vloot
Via de Lorentzsluizen varen veel charterschepen van en naar de Waddenzee.
Varend richting Makkum.
Let op een ondiepte binnen de betonde geul bij de groene MA5. Er staat daar amper 2 meter water, bij noordenwind nog minder. Houd daar – met diepstekende kiel – het midden of zelfs een beetje bakboord aan. Denk uiteraard om tegenliggers.

Krammersluizen oostzijde
Waar: knooppunt in de Philipsdam tussen Krammer, Zijpe en Grevelingen.
Vanaf de Krammer richting Bruinisse/Grevelingenmeer of Zijpe/Oosterschelde passeert u de Krammersluizen.
Let op het richtingbord voor de watersport op het groene havenlicht (Ra). Het staat op de noordelijke havendam en geeft met een pijl aan welke richting de recreatievaart moet varen om te schutten via de jachtensluis.
Doorvaarthoogte van de brug over de jachtensluis: is 18.30 m ten opzichte van NAP. Hogere jachten kunnen een schutting aanvragen via de noordelijke duwvaartsluis, marifoonkanaal 22 (roepnaam: Krammersluizen).
In de voorhavens van de jachtensluizen zijn aan beide zijden wachtsteigers.
• Houd bij de Krammersluizen rekening met stroom langs de wachtsteiger aan de oostzijde van de sluis.
In de brochure ‘Sneller schutten in de Krammersluizen’ leest u meer over het speciale scheidingssysteem van zoet-zout in deze sluis. Zie www.varendoejesamen.nl.
www.varendoejesamen.nl knooppunt-2-3-a

Krammersluizen westzijde
Komend van Bruinisse richting Volkerak:
Bij boei K2-ZG1 verlegt u de koers bakboord uit richting de K4. Dus in feite houdt u ‘verkeerde wal’. Bij de K4 steekt u over richting K8-K/Sport 1en vaart u naar K-Sport3 en 5. Daar bereikt u de ingang van de jachtensluis.
Op deze manier blijft u langs de rode tonnenkant buiten de route van de beroepsvaart.
Let op de mosselkweekinstallaties (drijvers met lijnen); passeer deze op afstand.
Let op het richtingbord voor de watersport op het rode havenlicht (Ra). Het staat op de noordelijke havendam en geeft met een pijl aan welke richting de recreatievaart moet varen om te schutten via de jachtensluis.
Doorvaarthoogte van de brug over de jachtensluis is 18.30 meter ten opzichte van NAP.
Te hoge jachten kunnen een schutting aanvragen via de noordelijke duwvaartsluis, marifoonkanaal 22 (roepnaam: Krammersluizen).
In de voorhavens van de jachtensluizen zijn aan beide zijden wachtsteigers.
Komend van de Grevelingensluis richting de Zeelandbrug:
Volg de route langs de rode tonnen en blijf uit het vaarwater van de beroepsvaart. In het Zijpe kunt u dicht onder de oever varen.
Als het druk is met beroepsvaart, dan kunnen zeilers beter niet kruisen (laveren).
Komend vanaf het Zijpe richting Krammersluizen:
Steek na lichtboei K1 (ter hoogte van het kustlicht Stoofpolder op de hoek
Zuid-Grevelingen/Zijpe) over naar de rode tonnen en vervolg uw weg aan die kant tot de K4.
Daar steekt u weer over richting K8-K/Sport 1en vaart u naar K-Sport3 en 5, om de ingang van de jachtensluis te bereiken.
www.varendoejesamen.nl knooppunt-2-3-b

Kruising bij Tiel – Amsterdam-Rijnkanaal – Waal
Waar: kilometerraai 72, bij Tiel.
Na de Prins Bernhardsluis (marifoonkanaal 18) komt het Amsterdam-Rijnkanaal uit in de Waal.
Dit is een druk punt met opdraaiende en doorgaande scheepvaart.
Verkeersleiders op de verkeerspost Tiel kunnen via de marifoon of via de omroepinstallatie adviezen geven over de oversteek.
U blijft zelf verantwoordelijk voor uw veiligheid, dus let goed op en zorg dat u voldoende manoeuvreerruimte hebt om uw koers aan te passen.
U bent verplicht een eventuele verkeersaanwijzing van de verkeersleiders op te volgen. In zo’n geval geeft de verkeersleider aan dat het om een aanwijzing gaat.
Luister uit op marifoonkanaal 69 van de sector Tiel.
Als u de Waal opdraait, houd dan rekening met de stroming. In de zwaaikom kan de stroming onvoorspelbaar zijn.
Alle vaart van het Amsterdam-Rijnkanaal is verplicht voorrang te verlenen aan de scheepvaart op de Waal.
Alternatieve routes
Mijd de drukte op het Amsterdam-Rijnkanaal en de Prins Bernhardsluis.
Kies voor een tocht N-Z voor het Merwedekanaal tussen Gorinchem en Vianen en de oversteek
naar de Koninginnesluis en vervolgens het noordelijke deel van het Merwedekanaal.
Voor een tocht van de Lek (ten westen van Nieuwegein) naar Utrecht kunt u kiezen voor de Hollandsche IJssel en vervolgens voor de Gekanaliseerde Hollandsche IJssel in plaats van het Merwedekanaal.

Lauwersoog – Noordzee
Vanaf het Lauwersmeer bereikt u het wad via de Robbengatsluis (marifoonkanaal 84).
Let in de sluis op de overgang zoet-zout. Direct na de sluis komt u in de Veer-Buitenhaven en passeert u aan stuurboord de ingang naar de Vissershaven (marifoonkanaal 11).
Houd rekening met de veerboot en in- en uitvarende vissersvaartuigen. In de buitenhaven van Lauwersoog is een passantenhaven.
Als u van zoet naar zout water schut, hebt u stroom mee in de sluis. Maak altijd eerst achter vast.
Vanuit de buitenhaven Lauwersoog komt u in de Zoutkamperlaag (Z). Een breed en diep vaarwater, waar een stevige golfslag ontstaat door wind tegen stroom.
Ter hoogte van de Engelsmanplaat gaat de benaming van de geul over in Westgat (WG). Het Westgat gaat benoorden het Rif in noordwestelijke richting door de Wierumergronden naar de Noordzee.
De Zeeverkeerspost Schiermonnikoog heeft actuele informatie over betonning, diepten. De verkeerspost geeft op marifoonkanaal 5 ieder even uur + 30 min. (00.30, 02.30, etc.) informatie, inclusief een weerbericht.
Houd rekening met de veerdienst tussen Lauwersoog en Schiermonnikoog en met de Noordzeekotters die vooral op maandag naar zee gaan en op vrijdag van zee komen. De kotters trekken doorgaans hoge golven.

Lauwersoog – Schiermonnikoog – Eems
Vaar vanuit de Zoutkamperlaag (Z) in westelijke richting naar de geul de Glinder (GL). Deze geul begint bij de scheidingsboei Z8 - GL1. Deze route is ook bestemd voor de veerdienst naar Schiermonnikoog. De veerboot is in de Glinder geulgebonden, geef hem voldoende ruimte.
Steek vanuit de Glinder over in noordelijke richting het Gat van Schiermonnikoog (GvS) en naar de Rede van Schiermonnikoog (R).
Volg op circa 2 uur vóór hoogwater de drijf- en steekbakens over de Siegewal. Dit bochtige geultje naar de jachthaven is tot circa 1 uur na hoogwater te bereiken, maar is niet geschikt voor diepstekende kieljachten van meer dan 1,30 meter.
Geul van Brakzand
Een alternatief is de Geul van Brakzand (BZ). Deze route is echter tijgebonden. De geul is slechts bevaarbaar met een geringe diepgang bij hoogwater. De markering van deze geul over de plaat van Brakzand bestaat uit groene bakens.
Lauwersoog – Eems
Wie vanuit Lauwersoog over de Waddenzee naar de Eems (verdere bestemmingen: Borkum, Greetsiel, Delfzijl of Emden) wil varen, moet rekening houden met drie wantijen, weinig beschutting en moet mogelijk een tijstop maken.
Vanaf het Oort loopt een geel betonde route door het schietgebied. Deze alternatieve route (gele betonning) is in feite de juiste route, mits er geen schietoefeningen worden gehouden in de Marnewaard. Dit is ook de diepere route! Als er geschoten wordt branden er knipperende lampen op de hoge palen van het schietgebied.
Let op: vanaf de GB 1 zijn dit stompe tonnen (zuid erlangs varen, zoals rode tonnen en vanaf de LW-A1 zijn dit spitse tonnen, te beschouwen als groene tonnen, vaar daar noord langs.
Noordpolderzijl is alleen bereikbaar omstreeks hoog water en dan alleen voor heel ondiepe jachten en kano’s. Check de actuele informatie over diepte op www.nautin.nl en Quicktide of bij Zeeverkeerspost Schiermonnikoog VHF 5.
De enige haven aan het Groninger wad is Noordpolderzijl. Deze getijdenhaven is alleen aan te lopen (en te verlaten) rond hoogwater.
Pas op bij het in- en uitvaren van de smalle toegangsgeul voor de Rijsdam, ten westen van de geul, die bij hoogwater onder water staat. Passeer altijd de gebonden prikken aan de oostkant! Neem voor de actuele stand van zaken contact op met de Zeeverkeerspost Schiermonnikoog via marifoonkanaal 5 of telefoonnummer 088 7974388.
De Eems
De Eems is ook getijdenwater en woelig vergeleken met de Waddenzee. Het stroomt er harder (drie tot vier knopen) en er is veel vaarverkeer: veerboten van en naar Borkum vanuit Emden, Delfzijl of Eemshaven, vrachtschepen en viskotters. Zij kunnen onaangename golfslag veroorzaken die het stroom-windpatroon doorbreekt.
Luister uit op marifoonblokkanaal 20 of 21.
Op de Eems is het mogelijk om buiten het betonde vaarwater te varen. Maar let op: het varen aan de verkeerde zijde binnen het betonde vaarwater kan een flinke bekeuring kosten.
Houd in dit vaarwater rekening met in- en uitgaande zeeschepen, veerdiensten en zandzuigers.
Op de Eems is de Duitse verkeersdienst Eems Traffic verantwoordelijk (marifoonkanalen 18, 20 en 21).
Hier geldt het Scheepvaartreglement Eemsmonding.
De Eems is geen vaarwater voor beginners en is voor overige watersporters af te raden bij harde noordwestenwind. Een uitgaande stroom en inkomende krachtige wind zorgen voor korte, hoge golven met diepe golfdalen vanaf het Dukegat (Doekegat). Bij slecht zicht (mist) is het verboden om zonder type-goedgekeurde radar op de Eems te varen. Let op: u kunt hiervoor een bekeuring krijgen.
Een schip moet op de dichtstbijzijnde daarvoor geschikte plaats gaan stilliggen (ankeren), wanneer de vaart niet zonder gevaar kan worden voortgezet.

Leeuwarden
Alternatieve routes recreatievaart Leeuwarden-Dokkum-Lauwersmeer-Harlingen
Staande mast: via VHK-Ferbinningskanaal (1).
Schepen lager dan 2.30 mtr. met diepgang van 1.20 mtr.: via Kruising Langdeel-Alddeel (4)
Knooppunten:
VHK – Ferbiningskanaal richting centrum Leeuwarden/Staandemast route
VHK – Swette haven – De Swette (Sneek)
VHK – Nauwe Greuns/Froskepôle
Kruising Langdeel – Alddeel (Oostkant Froskepôle)
Kruising Langdeel – Himpenser Wielen
Voor alle situaties geldt:
Uitluisteren op marifoonkanaal 10 (intensieve beroepsvaart)
Houd stuurboordwal
Let op de beroepsvaart:
houd voldoende afstand
geef ruimte
Kijk goed achterom
Steek haaks over
Bruggen
Over het VHK liggen beweegbare bruggen (maximale onderdoorvaarthoogte 5.20 mrt. bij streefpeil)
Harinxmabrug, marifoonkanaal 18
De HRMK spoorbrug, marifoonkanaal 20
De HRM103 spoorbrug, marifoonkanaal 22
Vaaradvies
1 VHK – Ferbiningskanaal richting centrum Leeuwarden/Staande mast route
• Let goed op vaarverkeer vanuit Leeuwarden
• Let goed op beroepsvaart bij het oversteken van het VHK richting centrum Leeuwarden
2 VHK – Swettehaven – De Swette (Middelseerûte)
• Let goed op uit- en invarend beroepsvaart bij de Swettehaven
• Let goed op beroepsvaart bij het oversteken van het VHK richting De Swette(Middelseerûte)
3 VHK – Wide Greuns/Froskepôle – Nauwe Greuns
• Let goed op beroepsvaart bij het oversteken
o richting Wide Greuns/Froskepôle
o richting VHK/Nauwe Greuns
4 Kruising Langdeel – Alddeel (Oostkant Froskepôle)
• Let goed op beroepsvaart bij het uitvaren van het Alddeel richting Langdeel
5 Kruising Langdeel – Himpenser Wielen>Staande mast route Grou/Leeuwarden
• Let goed op beroepsvaart uit beide richtingen bij het uitvaren van de Himpenser Wielen op het Langdeel

Lelystad
Waar: de Houtribsluizen (marifoonkanaal 20) in de Markerwaarddijk bij Lelystad.
Het complex Houtribsluizen bij Lelystad bestaat uit twee schutsluizen en een spuisluis in de Houtribdijk. De bruggen liggen ongeveer zeven meter boven de gemiddelde waterstand.
Luister de marifoon uit.
Houd rekening met de grote schepen.
Blijf uit de dode hoek.
Blijf niet rondvaren voor de invaart van de sluizen.
Hijs en strijk de zeilen niet in de doorgaande scheepvaartroute.
Een isofaselicht geeft aan in welke sluiskolk u moet schutten. Dit licht bestaat uit een vast wit licht op het midden-sluishoofd met daarnaast een wit flikkerlicht. Kies de kant van het flikkerlicht. Soms moet de recreatievaart vóór de beroepsvaart de sluis moet invaren. Let dus goed op de mededelingen van het sluispersoneel.
Komend vanaf het Markermeer.
Nader de sluizen via het Oostvaarderdiep (OVD 1 en OVD 2) of via de opening ten zuiden van Lelystad-Haven.
De noordelijke toegang, het zogenaamde ‘jachtengaatje’, is alleen toegankelijk voor schepen kleiner dan 20 meter.
Voor de sluis zijn remmingswerken en wachtsteigers, maar er zijn geen speciale voorzieningen voor jachten.
Ten zuiden van de sluis is de Bataviahaven, uitvalsbasis van charterschepen.
Komend vanaf het IJsselmeer.
Na de Jachthaven Flevo Marina vaart u zuidwaarts richting de sluizen. Aan stuurboord ligt de Markerwaarddijk.
Houd de dam met het groene knipperlicht Iso 4s aan stuurboord. Aan bakboord zijn jachthavens.
Voor de sluis zijn aan stuurboord wachtplaatsen.
Centrale Meldpost IJsselmeergebied
In het bedieningsgebouw van de Houtribsluizen is ook de Centrale Meldpost voor het IJsselmeergebied (marifoonkanaal 1) gehuisvest. Hier kunt u meldingen doen van scheepsongevallen, waterverontreiniging, storingen aan betonning en dergelijke.
willen melden. Bereikbaar via marifoonkanaal 1 en 0320-261111.
De Centrale Meldpost IJsselmeergebied geeft via de marifoon elk uur een bericht over het weer en nautische bijzonderheden. Het tijdstip van uitzending is 15 minuten na het hele uur (8:15, 9:15, etc.).

Lemmer
Waar: IJsselmeerkust Zuidwest Fryslân, tegen de grens met de Flevoland.
Knooppunten: Twee sluizen scheiden de Friese binnenwateren en het IJsselmeer bij Lemmer
1) Prinses Margrietsluis (PM-sluis) (ingang Prinses Margrietkanaal)
Hoofdzakelijk voor de beroepsvaart, marifoonkanaal 20
Onderdeel Staande mast route tussen Amsterdam – Lauwersmeer.
­In het hoogseizoen kunnen er wachttijden ontstaan, omdat beroepsvaart en recreatievaart samen schutten. (Alternatief voor recreatievaart is de route via de sluis Stavoren)
Vaaradvies vanaf het IJsselmeer
Vaar tussen de rode en de groenen tonnen; buiten de vaargeul is het ondiep.
Let goed op uitgaande beroepsvaart, die door de ondieptes de bocht ruim nemen.
De wachtsteiger voor de recreatievaart ligt een de bakboordzijde van de voorhaven en is aangeduid met “SPORT”.
In de sluis zijn gemakkelijke afmeervoorzieningen aanwezig voor de recreatievaart.
Bij het uitvaren van de sluis moet u stuurboord wal houden en voor zover mogelijk gebruik maken van de recreatiegeulen gemarkeerd met rood/groen witte boeien.
Let goed op scheepvaart vanuit Lemmer en op de kruisende vaart met de Lange Sleat.
Vaaradvies vanaf de Grutte Brekken (binnenwater)
Vaar tussen de rode en groene tonnen of de recreatiegeul.
De wachtsteiger voor de recreatievaart ligt aan bakboordzijde en is aangeduid met “SPORT”. Aan stuurboordwal zijn er wachtplaatsen voor de beroepsvaart.
In de sluis zijn gemakkelijke afmeervoorzieningen. Er zijn bolders aan de loopbruggen aanwezig voor de recreatievaart.
Bij het uitvaren van de sluis moet u stuurboord houden en tussen de rode en de groene tonnen varen; buiten de vaargeul is het aan het begin is het ondiep.
2) Lemstersluis (ingang dorp Lemmer)
Hoofdzakelijk voor de recreatievaart, marifoonkanaal 22
Onderdeel Staande mast route Amsterdam – Lauwersmeer
In het hoogseizoen kunnen er wachttijden ontstaan.
Vaar tussen de rode en groene tonnen richting Lemmer; buiten de vaargeul is het ondiep.(Kite) surfers bij het strand.
Let goed op scheepvaart vanuit de jachthavens en de Lemstersluis
Voor de sluiszijn er wachtsteigers aangeduid met “SPORT””
Na de sluis passeert u drie beweegbare bruggen: de Oude Sluisbrug, de Flevobrug en de Zijlroedebrug.
Na passage van de drie bruggen komt u via de Sylroede en het Streamkanaal bij de ingang van het PM-kanaal/de Grutte Brekken.
Let goed op scheepvaart links vanuit de PM-sluis.
Het PM-kanaal is de hoofdvaarweg. Maak voor zover mogelijk gebruik van de recreatiegeul of het overige water.
Let goed op scheepvaart vanuit de PM-sluis, dorp Lemmer en op de kruisende vaart met de Lange Sleat.
Vaar na de kruising de Lange Sleat bakboord uit het Streamkanaal op richting dorp Lemmer.
U passeert drie beweegbare bruggen: de Oude Sluisbrug, de Flevobrug en de Zijlroedebrug.
Na de passage van deze drie bruggen komt u bij de Lemstersluis.
Voor de sluiszijn er wachtsteiger aangeduid met “SPORT””
Let op scheepvaart/beroepsvaart van en naar de PM-sluis.
Zie ook: Wateralmanak 2, Lemmer.
Het Prinses Margrietkanaal
Waar: van Lemmer richting Delfzijl, tot het Van Starkenborghkanaal.
Het Prinses Margrietkanaal is de belangrijkste hoofdvaarweg van Fryslân. Een drukbevaren transportas voor de beroepsvaart. Rijkswaterstaat en de Provincie Fryslân proberen de beroeps- en recreatievaart waar het kan te scheiden. Zie voor alternatieven ook het artikel: Zeven alternatieve routes langs het Prinses Margrietkanaal (PM-kanaal).Tussen Grou en Leeuwarden is via Wergea voor de recreatievaart een alternatieve route voor het Prinses Margrietkanaal aangelegd.
Neem vanaf Lemmer de staandemastroute via Sloten en IJlst naar Sneek, en vanaf daar via het Sneekermeer en de Heerenzijlbrug naar Akkrum.
Via Akkrum kunt u met een maximum diepgang van 1,70 m via het Pikmar naar Grou.
Steek daar het PM-kanaal over voor de staandemastroute via Wergea naar Leeuwarden.
De maximumdiepgang op het traject Grou – Leeuwarden is 1,90 m.
Staandemastroute
Er is een Staande Mast Route om het Prinses Margrietkanaal zoveel mogelijk te mijden.
Trajecten vanaf Lemmer:
Vanaf de Grutte Bekken via de Lange Sleat met een maximale diepgang van 1,70 meter via Sloten en het Sleattemer Mar, Woudsend en de Wymerts naar Sneek.
Of via de Follegeasleat, het Tsjûkemar, de Skarster Rien, Langwarder Wielen (allemaal met een diepgang van maximaal 1,90 meter), Noarder Alde Wei en de Goaiïngarypster Puollen (beiden met een maximale diepgang van 1,70 meter) naar het Snitser Mar. Via het Heerensyl en Akkrum bereikt u Grou. De staandemastroute vanaf de Rjochte Grou te Grou naar Leeuwarden via Wergea kent eveneens een maximale diepgang van 1,90 meter.
Schepen met maximale 1,50 meter diepgang kunnen via het Pikmar, de Tynje en Wide Ie de route nemen via de Kromme Ie en het Grytmansrak, om het Prinses Margrietkanaal mijden.
Let op bij de volgende kruisingen in het Prinses Margrietkanaal:
het kruispunt op de Grutte Brekken (Kromme Ie en Follegeasleat, kilometerraai 86)
het kruispunt op De Kûfurd (Johan Friso Kanaal of Jeltesleat en Jaansleat, kmr 78)
het kruispunt Houkesloot – Snitser Mar
het kruispunt bij de sluis van Terherne en het dorp Terherne (kmr 67)
het kruispunt of brug Oude Schouw/Ald Skou (Irnsum en Akkrum, kmr 63)
Bij het kruispunt bij Ald Skou is de aansluiting met de Kromme Knilles voorde scheepvaart afgesloten met een palenrij en 275 meter verlegd in noordoostelijke richting.
Op deze vaarweg is een hoogtebeperking van 20 meter in verband met hoogspanningsdraden.
het kruispunt Krûswetters (Warten en Princenhof/Earnewâld, tussen kmr 51 en 52)
het kruispunt Burgumer Mar (Lits – Lauwersmarroute)
De Lits-Lauwersmar route is met een doorvaarthoogte van 3 meter voormotorboten dé verbinding van de Friese Meren naar het Lauwersmar.
Stuurboordwal
Alle schepen moeten verplicht stuurboordwal houden op het Prinses Margrietkanaal.
U mag op het Prinses Margrietkanaal alleen met een zeilboot varen als deze een direct start klare motor (stand-by) heeft.
Oversteken mag alleen op de snelst mogelijke manier. Laveren mag dus niet.

Meppel
Waar: zuidwesten van Drenthe waar het Meppelerdiep en de Drentse Hoofdvaart samen komen
Vanuit Zwartsluis komt u via het Meppelerdiep bij Meppel, waar diverse jachthavens zijn. Komend vanuit Zwartsluis passeert u voor Meppel aan bakboordzijde een wachthaven voor de beroepsvaart en de Sethe haven, een industriehaven. Aan stuurboordzijde is een overslagplaats voor zeecontainers en aansluitend twee veevoederbedrijven.
Na de Eshuisbrug en de Kaapbruggen (marifoonkanaal 22) zijn zowel aan stuurboord als aan bakboord diverse bedrijven gevestigd, waar grote binnenvaartschepen worden gelost.
Bij de Kaapbruggen is ook een zwaaikom voor binnenvaartschepen tot 110 meter lengte, met aan stuurboordzijde een scheepswerf.
Let bij het passeren van deze bedrijven dus erg goed op aankomende en afvarende beroepsschepen.
Vanuit Meppel kunt u verder varen via de Drentsche Hoofdvaart. Tot Assenvaart geen beroepsvaart, tussen Assen en Groningen (Noord-Willemskanaal) wel.
Bij kilometerraai 8 in het Meppelerdiep is de afslag naar de Hoogeveensche Vaart, die naar Hoogeveen, Coevorden en Emmen leidt.
Let bij de afslag goed op, het is een druk punt met recreatievaart.

Nieuwe Maas – Noord – Lek
Waar: vaarwegen tussen de Brienenoordbrug en Krimpen aan de Lek.
De rivieren Noord, Lek en Nieuwe Maas zijn brede, drukke vaarwegen. Beroepsvaart die de Lek afvaart, meldt zich altijd bovenstrooms van het veer Krimpen aan de Lek. De beroepsvaart uit de Lek met bestemming de Noord vaart dikwijls kort om de bocht.
Luister uit op marifoonkanaal 10 en laat weten dat u op situatie reageert.
Beroepsvaart op de Nieuwe Maas met bestemming Lek meldt zich meestal op kanaal 10 onder de vakterm ‘Transol’ (naam van een voormalig kantoorpand). Het betekent dat het binnenvaartschip opvarend is aan de linkeroever van de Nieuwe Maas op circa 400 meter van het knooppunt.
Net bovenstrooms van dit knooppunt ligt aan de zuidelijke oever (Ridderkerk) een drijvende steiger voor de waterbussen en het voetveer naar Krimpen aan de Lek en Kinderdijk.
Houd rekening met getijdestroom.
Houd zo veel mogelijk stuurboordwal en kijk regelmatig achterom.
Binnenvaartschepen varen hard en de waterbus haalt 40 km/uur. Anticipeer op de actuele verkeerssituatie.
Een blauw bord met een wit flikkerlicht betekent dat een schip de ‘verkeerde’ wal kiest.
Nieuwe Maas – Hollandse IJssel
Waar: vanaf de Brienenoordbrug richting Ouderkerk aan de IJssel en Gouda.
De Hollandse IJssel is getijdenrivier, die onderdeel is van de staandemastroute. Het knooppunt met de Nieuwe Maas is overzichtelijk, maar u moet rekening houden met beroepsvaart, waterbussen én getijstroming. Marifoonkanaal 81 (blokgebied van de sector Maasbruggen) onderdeel van het verkeersbegeleidingssysteem van Port of Rotterdam.
De stormvloedkering bij Krimpen staat meestal open. De doorvaarthoogte van de kering bedraagt 8.40 meter + NAP. Voor schepen met een staande mast is de brug over de schutsluis beweegbaar.
Tip: Voor de kleinere (motor)boten is er een route, als alternatief voor de Nieuwe Maas, tussen de IJssel en de Lek: door de Sliksloot (hoogte 2,30 m, diepgang 1,00 m) en de Bakkerskil (hoogte 2,40 m, diepgang 1,40 m). Let op, ook hier vaart de waterbus.

Nieuwe Wetering bij Nieuwersluis
Waar: noord van kilometerraai 22.
Bij Nieuwersluis monden de Nieuwe Wetering en de Angstel uit in het Amsterdam-Rijnkanaal. Een druk kruispunt in de route van en naar de Vinkeveense- en Loosdrechtse Plassen.
Vaar rustig richting Amsterdam-Rijnkanaal.
Let op de golfslag en zuiging van de scheepvaart op het kanaal.
Zet eventueel een uitkijk voorop.
Over de invaart van de Angstel liggen een spoorbrug en een verkeersbrug; beide vast, waardoor de doorvaarthoogte beperkt is tot 4 meter bij normaal kanaalpeil. Bij de invaart van de Nieuwe Wetering naar de Vecht is de doorvaarthoogte 3 meter bij normaal kanaalpeil. In de Nieuwe Wetering liggen veel woonarken. Vaar daar rustig en vermijd golfslag. De doorvaart van de Nieuwe Wetering is gesloten vanaf 1 november tot 1 april.
Ga na het uitvaren van het zijwater meteen stuurboord uit het Amsterdam-Rijnkanaal op en vaar mee met de vaarrichting van de scheepvaart.
Houd goed stuurboordwal.
Steek pas over als het kan!
Deze adviezen gelden ook voor de kruising Grote Heicoop – Kerkvaart bij Breukelen (tussen kmr 24 en 25).

Nieuwe, Boven en Beneden Merwede
Waar: vaargebied tussen Dordrecht en Gorinchem.
De Nieuwe, Boven en Beneden Merwede vormen de ‘snelweg’ voor de beroepsvaart tussen Rotterdam, Antwerpen/Vlissingen/Gent en Duitsland. Het is er zeer druk en de schepen varen hard. Het vaarwater is breed en langs de oevers liggen kribben.
Voor de recreatievaart is er voldoende ruimte. Dit riviervak maakt deel uit van de noord-zuidroute via het Merwedekanaal en de Afgedamde Maas of naar de Biesbosch.
Let goed op, kijk regelmatig achterom en luister de marifoon uit op kanaal 10.
Houd rekening met de grote snelheid van de beroepsvaart.
Pas op: door de zuiging van de grote schepen zakt het water rond de kribben.
Oversteken doet u haaks, snel en alleen als het kan!
De stroom op de Beneden Merwede varieert van 0 tot 3 km/u, afhankelijk van de rivierafvoer en het tij.
De betonning ligt voor de beroepsvaart op ten minste NAP – 4,00 meter. Recreatievaart kan buiten deze betonning varen.
Let op: dit is op eigen risico. Raadpleeg de waterkaart goed.
Vanuit Gorinchem
Waar: vanuit Gorkum westwaarts.
Recreatievaart vanuit Gorinchem (Grote Merwedesluis/vluchthaven of Lingesluis) in de afvaart, richting Werkendam/Biesbosch, moet stuurboordwal houden. Bij het naderen van het scheepvaartknooppunt Nieuwe Merwede - Beneden Merwede hebt u voldoende tijd om te anticiperen op de beroepsvaart.
Vaar een duidelijke koers en laat duidelijk zien dat u de Boven Merwede gaat oversteken naar de Nieuwe Merwede.
Eenmaal in de Nieuwe Merwede houdt u wederom stuurboordwal.
Richting de Biesboschsluis: vaar de monding open.
Bij veel scheepvaartverkeer op de Nieuwe Merwede en uit de havens van Werkendam, kunt u achter de rode betonning veilig liggen wachten; er staat voldoende water.

Nigtevecht
Waar: ter hoogte van kilometerraai 13.
De Vecht mondt hier via (openstaande) een sluis uit in het Amsterdam-Rijnkanaal. Het sluizencomplex ligt evenwijdig aan het kanaal aan de oostoever.
Komt u van de Vecht met een noordelijke bestemming, dan kunt u via de sluis uw vaartocht vervolgen op het kanaal.
Wilt u zuidwaarts via het AR-kanaal, vaar dan na de sluis eerst een stukje naar het noorden. Steek pas over als u voldoende overzicht hebt. Snij na de sluis de bocht niet af.
Komt u vanaf het noorden het Amsterdam-Rijnkanaal af en wilt u naar de Vecht, dan moet u tijdig oversteken naar bakboord om de sluis te nemen. Kijk vooral veel achterom!
De brug over de sluis is bereikbaar op marifoonkanaal 20.
Alternatieve route
Het is mogelijk om vanaf Diemen via Amsterdam, het IJ en Muiden via de Vecht bij Loosdrecht te komen.

Noordzeekanaal
Waar: vaarweg tussen Amsterdam en IJmuiden.
Algemeen: het Noordzeekanaal is een drukke scheepvaartroute, waar zowel grote zeeschepen als binnenvaartschepen varen. Er is ook veel recreatievaart, want de alternatieve staandemastroute (via Haarlem) loopt door dit vaargebied, richting het IJsselmeer.
De maximum snelheid is 18 km/u voor schepen met een diepgang minder dan 4 meter en voor snelle motorboten 20 km/u. De havens in het Westelijk Havengebied zijn verboden voor recreatievaart.
Zeil- en motorboten moeten een (direct startklare) motor hebben, waarmee ze ten minste 6 km/u kunnen varen.
Op het Noordzeekanaal en in de zijkanalen moet een klein vaartuig ‘s nachts en bij slecht zicht een radarreflector voeren.
Belangrijk: houd op het Noordzeekanaal stuurboordwal en kijk regelmatig achterom.
Ter hoogte van Zaandam
Waar: Zijkanaal G.
Beschreven vaarrichting: noordwaarts.
Komend vanaf het Noordzeekanaal vaart u tussen de borden 18 en 19 in noordelijke richting via Zijkanaal G naar Zaandam. Voor de Wilhelminabrug en -sluis (marifoonkanaal 20) is aan bakboord een kade waar haven- en sluisgeld betaald moet worden. Om hier aan te leggen moet u oversteken, let dus goed op naderende en achterop komende schepen.
Staande mast naar Den Helder via Alkmaar
Het traject van Amsterdam naar Den Helder is via Alkmaar als staandemastroute te bevaren.
Bij slecht weer een veilig alternatief voor een buitengaatse tocht.
Zie ook: Wateralmanak 2, Noordzeekanaal en Zaan.
Blokkanalen marifoon
In het gebied van IJmuiden tot en met het Buiten-IJ gelden blokkanalen voor de marifoon.
VHF 22 Sluizen IJmuiden
VHF 7 IJmuiden Aanloop (op 12 mijl van de zeesluizen IJmuiden)
VHF 74 Seaport Marina
VHF 3 Verkeersdienst Noordzeekanaal (van de IJmuider sluizen tot km 14.8)
VHF 4 Haven Amsterdam (km 14.8 tot 26.5)
VHF 60 Sector Schellingwoude (vanaf kmr 26.5)
VHF 18 Oranjesluizen

Noordzeekanaal, zijkanalen C en D
Waar: Noordzeekanaal, ter hoogte van Nauerna.
Beschreven vaarrichting: vanaf het Noordzeekanaal noordwaarts.
Bij bord 12 geeft Zijkanaal D toegang tot de Nauernasche Vaart richting het Alkmaardermeer.
Eerst passeert u de Nauernaschebrug (marifoonkanaal 20), aan bakboord is de jachthaven Nauerna, vooruit ligt de Schermersluis met brug. Zijkanaal D is een Staande Mast Route naar Den Helder.
Houd rekening met beroepsvaart.
Waar: Noordzeekanaal, ter hoogte van Spaarndam (ten zuiden van Buitenhuizen).
Beschreven vaarrichting: vanaf het Noordzeekanaal zuidwaarts.
Bij bord 10 geeft Zijkanaal C toegang tot de westelijke staandemastroute via Haarlem.
Als u moet wachten voor de brug over Zijkanaal C (marifoonkanaal 18), meer dan af aan de wachtsteiger voor de brug. Draai geen rondjes op het Noordzeekanaal.

Oosterschelde, Aanloop Wemeldinge
Waar: Zuidoever Oosterschelde, noordkant Zuid-Beveland.
De voorrangssituatie op de Oosterschelde vanaf het Brabantse Vaarwater richting Wemeldinge en het Kanaal door Zuid-Beveland, is aangepast. Dit nieuwe vaarwater heet nu ‘Aanloop Wemeldinge’ (AW) en is hoofdvaarwater ten opzichte van het vaarwater Oosterschelde.
Op- en afvaart hier voorrang heeft op de scheepvaart op de Oosterschelde.
Let dus bij het kruisen van dit vaarwater goed op en luister uit op marifoonblokkanaal 68.
Vaar indien mogelijk achter de beroepsvaart langs (of overleg via de marifoon).
Kruis de Aanloop Wemeldinge op ruime afstand van de kanaalmonding.
Het vaarwater is gemarkeerd met twee groene lichtboeien (AW 1 en 3) aan de westzijde en drie rode lichtboeien (AW 2, 4 en 6) en een scheidingston (AW 8 - O 23) aan de oostzijde. De monding van het Kanaal door Zuid-Beveland is gemarkeerd door een groene lichtopstand met groene, spitse kegel aan de westzijde en een rood lichtopstand met een rode stompe cilinder aan de oostzijde. ’s Nachts is de verlichting groen en rood, synchroon brandend (iso 4 sec.).
Verkeerspost Wemeldinge
Aan de oostzijde van de kanaalingang staat de verkeerspost Wemeldinge, het centrale aanspreek- en meldpunt van Rijkswaterstaat Zee en Delta. Deze verkeerspost is continu bemand en zendt ieder uur + 15 minuten een scheepvaartbericht uit met de actuele wind- en getijgegevens en de windverwachting van de komende periode.
Het scheepvaartverkeer op de hoofdtransportas tussen de Krammersluizen en Hansweert wordt permanent in de gaten gehouden met behulp van radaropstellingen. Als u problemen hebt of vragen over de navigatie, dan kunt u altijd via marifoonkanaal 68 de verkeerspost Wemeldinge oproepen. U kunt ook rechtstreeks een verkeersafspraak maken met een ander vaartuig. De verkeerspost Wemeldinge is tevens bereikbaar op: 088 - 7974801.
In het beheergebied van de verkeerspost Wemeldinge varen drie patrouillevaartuigen van Rijkswaterstaat.
Vanaf de Oosterschelde naar de Westerschelde of Noordzee kan via:
het Kanaal door Zuid-Beveland;
het Veerse Meer (Zandkreeksluis);
het Kanaal door Walcheren;
de Roompotsluis bij de Stormvloedkering Oosterschelde. Let op: de maximale doorvaarthoogte van de vaste brug is NAP + 19,6 m.
Jachthaven Wemeldinge
Houd bij de jachthaven Wemeldinge rekening houden met een sterke dwarsstroming, veroorzaakt door het getij.
Richting een oostelijke bestemming (bijv. Yerseke of Tholen): kruis dan het hoofdvaarwater ten Westen van de lichtboeien AW3 en AW4. (Let op! pas ook de lijn op het kaartje aan. Deze loopt nu nog ten Oosten)

Oranjesluizen bij Schellingwoude
Waar: het IJ, ten noorden van het Java- en KNSM-eiland.
Beschreven vaarrichting: west-oost.
Ook hier ligt recreatiebetonning die de recreatievaart moet volgen.
Bij de monding van het Amsterdam-Rijnkanaal is er markering voor de recreatievaart richting Ertshaven, het Spoorwegbassin en de Entrepothaven.
Let op: de beroepsvaart vanaf het Amsterdam-Rijnkanaal draait bakboord uit het IJ op of gaat stuurboord uit richting Oranjesluizen.
Oranjesluizen
Het Oranjesluizencomplex (marifoonkanaal 18) bestaat uit vier schutsluizen: de Noordersluis, de Middensluis, de Zuidersluis en de Prins Willem Alexandersluis (PWA). De beroepsvaart en de recreatievaart worden gescheiden. De PWA (aan de zuidkant) is uitsluitend voor de beroepsvaart, de Noordersluis alleen voor de recreatievaart (aangegeven met ‘Sport’). In het hoogseizoen wordt de recreatievaart indien nodig ook door de Midden- en Zuidersluis geschut.
Beschreven vaarrichting: oostgaand richting IJsselmeer.
Als u naar de Oranjesluizen vaart voor een schutting richting IJsselmeer, dan moet u
ter hoogte van de rode Y14 haaks oversteken en aan bakboordwal naar de Noordersluis varen.
Let op: kijk eerst achterom voordat u oversteekt, in verband met achteropkomend verkeer!
Luister uit op marifoonkanaal 60 van de sector Schellingwoude.
Als u moet wachten, meer dan af aan de wachtsteigers. Daar zijn ook praatpalen.
Schellingwouderbrug
Waar: Oost van de Oranjesluizen.
Aan de noordzijde van Schellingwouderbrug loopt een vaargeul onder de vaste zijoverspanningen van de brug door, geschikt voor de recreatievaart met beperkte masthoogte. Blijf dus na het schutten aan bakboordwal varen en steek na de brug haaks over naar stuurboordwal. Voor hogere schepen gaat het beweegbare brugdeel op gezette tijden open.
Het Buiten-IJ
Waar: het vaarwater tussen de Oranjesluizen en het Markermeer.
Beschreven vaarrichting: westgaand richting Amsterdam.
Op het Buiten-IJ is het verplicht de stuurboordzijde van de betonde vaarweg te volgen.
Luister vanaf het Vuurtoreneiland (het begin van de strekdam) uit op marifoonkanaal 60 van de sector Schellingwoude.
Ter hoogte van de Zeeburgertunnel meldt de scheepvaart zich op marifoonkanaal 18 voor de schutting.
Na de schutting moet u bereikbaar zijn op marifoonkanaal 60 tot aan de sectorgrens van de boeien Y10 en Y3 in het IJ
(overgaan op marifoonkanaal 4) of tot aan de Zeeburgerverkeersbrug over het Amsterdam - Rijnkanaal (overgaan op marifoonkanaal 10).
Als u na de sluizen richting Utrecht wilt, dan moet u ter hoogte van het droogdok van de Oranjewerf het IJ oversteken richting het Amsterdam-Rijnkanaal.

Oude Maas – Nieuwe Maas – Nieuwe Waterweg
Waar: Rotterdam, Hartelkanaal, Oude Maas, Voornse Sluis.
De Rotterdamse haven is een groot, druk scheepvaartknooppunt met zee- en binnenvaart.
De meeste havens zijn op grond van de Havenverordening Rotterdam verboden voor de recreatievaart. De doorgaande vaarwegen zijn open, maar het zijn geen wateren om ontspannen te spelevaren. Wie hier vaart, moet goed weten wat hij doet.
Let op stroomsnelheid die kan hoog zijn!
Houd rekening met snellopende schepen, golven, zuiging en getijstroming.
Houd stuurboordwal, kijk voortdurend om u heen en luister de marifoon uit.
Houd bij het in- en uitvaren van de voorhaven van de Voornse sluis rekening met de stroom (getij) en het scheepvaartverkeer op de Oude Maas en uit het Hartelkanaal. Blijf zo veel mogelijk stuurboordwal varen en maak gebruik van de vaste doorvaartopeningen van de Spijkenisserbrug. Voor de recreatievaart staat hieronder voldoende water.
Speel tijdig in op het scheepvaartverkeer en luister uit op marifoonblokkanaal 62 van radarsector Oude Maas.
Extra informatie Botlekbrug
Waar: varend vanaf de Nieuwe Maas of Oude Maas.
De (nieuwe) Botlekbrug heeft twee doorvaartopeningen, de onderdoorvaarthoogte van de brug is NAP +14 meter. Afhankelijk van de waterstand kunnen vaartuigen een opening vragen van het hefgedeelte van de brug.
Melden op: marifoonkanaal 18.
Houd stuurboordwal
Blijf uitluisteren zodat de brugwachter u kan bereiken en wacht op een veilige plek buiten de doorvaartopening van de brug.
Indien u geen opening van de brug nodig heeft is het niet nodig op kanaal 18 te melden.
De brugwachters van zowel de Spijkenisserbrug als de Botlekbrug zijn bereikbaar via marifoonkanaal 18.
Luister voor en na brugpassage uit op marifoonblokkanaal 62 van Sector Oude Maas.
Er wordt nog regelmatig gewerkt aan de Botlekbrug. Houd de scheepvaart berichten in de gaten voor de actuele situatie.
Let op: hier varen grote en veelal snelvarende zee- en binnenvaartschepen. De stroomsnelheden zijn hoog, zeker bij het passeren van de brug.
Gaat u richting de Nieuwe Maas/Rotterdam, dan moet u bij kilometerraai 1005 (ongeveer 1 kilometer benedenstrooms van de Botlekbrug) overschakelen van marifoonblokkanaal 62 naar 61 en u melden bij radarsector Botlek. De brugwachters van zowel de Spijkenisserbrug als de Botlekbrug zijn bereikbaar via marifoonkanaal 18.
Het komt regelmatig voor, dat schepen die vanaf de Nieuwe Maas de Oude Maas richting de Botlekbrug willen varen per ongeluk de Botlek invaren. Deze havens zijn voor recreatievaartuigen verboden. Houd hier goed rekening mee. Check bij twijfel Sector Botlek, marifoonkanaal 61.
Nieuwe Maas en Erasmusbrug
Recreatievaartuigen die vanuit City Marina Rotterdam richting het westen willen varen moeten soms even wachten voor de Erasmusbrug. Houd voor de brug goed rekening met de stroming en het feit dat u achter de grote brugpijlers moeilijk zichtbaar bent voor andere vaarweggebruikers. Zodra u de brug bent gepasseerd, is het verstandig om kortstondig de bakboordwal te varen, totdat u een goed overzicht hebt van de overige vaart op de Nieuwe Maas. Zodra het kan, vaart u direct naar de stuurboordwal van de rivier. Luister uit op marifoonblokkanaal 81 van radarsector Maasbruggen of marifoonkanaal 20 van de brug.

Oude Maas – Spui
Waar: tussen Rotterdam en Dordrecht.
De Oude Maas is een zeer drukke transportas met veel scheepvaartverkeer, van zesbaks-duweenheden tot zeeschepen.
Let goed op, kijk regelmatig achterom en luister de marifoon uit.
Houd rekening met de grote snelheid van de beroepsvaart.
Let op de stroomsnelheid, die tot 5 km/u kan oplopen.
Het Spui
Waar: tussen de Oude Maas en het Haringvliet.
Het Spui is een rustige getijdenrivier met minder beroepsvaart, maar ook hier stroomt het stevig: tot 6 km/u! Bij het knooppunt Oude Maas – Spui luistert u uit op marifoonblokkanaal 4 (roepnaam: sector Heerjansdam).
Deze radarsector loopt vanaf benedenstrooms Spui tot bovenstrooms de zeehaven Dordrecht en wordt bewaakt vanaf de verkeerspost Dordrecht. De grondregels van de verkeersbegeleiding zijn hier van toepassing.

Oude Rijn – Aarkanaal – Gouwe
Waar: zuidoost kant Alphen aan den Rijn.
Op dit scheepvaartknooppunt kruist de Oude Rijn het Aarkanaal (naar het noorden lopend) en de Gouwe (naar het zuiden). Het ligt in de staandemastroute.
De Oude Rijn en de Gouwe vormen samen het hoofdvaarwater ten opzichte van het Aarkanaal en de Oude Rijn ten oosten van Gouwsluis.
De Hefbrug Gouwsluis en de Steekterbrug over de Oude Rijn liggen dicht bij het knooppunt.
Let op: binnenvaartschepen varen dikwijls meestal vanaf de Oude Rijn, uit de richting Bodegraven, achteruit het knooppunt op, om te kunnen keren (zwaaiplaats).
Let goed op, kijk regelmatig om u heen, ook achterom.
Minder eventueel vaart.
Kijk uit voor door de bocht komende binnenvaartschepen én voor scheepvaart die wacht op de brugopening.
Voor de bediening van de hefbrug Gouwsluis en de Steekterbrug (over de Oude Rijn richting Bodegraven), meldt u zich op marifoonkanaal 18. De Steekterbrug wordt op afstand bediend vanaf Bedieningscentrum Steekterpoort.
Veilig varen op de Gouwe
Waar: tussen het aquaduct voor de N11 en de spoorbrug Alphen.
Door de Alpherium containerterminal (overslaghaven) aan de Gouwe in Alphen aan den Rijn is er veel containerscheepvaart op de Gouwe. Er gelden extra veiligheidsmaatregelen en regels op een aantal locaties.
Bij de spoorbrug Alphen zijn wachtplaatsen. De wachtplaatsen voor grote schepen (schepen >20 meter) liggen direct ten zuiden van de spoorbrug. De wachtsteiger voor de kleine schepen (schepen <20 meter) ligt op ongeveer vijfhonderd meter ten zuiden van de spoorbrug. Bij deze wachtsteiger zijn de verkeerslichten van de spoorbrug; op een bord staat uitleg.
Vaar dus niet door tot de spoorbrug als u moet wachten.
Alle scheepvaart op de Gouwe heeft voorrang op schepen die uit de overslaghaven komen, omdat de Gouwe de hoofdvaarweg is. Dit wordt aangegeven met een bord.
Bedieningscentrum Steekterpoort
Vanuit het bedieningscentrum Steekterpoort worden onder andere de spoorbrug Alphen aan den Rijn en de hefbrug Gouwsluis bediend. Het centrum begeleidt ook het scheepvaartverkeer van en naar de overslagterminal. Bereikbaar via marifoonkanaal 18 of de intercom (‘praatpaal’) op de wachtsteigers.
Nauw van Boskoop
Download hiervoor de brochure ‘Veilig varen op de Gouwe’.
Waar: de Gouwe, ter hoogte van Boskoop.
Beschreven vaarrichting: zuidwaarts varend.
Na Alphen verder zuidwaarts varend op de Gouwe passeert u de Otwegwetering, een zijwater aan stuurboord, dat naar een jachthaven loopt. Vanaf dit punt tot aan de hefbrug in Boskoop is de Gouwe over een lengte van 1500 meter veel smaller dan elders. Vandaar de naam: ‘Nauw van Boskoop’.
De brugwachter zorgt ervoor dat schepen elkaar veilig kunnen passeren. Om dit te bereiken gelden extra maatregelen.
Alle scheepvaart uit noordelijke richting met marifoon aan boord is verplicht om zich voor de kruising met de Otwegwetering via marifoonkanaal 18 te melden. Deze schepen moeten soms wachten met invaren van het Nauw van Boskoop. Voor de recreatievaart zijn hiervoor wachtplaatsen.
Alle scheepvaart uit zuidelijke richting met marifoon aan boord is verplicht zich via marifoonkanaal 18 te melden bij de brug.
Scheepvaart die de Otwegwetering in- en uitvaart moet voorrang verlenen aan scheepvaart op de Gouwe.
Op dit deel van de Gouwe geldt een oploopverbod (inhaalverbod).
Bocht Waddinxveen
Waar: ongeveer anderhalve kilometer ten noorden van de hefbrug Waddinxveen.
De Gouwe maakt hier een onoverzichtelijke bocht. Alle schepen met marifoon zijn verplicht zich op enkele honderden meters vóór de bocht via marifoonkanaal 10 te melden, zodat tegemoetkomende schepen op de hoogte zijn van een naderende tegenligger.
Bruggen en sluis in Gouda
Waar: in de stad Gouda.
Na het Gouwe aquaduct krijgt u in Gouda op de doorgaande route eerst de Coenecoopbrug, vervolgens twee spoorbruggen en daarna de Julianasluis met een noord- en zuidbrug.
Schepen die niet onder de gesloten spoorbrug in Gouda kunnen doorvaren, moeten gebruikmaken van de wachtplaatsen. In de Julianasluis geldt voor alle scheepvaart: trossen vast en schroeven uit.
‘Dubbelstrooks doorvaart’
De hefbruggen van Waddinxveen, Boskoop en Gouwsluis (Alphen aan den Rijn) en de spoorbruggen in Gouda hebben een doorvaartbreedte van 25 meter. De scheepvaart kan dus deze bruggen vanuit beide vaarrichtingen in principe gelijktijdig passeren. Goed stuurboord houden is wel een vereiste. Een bord geeft dit aan en een onderbord met de tekst ‘dubbelstrooks doorvaart’ attendeert schippers op mogelijke tegenliggers.
Deze dubbele doorvaart geldt vooral voor de recreatievaart onderling

Oude Rijn – Heimanswetering
Waar: noordkant Alphen aan den Rijn, bij Avifauna.
Het scheepvaartknooppunt Oude Rijn – Heimanswetering is een druk T-splitsing, die onderdeel is van de staandemastroute. Over de Heimanswetering ligt de ’s Molenaarsbrug.
De Heimanswetering en de Oude Rijn ten oosten van de ’s Molenaarsbrug (marifoonkanaal 18) vormen samen het hoofdvaarwater ten opzichte van de Oude Rijn ten westen van de ’s Molenaarsbrug (richting Koudekerk).
Aan de zuidoever van de Oude Rijn, tegenover de ’s Molenaarsbrug, ligt attractiepark ‘Avifauna’, waar passagiersschepen afmeren en vertrekken.
Let goed op bij dit knooppunt. Houd stuurboordwal, kijk om u heen, minder zo nodig vaart en luister uit op marifoonkanaal 10. Als het noodzakelijk is, geeft de brugwachters van de ’s Molenaarsbrug op kanaal 18 verkeersinformatie over naderende schepen.
Een binnenvaartschip heeft veel ruimte nodig om een haakse bocht te nemen.
Blijf uit het vaarwater van de beroepsvaart. Kies eventueel een wachtplaats, als er beroepsvaart door de bocht komt.

Oversteek Lek bij Nieuwegein, Vianen en de sluizen
Waar: ten zuiden van Nieuwegein.
In Nieuwegein mondt, na de Koninginnesluis het Merwedekanaal uit in de Lek. Ten oosten daarvan ligt het Lekkanaal (tussen Amsterdam-Rijnkanaal en de Lek), waarvan de beroepsvaart gebruik maakt.
Vaar vanaf het Merwedekanaal rustig richting Lek.
Let op de golfslag en zuiging van de scheepvaart én de stroming op de Lek.
Wilt u westwaarts, dan kunt u stuurboord uit en stuurboordwal houden.
Wilt u naar het zuiden of oosten, dan moet u oversteken.
Ga na het uitvaren van het Merwedekanaal meteen stuurboord en vaar eerst mee met de vaarrichting van de scheepvaart.
Pas wanneer u goed overzicht hebt, kunt u opdraaien en oversteken en terugvaren.
Bij Vianen kunt u stuurboord uit het Merwedekanaal ten zuiden van de Lek op, richting Gorinchem.
Rechtdoor volgt u de Lek richting Culemborg.
Vanuit het zuiden
Komt u vanuit Vianen en wilt u richting Utrecht, kiest dan voor het Merwedekanaal en niet voor het Lekkanaal.
Op het Merwedekanaal vaart minder beroepsvaart.
Let op: als u uit de richting Vianen komt, hebt u vanwege de bocht in de Lek beperkt overzicht.
In het Lekkanaal ligt de Prinses Beatrixsluis, waar vooral grote schepen schutten.

Oversteek Lek bij Wijk bij Duurstede en de Prinses Irenesluizen
Waar: tussen kilometerraai 59 en 61, bij Wijk bij Duurstede.
Na de Prinses Irenesluizen kruist het Amsterdam-Rijnkanaal de Lek.
Verkeersleiders op de verkeerspost bij Wijk bij Duurstede kunnen via de marifoon of via de omroepinstallatie adviezen geven over de oversteek.
U blijft zelf verantwoordelijk voor uw veiligheid, dus let goed op en zorg dat u voldoende manoeuvreerruimte hebt om uw koers aan te passen.
U bent verplicht een eventuele verkeersaanwijzing van de verkeersleiders op te volgen. In zo’n geval geeft de verkeersleider aan dat het om een aanwijzing gaat.
Alle vaart van het Amsterdam-Rijnkanaal moet voorrang verlenen aan de vaart op de Lek en Neder-Rijn. Het is natuurlijk niet mogelijk om deze voorrang af te dwingen, als u bijvoorbeeld een duwstel ontmoet. Dan geldt: goed zeemanschap en de regel ‘klein wijkt voor groot’.
Luister uit op marifoonkanaal 60.
Als u de Lek kruist of opdraait, houd dan rekening met de stroming.
Beroepsvaart op het Amsterdam-Rijnkanaal steekt de Lek over of draait de rivier op.
Bij de kruising met de Waal bij Tiel kan de beroepsvaart alleen bak- of stuurboord uit.
Alternatieve route
Mijd de drukte op het Amsterdam-Rijnkanaal en in de Prinses Irenesluizen.
Neem van of naar Wijk bij Duurstede de route Merwedekanaal –Koninginnesluis –Hagestein via de Lek.

Oversteek Zuider- en Noordersluis
Waar: kruising Merwedekanaal-Amsterdam-Rijnkanaal, bij kilometerraai 41
Tussen de Jutphasebrug en de Nieuwegeinsebrug is de oversteek tussen de Zuidersluis en de Noordersluis (bereikbaar via marifoonkanaal 84) in het Merwedekanaal. Het valt buiten de radardekking van de sector Maarssen, net als het splitsingspunt Amsterdam-Rijnkanaal – Lekkanaal in Nieuwegein. Buiten het radardekkingsgebied geldt voor de navigatie marifoonkanaal 10.
Let op: in de sluizen kunt u last hebben van golfslag en zuiging.
Het verval bij beide sluizen is hetzelfde; gemiddeld 1 meter. Tussen kilometerraai 40 en 41 is ten noorden van de Jutphasebrug aan stuurboord een langshaven waar gevaarlijke stoffen (benzine en diesel) worden gelost.
Alternatieve routes
Als alternatief voor het Amsterdam-Rijnkanaal zijn er twee routes door Utrecht. Vaartuigen met een maximale hoogte van 1,90 m kunnen via de singel (buitenrand van het centrum) en vaartuigen met een maximale hoogte van 3,25 m kunnen door het centrum. U wordt dan twee keer geschut; in het noorden bij de Weerdsluis en in het zuiden bij de Noordersluis.

Pannerdensche Kop
Waar: landtong noordwest van Millingen, tussen kilometerraai 867 en 868.
De Rijn komt bij Tolkamer (Lobith) ons land binnen, heet daar Bijlandsch Kanaal en splitst zich vervolgens in de Waal en het Pannerdensch Kanaal. Het splitsingspunt heet Pannerdensche Kop.
Het Pannerdensch Kanaal voert noordwaarts richting Arnhem en gaat over in de Neder-Rijn en de Geldersche IJssel. De Waal voert als hoofdtransportas westwaarts.
Het splitsingspunt bij de Pannerdensche Kop is een drukke en dus gevaarlijke kruising. Met doorgaande scheepvaart op de Waal en de Boven-Rijn en opdraaiende, afslaande en overstekende scheepvaart van en naar het Pannerdensch Kanaal.
Uitvaart van het Pannerdensch Kanaal dat op de Waal in de afvaart gaat, moet een ruimere bocht maken (vrij varen van de kop; stroming zet u op de keien).
Grote oplettendheid is hier vereist.
Houd rekening met de snelheid van de beroepsvaart.
Raadpleeg de vaarkaart.
Let op: de Waal wordt 24/7 zeer druk bevaren door grote schepen.
De stroomsnelheid is hoog, rond de 5 km/u.
Afvarende grote schepen kunnen wel 25 km/u lopen.
Opvarende schepen kunnen 15-18 km/u lopen.

Ringvaart Haarlemmermeerpolder - Kagerplassen
Waar: zuidkant van Haarlemmermeerpolder.
Dit scheepvaartknooppunt ligt eveneens op de provinciegrens van Zuid- en Noord-Holland. De vaargeul aan de noordzijde van de Kagerplassen loopt via het ’s-Gravenwater en komt uit op de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder.
Het knooppunt is vrij ruim en overzichtelijk in westelijke richting van de Ringvaart (Hillegom - Haarlem), maar onoverzichtelijk voor het scheepvaartverkeer dat de Ringvaart in oostelijke (richting Amsterdam) wil opdraaien.
De verkeerssituatie is hier ingewikkeld, met een vrij varende veerpont en schepen die dit knooppunt gebruiken om te keren. De Ringvaart is hier onderdeel van de staandemastroute via Haarlem.
De beroepsvaart volgt voornamelijk het vaartraject Kagerplassen (vaargeul) - westelijke route Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder. Komend vanaf de Kagerplassen meldt de beroepsvaart zich bij de scheepswerf Royal Van Lent en geeft aan de Ringvaart op te draaien. Komende vanaf de Ringvaart uit de richting Amsterdam meldt de beroepsvaart zich voor de Kaagpont op marifoonkanaal 10 en geeft de gewenste vaarrichting aan.
Let goed op, kijk om u heen, ook achterom.
Minder zo nodig vaart.
Luister uit op marifoonkanaal 10.

Ringvaart Haarlemmermeerpolder – noordwest kant
Waar: noordwest zijde bij Cruquius en de T-splitsing met het Spaarne.
Dit scheepvaartknooppunt ligt ten zuiden van Haarlem bij het oude stoomgemaal de Cruquius. De beroepsvaart vaart het knooppunt zoveel mogelijk open en de recreatievaart houdt stuurboordwal.
Let op met een staande mast: de Cruquiusbrug kan niet helemaal worden geopend, de brugklep hangt deels boven het vaarwater.
De beroepsschippers melden zich ongeveer 250 meter voor de Cruquiusbrug via marifoonkanaal 18 bij de brugwachter en geven aan vanuit welke richting ze komen en wat de bestemming is. Als de schepen bij mist op radar varen, melden zij zich hier ook op marifoonkanaal 10.
Schepen in de richting van Haarlem moeten zich na het invaren van het Spaarne voor doorvaart melden bij de Havendienst van Haarlem via marifoonkanaal 18 en doorgeven wanneer er een opening van de Schouwbroekerbrug nodig is.
De doorvaarthoogte van deze brug in gesloten toestand is 4,45 meter.
De westelijke variant van de staandemastroute loopt via de Ringvaart door Haarlem. De passage van de stad gebeurt in konvooivaart.

Ringvaart Haarlemmermeerpolder – Oude Wetering
Waar: zwaaikom bij Weteringbrug en Oude Wetering.
Dit scheepvaartknooppunt ligt op de provinciegrens van Zuid-Holland en Noord-Holland. Vanaf de Ringvaart kunt u dwars uit de Oude Wetering op die naar het Braassemermeer voert. Dit stuk is onderdeel van de Staande Mast Route.
Het knooppunt is vrij ruim, maar de bebouwing beperkt het zicht. De Weteringbrug over de Ringvaart, pal aan de westkant van dit scheepvaartknooppunt, heeft geen marifoon.
De beroepsvaart meldt zich ruim voor het knooppunt op marifoonkanaal 10.
Recreatievaart moet stuurboordwal houden.
Verander pas van koers als u goed zicht heeft op de overige vaart.
Laat duidelijk zien wat uw koers is en wat u van plan bent.

Ringvaart Haarlemmermeerpolder – zuidoost kant
Waar: Westeinderplassen.
Bij Rijsenhout sluiten de plassen Blauwe Beugel en het Zwet, onderdeel van de Westeinderplassen, aan op de Ringvaart. Dit is een druk punt waar veel recreatievaart de plassen opdraait of er vanaf komt.
Ter hoogte van de Blauwe Beugel en iets oostelijker - bij Rijsenhout - steken vrijvarende veerpontjes de Ringvaart over.
De Blauwe Beugel is ook voor de beroepsvaart een geschikt wachtpunt om een tegenligger te laten passeren.
De Ringvaart is namelijk niet overal breed genoeg. Beroepsschippers maken hierover afspreken via de marifoon.
Let op:
houd rekening met golfslag en vooral zuiging die binnenvaartschepen op het overwegend smalle vaarwater veroorzaken.
De Ringvaart tussen Oude Wetering en de Nieuwe Meer maakt deel uit van de staandemastroute door Amsterdam.
Schiphol
Het oostelijke deel van de Ringvaart loopt langs Schiphol. Schepen met een mast hoger dan 23 meter moeten zich melden in verband met de aanvliegroute. Vanuit noordelijk richting: marifoonkanaal 22; vanuit het zuiden marifoonkanaal 18.

Sluis Belfeld
Waar: ten westen van Belfeld.
Sluis Belfeld (marifoonkanaal 18) ligt op een druk punt in de Maasroute en is vrijwel identiek aan sluis Sambeek (marifoonkanaal 22).
Deze sluizen hebben geen drijfbolders. U moet dus goed op uw trossen letten, want er ontstaat een groot hoogteverschil tijdens het schutten.
Beleg de tros met een paar slagen om de bolder, zodat hij niet klem komt te zitten tijdens het schutten.
Blijf paraat bij de bolder.
Houd een mes en een pikhaak bij de hand.
Houd rekening met schroefwater.
Zet een extra lijn voorop voordat de beroepsvaart de sluiskolk verlaat.

Sluis Born
Waar: ten westen van Born in het Julianakanaal.
De sluizen Born en Maasbracht (marifoonkanaal 22 en 20) zijn vrijwel identiek aan elkaar en liggen op drukke punten in de Maasroute. De sluizen Born en Maasbracht hebben lage drijfbolders.
Beleg de tros met enkele slagen rond de bolder, zodat hij niet klem komt te zitten tijdens het schutten.
Blijf paraat bij de bolder.
Houd een mes bij de hand.
Houd rekening met schroefwater.
Tijdens het vullen van de sluis kan aan de bovenzijde (de bovenstroomse kant) een flinke stroming ontstaan.
Pas op dat deze stroming u niet richting sluis duwt als u ligt te wachten.
De oude schutkolk (de westelijke) van sluis Born heeft geen woelkamer. Daardoor is het water in de hele kolk bij het opschutten wild. Houd hier rekening mee.
Sluisbediening Maasroute
Op de Maasroute en de Maas wordt 7 x 24 uur geschud. Er is geen bediening op de kerstdagen en nieuwjaarsdag.
Spaanjerdplas
Ter hoogte van Stevensweert is aan de westkant van de Maas de ingang naar de Spaanjerdplas. De ingang is smal en aangeslibd.
Hier varen zeer regelmatig baggerschepen met grind in en uit.
De Maas hier erg smal.
Houd rekening met de overige vaart.
Let op: hier geldt het Besluit Scheepvaartreglement Gemeenschappelijke Maas.

Sluis Gaarkeuken
Waar: Ten zuiden van Grijpskerk, aan het Van Starkenborgh kanaal in de provincie Groningen.
De schutsluis in Gaarkeuken (marifoonkanaal 18) vormt de scheiding van de Friese boezem (NAP - 0,52 m) en de boezem van Electra (Van Starkenborgh kanaal NAP – 0,93 m). Aan de westzijde van de sluis is aan de zuidoever een ligplaats voorberoepsvaart met gevaarlijke stoffen (een kegelplaats). Houd hier rekening mee.
Tussen Gaarkeuken en Zuidhorn liggen aan bakboord de afslagen naar Grijpskerk (nabij kmr 20) en Niezijl (tussen kmr 17 en 18). Door de verhoogde weg langs het kanaal hebt u, varend op het Van Starkenborghkanaal, geen goed overzicht en is eventueel uitvarende recreatievaart moeilijk te zien.
Vlak voor Zuidhorn bevindt zich nabij kmr 16 de zeer onoverzichtelijke afslag naar het Hoendiep en het Leekstermeer.
Bij het invaren van het Hoendiep ligt de Ga-brug, een automatische brug met aan stuurboordswal een wachtplaats.
Het bedieningsproces wordt vanzelf in werking gesteld na activeren van de meldknop bij de wachtsteiger. Na het doorvaren van de brug, gaat de brug een paar minuten later automatisch dicht.
Leg uw schip goed vast, de voorbijvarende beroepsvaart veroorzaakt sterke zuiging.
Vanaf de andere kant werkt de bediening anders: u stelt die in werking met een druk op de knop.
Let goed op, kijk regelmatig achterom en luister goed op de marifoon uit.
Houd stuurboordwal en vaar een duidelijke koers.
Neem de tijd voordat u het Van Starkenborgh kanaal op vaart.
Zet eventueel een uitkijk voorop.
Zie ook: Wateralmanak, Starkenborgh kanaal, Van
Het Van Starkenborgh kanaal
Waar: Van Stroobos tot de Oostersluis bij Groningen.
Het Van Starkenborgh kanaal in de provincie Groningen verbindt het Prinses Margrietkanaal met het Eems kanaal. Het is onderdeel van de vaarroute Lemmer-Delfzijl.
Het kanaal heeft twee sluizen: sluis Gaarkeuken en de Oostersluis.
Van de volgende knooppunten maakt de recreatievaart veel gebruik:
Afslag naar het Hoendiep (nabij kmr 16).
Kruispunt met het Aduarderdiep (nabij kmr 9).
Kruispunt met het Reitdiep (kmr 7 en 8).
Komende vanaf de sluis Gaarkeuken kruist u tussen kmr 7 en 8 het Reitdiep (staande mastroute). Aan bakboordzijde gaat het Reitdiep via de Platvoetbrug (marifoonkanaal 85) naar het Lauwersmeer en aan stuurboordzijde via de Dorkwerdersluis naar de stad Groningen. Leg bij doorvaart naar de stad Groningen uw schip goed vast bij de wachtsteiger, de voorbijvarende beroepsvaart veroorzaakt sterke zuiging.
N.B.: voor de bruggen en sluizen in het gehele Reitdiep geldt marifoonkanaal 85 (en niet 84)
Na de kruising met het Reitdiep en doorvarend richting de Oostersluis passeert u:
Aan bakboordzijde de afslag naar het Boterdiep (nabij kmr 3)
De Paddepoelsterbrug (marifoonkanaal 68)
De Gerrit Krolbruggen (marifoonkanaal 68)
De Oostersluis (marifoonkanaal 20)
Bij de sluizen zijn wachtplaatsen voor de pleziervaart. Volg de aanwijzing op het bord ‘P sport’. Bij de wachtplaats staat een praatpaal waar u contact kunt opnemen met het personeel van de Oostersluis. Het sluispersoneel geeft via een omroepinstallatie aanwijzingen.
De bruggen over het Van Starkenborghkanaal in Zuidhorn, Aduard en Dorkwerd worden op afstand bediend vanuit de bedieningspost op de Gaarkeukensluis (marifoonkanaal 86). Deze bruggen overspannen de gehele vaarweg. Bij dubbelgroen mag er van 2 zijden worden doorgevaren. Blijf daarbij wel stuurboordwal houden.

Sluis Grave
Waar: noord van Grave, tussen kilometerraai 175 en 176.
Afvarend uit het toeleidingskanaal:
houd zoveel mogelijk stuurboordwal.
Opvarend vanaf de Maas het toeleidingskanaal:
houd eveneens stuurboordwal.
Boven de invaart naar de sluis is het toeleidingskanaal naar de stuw. Dit toeleidingskanaal is voor alle vaart verboden voorbij de A.1 borden op beide oevers.

Sluis Lith
Waar: noord van Lith, kilometerraai 201.
Het complex bij Lith (marifoonkanaal 22) heet Prinses Maximasluizen. De oude zuidsluis heeft hefdeuren, de nieuwe noordsluis heeft geen hoogte berperking.
Bovenstrooms kan er stroom lopen op de Maas. Afvarende beroepsvaart heeft ruimte nodig bij de invaart.
De wachtplaats voor de recreatievaart om te schutten is aan de kop van het remmingswerk.
Beneden de invaart is het toeleidingskanaal naar de stuw. Dit toeleidingskanaal is voor alle scheepvaart verboden voorbij de A.1 borden, die op beide oevers staan. Na deze borden ligt een lijn met gele drijvers, de zogenaamde ballenlijn. Deze lijn mag u nooit passeren!
Wanneer de stuw openstaat, is de ballenlijn weggehaald en wordt de vaarrichting aangegeven door het bord op de linkeroever bij de ingang van het toeleidingskanaal. De dubbelrode lichten op de stuw zijn dan uit en vervangen door de lichten die behoren bij de doorvaart van een geopende stuw.
Recreatievaart vaart niet met deze afvoer. Op alle stuwen is alleen afvarend een ballenlijn voorzien.
Oost van het complex is de monding van de Oude Maas (niet te verwarren met de Zuid-Hollandse vaarweg).
Houd hier rekening met in- en uitvaart.

Sluis Roermond
Waar: ten noordwesten van Roermond.
Bovenstrooms
De wachtplaats voor de recreatievaart om te schutten is aan de kop van de drijvende remming.
Stuw
Aan de oostkant van de sluis ligt de stuw Roermond in de Maas.
Het toeleidingskanaal van de stuw is voor alle scheepvaart verboden voorbij de A.1 borden op beide oevers.
Ten zuiden van deze stuw ligt een ballenlijn met gele drijvers. Deze lijn mag u nooit passeren.
De keuze van de vaarrichting aangeven met ledverlichting op de aanwijzingsborden. Deze leds zijn echter slecht te zien op de
borden. In de zomer periode liggen er normaal 3 rode tonnen om de scheepvaart naar het lateraalkanaal te begeleiden.
Benedenstrooms
Opvarend vanaf de Maas vaart u bij Buggenum het Lateraalkanaal Linne-Buggenum binnen.
Net bovenstrooms van de spoorbrug ligt de invaart van de kolenhaven van de voormalige Maascentrale Buggenum. Er
zijn geen activiteiten meer in de haven, maar het is een onoverzichtelijk punt. Luister uit op marifoonkanaal 10. Zodra
u opvarend de kolenhaven bent gepasseerd, hebt u goed zicht over het Lateraalkanaal en het benedenstrooms gelegen
toeleidingskanaal naar sluis Roermond.
Komt u uit de sluis Roermond, houd dan stuurboordwal en anticipeer op het afvarend scheepvaartverkeer in het
Lateraalkanaal.

Sluis Sambeek
Waar: ten oosten van Sambeek.
De sluis Sambeek (marifoonkanaal 22) en is vrijwel gelijk aan sluis Belfeld.
Let bij het naderen of er grote schepen uit sluis komen die de Maas opvaren. Soms toont die opvaart het blauwe bord met flikkerlicht. Wijk voor dat schip uit naar bakboord of wacht op de rivier tot de invaart vrij is.
Kijk regelmatig achterom bij het invaren van de toeleidingskanalen en de sluis.
Zorg voor stootwillen en landvasten aan beide kanten van uw schip.
Sluit goed aan op de overige schepen in de sluiskolk.
Houd wel voldoende afstand tot de beroepsvaart.
Beleg de tros met een paar slagen om de bolder, zodat hij niet klem komt te zitten tijdens het schutten.
Blijf paraat bij de bolder.
Houd een mes en een pikhaak bij de hand.
Houd rekening met schroefwater.
Zet een extra lijn voorop voordat de beroepsvaart de sluiskolk verlaat.
Kijk bij het uitvaren van de sluis achterom: er kan beroepsvaart uit de tweede kolk komen.
Voorkom hinderlijke golfslag voor wachtende schepen aan het remmingswerk.
Anticipeer op de verkeerssituatie en laat duidelijk zien wat u van plan bent.

Sluis Sint Andries (Maaszijde)
Waar: ten westen van St. Andries, bij kilometerraai 209.
De sluis ligt in het Kanaal van Sint Andries. Een doorsteek van de Maas naar de Waal. Het scheepvaartknooppunt is vanuit westelijke richting overzichtelijk, maar vanuit oostelijke richting niet. Sluis Sint Andries (marifoonkanaal 20) wordt op afstand bediend vanuit de Prinses Maximasluizen te Lith.
Afvarend vanaf de Maas (vanuit het oosten).
Minder vaart en nader het kanaal langzaam tot u goed kunt zien of er geen scheepvaart uitkomt.
Vanaf het Kanaal van Sint Andries opvarend de Maas op (naar het oosten).
Vaar de rivier op vanuit het kanaal in oostelijke richting met een ruime bocht. Vaar desnoods eerst iets naar het westen, totdat u de gelegenheid hebt om op te draaien.
Luister in beide gevallen uit op marifoonkanaal 10. De beroepsvaart meldt zich bij het in- en uitvaren van het Kanaal van Sint Andries aan de Maaszijde altijd op dit marifoonkanaal.
Sluis Sint Andries (Waalzijde)
De Waal is zeer druk en heeft een hoge stroomsnelheid. Oversteken vanuit Kanaal Sint Andries naar de rechteroever is daarom gevaarlijk. Het omgekeerde geldt ook. De Waal is niet breed bij het scheepvaartknooppunt Waal-Kanaal van Sint Andries. Bovendien ligt de kruising in een scherpe bocht van de rivier, de ‘bocht van Sint Andries’.
Grote oplettendheid is hier vereist, kijk goed om u heen, ook achterom.
Opvarend van de Waal naar het Kanaal van Sint Andries.
Stuurboordwal houden mag. Maar als u verder in de opvaart gaat en het is niet druk, dan kunt u beter de bakboordwal aanhouden. Zo vaart u minder in de stroom en houdt u de invaart naar de Sint Andries sluis vrij.
Wees er wel op bedacht dat afvarende beroepsvaart ook dicht langs de linkeroever komt.
Is uw bestemming Sint Andries, neem de bocht dan niet te kort in verband met de stroom.
Afvarend van de Waal naar het Kanaal van Sint Andries.
Vaar eerst het kanaal open en blijf heel goed uitkijken in beide richtingen.
Steek pas over als u zeker weet dat u de beroepsvaart niet hindert. U kunt het geschikte moment afwachten achter de rode boeien aan de rechteroever en daarna haaks oversteken.
Let goed op de stroom. Maak een ruimere bocht, zodat u de invaart tegen de stroom in kunt nemen.
Vanaf het Kanaal van Sint Andries naar de Waal.
Gaat u in de opvaart, dan kunt u zich melden bij sector St. Andries op marifoonkanaal 68. Neem dan een korte bocht over stuurboord naar de Waal. Zorg er wel voor dat u kunt terugkeren in het kanaal als de situatie dat vereist.
Ga op de Waal onder de linkeroever (stuurboordwal) varen.
Let goed op dat de stroom uw schip niet naar het midden drukt.
Vanuit het Kanaal van Sint Andries de Waal op in de afvaart.
Indien mogelijk melden en uitluisteren bij sector St. Andries op marifoonkanaal 68. Vaar bij drukte eerst op, met het verkeer mee, dicht langs de linkeroever (stuurboordwal).
Steek pas over als het mogelijk is en volg dan aan de overkant een afvarende koers.
Is het rustig, steek dan direct bij het uitkomen van het kanaal over, langs ton 22D.
Let op: beroepsvaart in de afvaart, vaart dicht onder de linkeroever!
Veel opvaart kiest, met blauw bord, voor de rechteroever.
Grote duwvaart en coasters kiezen daarom voor het midden.
Wie het Kanaal St. Andries in- of uitvaart moet zich melden op marifoonkanaal 68.

Sluis Weurt
Waar: Aan de westkant van Nijmegen ligt de sluis Weurt in het Maas-Waalkanaal.
Even ten noorden van sluis Weurt (marifoonkanaal 18) komt het Maas-Waalkanaal uit in de Waal (het vaarwegdeel Waal kilometerraai 888 t/m 883 Weurt-Nijmegen). Bij de monding van Maas-Waalkanaal staat de Verkeerspost Nijmegen (marifoonkanaal 4, roepnaam: sector Nijmegen).
Opvaart richting de sluis moet de invaart ruim nemen in verband met de stroming, dus niet pal langs het groene licht.
Vanaf het Maas-Waalkanaal de Waal op in oostelijke richting (opvarende koers).
Steek over naar de recreatiegeul aan de rechteroever.
Neem voorbij de verkeersbrug weer de linkeroever.
Let goed op dat de stroom uw schip niet naar het midden drukt.
Pas op: beroepsvaart in de afvaart van de Waal vaart soms dicht onder de verkeerde wal (=bakboordwal met blauwe bord).
Grote oplettendheid is hier vereist.
Luister de marifoon uit op marifoonkanaal 4 (Verkeerspost Nijmegen).
Recreatievaargeulen
In de bochten van de Waal tussen Nijmegen en de Pannerdensche Kop zijn recreatievaargeulen aangelegd. Achter de
hoofdbetonning ligt recreatiebetonning aangebracht. De aanvullende vaargeulen zijn 20 meter breed en 2 meter diep. De
recreatiegeulen op de Waal liggen tussen kilometerraaien 867.000 en 885.500 en ze scheiden hier grote en kleine schepen.
Wel of niet oversteken
Het traject van Nijmegen (dus bovenstrooms) tot Pannerdensche Kop: als de vaarweg vrij is van grote schepen, dan kunt beter
oversteken naar de rechteroever.
Kijk goed om u heen, ook achterom en houd rekening met de hoge snelheid van de afvaart.
In de bocht van Nijmegen is de geul geschikt voor zowel op- als afvaart.
Opvarend kunt u hier oversteken naar de noordelijke oever.
Bovenstrooms van de verkeersbrug volgt u weer naar de zuidelijke oever.
Maak opvarend in de binnenbochten gebruik van de recreatievaargeul door tussen de groene hoofdbetonning en de groenwit
horizontaal gestreepte betonning te varen.
Maak afvarend in de binnenbochten gebruik van de recreatievaargeul door tussen de rode hoofdbetonning en de rood-wit
gestreepte betonning te varen.
De recreatievaargeul wordt afhankelijk van de rivierwaterstand gemarkeerd in het recreatieseizoen.
Het is verboden en niet mogelijk ten noorden van de brugpijlers langs te varen.
Let op: buiten het aangewezen gebied liggen ook rood/wit of groen/wit gestreepte tonnen. Dit zijn obstakeltonnen, die vaak in
de lijn liggen van afgebroken kribbakens!
Houd voldoende afstand tot deze markering, omdat de tonnen een gevaar (krib) aangeven.
Grote oplettendheid is hier vereist, kijk goed om u heen, ook achterom.
Luister de marifoon uit op marifoonkanaal 4 (Verkeerspost Nijmegen) of 5 (Sector Millingen, kilometerraaien 865.000 –
881.500). De communicatie van de schepen en de verkeerspost is informatief.
Let in de recreatievaargeul bij Nijmegen op tegenliggers. Deze kunnen, afhankelijk van uw positie in de vaargeul, tijdelijk
niet zichtbaar zijn achter de brugpijlers.
Tips voor beroepsvaart
Als u met een blauw bord vaart, laat dan ter hoogte van de brugpijlers in Nijmegen ruimte aan de recreatievaart, zodat die
voldoende aan stuurboordzijde van de recreatievaargeul kan varen.
Vermijd als beroepsvaart het varen in de recreatievaargeulen! Geef elkaar de ruimte.

Tapsloot, Alkmaardermeer, Alkmaar
Waar: Tapsloot bij West-Knollendam.
Beschreven vaarrichting: naar Alkmaar.
Let op beroepsvaart; in de Tapsloot zijn losplaatsen.
Na het passeren van de Beatrixbrug (marifoonkanaal 18) in de Tapsloot moet u eveneens rekening houden met beroepsvaart die via de Nauernasche Vaart (Zijkanaal D) naar het Noordzeekanaal vaart.
Stuurboord uit gaat het hoofdvaarwater via de Markervaart richting Alkmaardermeer.
Bij de Stierop kunt u bakboord uit het Alkmaardermeer op. Binnen de betonning is voldoende diepgang (3 m),
daarbuiten is het op sommige plaatsen ondiep.
De Markervaart Noord en het Kogerpolderkanaal zijn voornamelijk in gebruik als verbinding tussen de Zaan en het Noordhollandsch Kanaal.
Via marifoonkanaal 20 kunt u bij de op afstand bediende Kogerpolderbrug informeren of er scheepvaart in de buurt is.
De Markervaart is smal en druk met veel recreatievaart.
Aan de noordwestkant van het Alkmaardermeer kunt u stuurboord uit via het Gat op de Meer het Noordhollandsch Kanaal op. Gele betonning markeert ondiepten aan weerszijden. Na het passeren van de openstaande Schulpstuw komt u langs een veerpont. Let ook op beroepsvaart van en naar Purmerend.
Voor de Leeghwaterbrug voor Alkmaar ligt aan bakboordzijde een industrieterrein waar regelmatig beroepsschepen afmeren en afvaren. Na de Leeghwaterbrug gaat het Noordhollandsch Kanaal bij Nautisch Centrum Nicolaas Witsen bakboord uit richting het centrum van Alkmaar. Het vaarwater door het centrum heeft veel bochten.
Tip: zet een uitkijk op de boeg als een bocht onoverzichtelijk is.

Terneuzen
De Westerschelde bij Terneuzen, de Pas van Terneuzen, is zeer druk bevaren.
Zeeschepen en binnenvaartschepen passeren Terneuzen richting Antwerpen en Vlissingen, varen van en naar de Braakmanhaven (haven bewesten Terneuzen) en havens van Terneuzen (Westbuitenhaven, Oostbuitenhaven en De Veerhaven Terneuzen).
In de Westbuitenhaven en Oostbuitenhaven liggen de sluizen van het Kanaal van Gent naar Terneuzen.
In de hoofdvaargeul ten oosten van Terneuzen is het ankergebied Put van Terneuzen.
Jachthaven De Veerhaven
Deze jachthaven ligt direct aan de Westerschelde, oost van buitenhavens.
Voor de haven loopt een sterke stroming; vooral tijdens zakkend water.
Rond het oostelijk havenhoofd ruim, want er liggen veel stenen die droogvallen bij LW.
1 Vanuit havens Terneuzen richting westen (Vlissingen/Breskens)
Beoordeel de verkeerssituatie zorgvuldig (kijken, uitluisteren, contact met de verkeerscentrale).
Steek de (hoofd)vaargeul haaks over naar de rode boeienlijn richting Wachtplaats Terneuzen.
Ga bakboord uit en vaar zo dicht mogelijk langs/buiten de stuurboordzijde van de betonde vaargeul.
Maak zoveel mogelijk gebruik van de parallelle routes (fietspaden) naast de betonde hoofdvaargeul.
Richting Vlissingen: via de Pas van Terneuzen en de Schaar van Spijkerplaat.
Richting Breskens: Pas van Terneuzen; steek haaks over tussen boei 12A en 12 naar ankergebied Springergeul vervolgens via de Thomaesgeul en Vaarwater langs Hoofdplaat.
2 Vanuit havens Terneuzen richting oosten (Hansweert/Antwerpen)
Houd de uiterste stuurboordzijde van de hoofdvaargeul aan.
Via nevenvaargeul Zuid Everingen: de hoofdvaargeul haaks oversteken richting Wachtplaats Terneuzen; dan via Zuid Everingen, Everingen en Middelgat verder varen richting Hansweert.
3 Aanlopen havens Terneuzen vanuit westen (Vlissingen/Breskens)
Vaar aan stuurboordzijde van de hoofdvaargeul net buiten de boeienlijn tot aan boei 23.
Houd vanaf boei 23 de uiterste stuurboordzijde van de hoofdvaargeul aan.
Let op de scheepvaart van en naar de Braakmanhaven en de havens van Terneuzen.
Beoordeel de verkeerssituatie zorgvuldig en vaar een (buiten)haven van Terneuzen in.
4 Aanlopen havens Terneuzen vanuit oosten (Antwerpen/Hansweert)
Steek de hoofdvaargeul bij de Wachtplaats Terneuzen (ook komend van nevenvaargeul Zuid Everingen) haaks over naar de jachthaven De Veerhaven of een buitenhaven van Terneuzen.

Tholen
Op de Schelde-Rijnverbinding in de omgeving van Tholen zijn voor de recreatievaart twee gevaarlijke kruisingen.
Komend vanuit de jachthavens in Tholen, of vanachter de Boereplaat de Schelde-Rijnverbinding op, richting Volkerak:
U moet het vaarwater kruisen om aan stuurboordwal te komen.
Houd rekening met de hoge snelheid van de beroepsvaart.
Luister uit op marifoonkanaal 10.
Komend uit de richting Antwerpen naar de jachthavens van Tholen, moet u een korte oversteek maken naar de bakboordwal.
Kijk goed on u heen en vooral ook achterom.
Beroepsvaart uit de Kreekraksluizen vaart hier erg snel.
Steek op tijd over en vaar via de Nieuwe Haven (de nevengeul in) naar de jachthavens.
Varend vanuit de richting Volkerak naar de jachthavens van Tholen:
Houd rekening met de binnenvaart die regelmatig de Vluchthaven van Tholen in- en uitvaart. De schippers geven bijna altijd op marifoonkanaal 10 aan wat het plan is.
De kruising met de Schelde-Rijnverbinding van het Tholense gat en het Bergse Diep van en naar Bergen op Zoom en de Bergsediepsluis is goed te overzien.
Let op: de beroepsvaart op de Schelde-Rijnverbinding vaart hier op volle snelheid.
Steek vlot en veilig over via de kortste weg.
Vaar een duidelijke koers, zodat anderen snappen wat uw plan is.
De Bergse Diepsluis is in verhouding een kleine sluis (36 x 6 meter) en heeft een capaciteit van ongeveer drie jachten per schutting.
Vanaf het Zoommeer kunt u via de Kreekraksluizen en het Schelde-Rijnkanaal richting Antwerpen.
Advies: houd in verband met de intensieve beroepsvaart goed de stuurboordzijde van het vaarwater aan.

Tiel
Waar: in het vaarwegdeel Waal kilometerraai 915 t/m 911 Tiel–Beneden Leeuwen komt het Amsterdam-Rijnkanaal uit in de Waal.
Sluis Tiel: marifoonkanaal 18.
Opvarend van de Waal naar het Amsterdam-Rijnkanaal:
Houd stuurboordwal, totdat u de gelegenheid hebt haaks over te steken. Let hierbij op de stroom en het overig verkeer.
Afvarend van de Waal naar het Amsterdam-Rijnkanaal:
Houd stuurboordwal en draai kort in. Pas op: beroepsvaart uit de sluis in de opvaart kiest vaak de rechteroever.
Afvarend vanaf Amsterdam-Rijnkanaal:
Blijf vlak aan de rechteroever (denk aan de stroom).
Vanuit het Amsterdam-Rijnkanaal in de opvaart:
Wacht in de voorhaven totdat u haaks kunt oversteken naar de linkeroever.
Scheepvaartverkeer afvarend op de Waal dat rechtdoor wil, moet zich melden op marifoonblokkanaal 69 bij kilometerraai 912
(steenfabriek).
Luister uit op marifoonblokkanaal 69 (post Tiel).
Het is raadzaam uw plannen te melden bij de verkeerspost.
Recreatievaart vanuit de haven van Tiel blijft meestal, onder begeleiding van post Tiel op marifoonblokkanaal 69, aan de
rechteroever varen om naar het Amsterdam-Rijnkanaal te gaan. Meld dit wel voordat u de haven verlaat.
Bij Tiel liggen langsdammen in de Waal, die beroeps- en recreatievaart scheiden. Lees meer hierover onder nieuwsbericht Oevergeulen en langsdammen in de Waal 2018.

Vlieland – Terschelling
Bestemming Vlieland
Volg varend vanaf de Vliestroom (VL) dezelfde route als van Harlingen naar de Noordzee, vaar vanuit het Zuiderstortemelk (ZS) via de Vliesloot (VS). Pas op voor sterke stroom en hoge zeegang.
Beschutte route
Vanaf de Vliestroom (VL) via het Franse Gaatje, bezuiden de Richel, door de Vlielanderbalg naar de Vliesloot.
Let op: deze route is tij-gebonden. Alleen voor vaartuigen met een geringe diepgang.
Bestemming Terschelling
Ga halverwege de Vliestroom (VL) stuurboord uit via de West Meep (WM) en Noord Meep (NM) naar de relatief smalle Slenk (S). Pas op voor een sterke dwarsstroom. Alternatief: via het Schuitengat.
Houd rekening met de veerboten en blijf aan de stuurboordkant van het vaarwater.
Voor de Slenk gelden de volgende vaaraanwijzing:
Houd uw motor stand-by.
Ga niet kruisen bij naderend verkeer (veerboot).
Luister uit op marifoonkanaal 2 (VTS Terschelling).
Veerboten en charterschepen
Als de veerboot de haven van Terschelling binnenloopt, terwijl u wilt uitvaren, wacht dan even ter hoogte van de veerbootterminal tot de veerboot bij zijn ligplaats is.
Komt u van buiten naar binnen en vertrekt een veerboot of charterschip uit de haven, wacht dan aan de groene zijde van het Schuitengat of vaar de haveningang iets voorbij. Zo blijft u uit de buurt van het schip en in het zicht de schipper.
Schuitengat
De vaargeul maakt geen onderdeel uit van de snelvaarroutes op de Waddenzee. Er geldt een maximumsnelheid van 20 km/u.
Het Schuitengat verandert snel. Check de laatste lodingen via www.wadvaarders.nl, www.nautin.nl of de Brandaris VHF 2.
Volle haven
Waddenhavens kunnen vol zijn in het hoogseizoen. Dan moet u terug- of doorvaren of ankeren op het wad. Neem tijdig contact op met de havenmeester. De Brandaris meldt in het 2 uurs-bericht of een haven vol is.
Anker bij Vlieland niet in de geul tussen jachthaven en veerdam, maar zoek een ankerplaats buiten de geul, of voorbij de veerdam.
Goed ankergerei is op het wad onmisbaar. Het anker moet gebruiksklaar zijn en u moet er vlot mee overweg kunnen. Oefen het ankeren. Zie voor haveninformatie: www.waddenhavens.nl.

Vlissingen
Vlissingen heeft twee haveningangen: naar de Koopmanshaven en de Buitenhaven. In de ingang van de Buitenhaven is aan de westkant de Grote Sluis, naar de Binnenhavens en het Kanaal door Walcheren.
Let op: voor zowel de Koopmanshaven als de Buitenhaven staat een sterke stroming.
Grote en snelle (zee)schepen varen soms dicht langs de havenmond en maken hoge golven.
De Jachthaven Michiel de Ruyter is bereikbaar via de Koopmanshaven en de keersluis.
Bij de ingang naar de Michiel de Ruyterhaven ligt een drempel met peilschaal.
Als op de oostelijke havendam twee rode lichten branden, is invaren verboden.
Buitenhaven en Binnenhavens
De scheepvaart kan hinderlijke golfslag en drukte veroorzaken in de havens.
Aan de steigers mag u niet afmeren; er is geen gelegenheid om af te meren voor de sluis.
Voorzorgsgebied Vlissingen
Het voorzorgsgebied van Vlissingen is druk met ankerliggers en kruisende vaart.
In het voorzorgsgebied is het buiten de ankergebieden verboden te ankeren.
Het is een kruispunt van vaarwegen: bij de boei SG-W boei de Sardijngeul; de Songaboei de Wielingen; de boei H-SS de Honte en de Schaar van Spijkerplaat (SS); de boei ARV-VH het Vaarwater langs Hoofdplaat (VH).
In het voorzorgsgebied, op de rede van Vlissingen, wisselen zeeschepen van loods. Daarvoor minderen zij vaart en ‘maken lij’: dwars op de wind en golven gaan liggen.
Houd rekening met snelle loodsboten bij de Koopmanshaven en de veerboten Vlissingen-Breskens.
Doorkruis het voorzorgsgebied pas na zorgvuldige beoordeling van de verkeerssituatie.
Aanbevolen routes recreatievaart
1 Van de Michiel de Ruyterhaven naar de Buitenhaven van Vlissingen en omgekeerd
Vaar via de kortste weg tussen de haveningangen, scherp langs de rode boeien RV2-RV4-RV6.
2 Aanlopen van Michiel de Ruyterhaven en Buitenhaven Vlissingen vanuit zee (noord)
Advies: vaar ‘s nachts niet via de onverlichte Geul van de Walvischstaart (GvW) en Deurloo (DL).
Vaar via het Oostgat (OG) en de Sardijngeul (SG) tot de boei SG-W. Houd hier goed de stuurboordzijde aan en vaar niet in het midden van de vaargeul (de scheepvaartroute).
Jachten kleiner dan 12 meter moeten in de Sardijngeul en het Oostgat (tussen de parallel van het licht Noorderhoofd en de parallel van het licht Leugenaar) buiten de hoofdvaargeul blijven, voor zover mogelijk.
Beoordeel de verkeerssituatie zorgvuldig en vaar dan vanaf de boei SG-W naar de Koopmanshaven of verder, noord van de rode boeien RV2 – RV4 en RV6 naar de Buitenhaven.
3 Komend vanuit zee, zuid- en westelijke richting (langs Zeeuws-Vlaanderen) naar Vlissingen
Vaar door de Wielingen (‘s nachts zijn de boeien verlicht) tussen de groene betonning van de Wielingen en de wal aan stuurboord (diepte gemiddeld 8 meter) buiten de hoofvaargeul.
Vaar zuid van de Songaboei richting de ARV3, beoordeel de verkeerssituatie zorgvuldig en steek dan bij de boei ARV 3 recht over naar de ingang van de Buitenhaven van Vlissingen.
4 Oversteken vanuit Vlissingen naar Breskens
Beoordeel de verkeerssituatie zorgvuldig voor u de vaargeul in het voorzorgsgebied oversteekt.
Vaar vanuit de Buitenhaven naar de gele boei ARV3 en van daaruit via de ARV-VH en de boei VH2, VH2A naar Breskens.

Volkeraksluizen
Waar: ten westen van Willemstad; tussen Haringvliet/Hollands Diep en Volkerak.
Tussen de Volkerakjachtensluis en de Krammerjachtensluis ligt een ‘recreatieroute’ voor de pleziervaart. Ten noorden van de vaargeul, tussen de rode tonnen en de natuurbebakening. Het is bovendien de kortste route. U kunt zelfs ten noorden van de Noordplaat (bij de Zuid Vlije) langs varen.
Let in de aanlooproute naar de Jachtensluis op de richtingsborden ‘Sport’ voor de watersport.
Bij het havenhoofd met groen licht aan de Volkerak-kant ligt een ondiepte.
Het verval (waterniveauverschil) in de Volkeraksluizen is gering. De doorvaarthoogte voor de vaste brug over de Jachtensluis wordt digitaal aangegeven: NAP + 18.70 meter.
Hogere jachten moeten via de Volkeraksluizen voor de beroepsvaart (marifoonkanaal 64, roepnaam: Centrale Volkeraksluizen). Dus via de Zuider en Noorder Voorhaven.
Varend van of naar de haven van Dintelsas, kruist u de vaarroute van de beroepsvaart.
Steek de vaargeul vlot en recht over.
Houd rekening met de hoge snelheid van de beroepsschepen.
Loop de haven aan in de lijn van de groene tonnen.

Volkeraksluizen – Willemstad
Waar: westkant Hollandsch Diep-noordkant Volkerak.
De druk bevaren Schelde - Rijnverbinding loopt via het Hollandsch Diep naar de Volkeraksluizen, voor de haven van Willemstad langs.
De Volkeraksluizen zijn erg druk. De meest westelijke kolk van het complex is de jachtensluis, met eigen invaart. Over deze sluis ligt een vaste brug van NAP + 18,70 meter. Hogere schepen kunnen gebruik maken van de oostelijke beroepsvaartsluis, waarover een beweegbare brug ligt. Ver uitgebouwde havendammen scheiden de beroepssluizen en de jachtensluis. De Volkeraksluizen gebruiken vier marifoonkanalen, te weten 7(blokkanaal noord), 18 (jachtensluis), 25 (blokkanaal zuid) en 64 (IVS en informatie).
Een grote stroom beroepsschepen vaart de Noordelijke Voorhaven in en uit. De vaarroute Hollandsch Diep – Noordelijke Voorhaven is hoofdvaarwater ten opzichte van Hollandsch Diep richting jachtensluis of Haringvlietbrug.
Vaar een duidelijke koers, zodat andere schippers begrijpen wat u gaat doen.
Haringvlietbrug
De Haringvlietbrug (marifoonkanaal 20) is in het midden circa 14,00 meter hoog, afhankelijk van de waterstand. Peilschalen op de pijlers van de brug geven de actuele doorvaarthoogte aan. Bij de noordoever is een beweegbare brug, met vaart van twee kanten.
Blijf tijdens het wachten zo kort mogelijk bij de brug liggen. Dit bevordert de vlotte doorvaart.
Lees ook: Varen op het Haringvliet: wat zijn de regels?

Waal en Afgedamde Maas
Waar: oost van Gorinchem.
Naar het oosten gaat de Boven Merwede over in de Waal, de drukbevaren hoofdtransportas richting Duitsland. De Afgedamde Maas loopt langs de Bommelerwaard zuidoostwaarts, via de Andelse Maas en het Heusdense kanaal naar de Bergse Maas.
Op de Boven Merwede ter hoogte van Gorinchem staat dikwijls wind tegen stroom. Dit veroorzaakt golfslag. De beroepsvaart geeft hier vol gas en heeft ruimte om op te lopen (elkaar in te halen). De combinatie van een onrustig vaarwater en het soms onoverzichtelijke beroepsverkeer maakt het lastig om in te schatten hoeveel tijd u nodig hebt voor een oversteek.
Let dus goed op bij het oversteken. Houd ook rekening met de effecten van schroefwater van de beroepsvaart.
Zorg vooraf dat alles aan boord bestand is tegen de golfslag. Zet alles ‘zeevast’.
BPR en RPR
Let op: bij de monding van de Afgedamde Maas ter hoogte van Woudrichem (waar de Boven Merwede de Waal wordt) is er een reglementswijziging. Op de Boven Merwede geldt het Binnenvaartpolitiereglement (BPR) en op de Waal het Rijnvaartpolitiereglement (RPR).
Gorinchem
Tussen de recreatiesluis en de Korenbrug ligt de gemeentelijke passantenhaven Lingehaven, midden in de binnenstad Gorinchem. De Lingesluis geeft tevens de toegang tot de Gekanaliseerde Linge en de route naar het Merwedekanaal. Bij de ingang Lingesluis is een veersteiger voor veerboten naar Woudrichem, Slot Loevestein, Fort Vuren, Sleeuwijk, Werkendam en Hardinxveld.
• Houd hier dus rekening met in- en uitvarende veerboten.
• Wacht u op een schutting van de Lingesluis, meer dan af aan het remmingwerk. Blijf niet ronddrijven in de voorhaven.
Merwedekanaal
Waar: tussen Gorinchem en Vianen (ten zuiden van de Lek).
Het Merwedekanaal is een goede vaarverbinding tussen de Boven Merwede en de Lek, en vanaf de Lek richting Utrecht/Amsterdam-Rijnkanaal. Een belangrijke noord-zuid verbinding voor de recreatievaart en ook binnenvaart.
In het traject tussen Gorkum en Vianen ligt een aantal vaste bruggen. Doorvaarthoogte: 7,50 m bij kanaalpeil (=NAP + 0,80 m).

Weesp – Driemond
Op deze plekken hebt u snel last van de golfslag en de zuiging die de scheepvaart veroorzaakt.
Waar: zuidoost van Amsterdam, tussen kilometerraai 9 en 10.
Aan de westoever komt de Gaasp bij Driemond uit in het Amsterdam-Rijnkanaal. Aan de oostoever mondt de Smal Weesp uit in het kanaal. Pal zuid van dit punt ligt de Weesperbrug.
Vaar rustig richting Amsterdam-Rijnkanaal.
Let op de golfslag en zuiging van de scheepvaart op het kanaal.
Houd er rekening mee dat uw schip in de buurt van de brug slecht zichtbaar is op de radar.
Denk ook om de dode hoek van lege binnenvaartschepen.
Wie een marifoon heeft, kan de brug bij Driemond oproepen op marifoonkanaal 20.
Spiegels voor extra zicht
Vaarwegbeheerder Waternet heeft spiegels geplaatst bij de kruisingen in het Amsterdam-Rijnkanaal. Schippers die vanuit het nevenwater komen zien hierdoor de naderende schepen op het kanaal beter.
De spiegels staan op:
- de oostoever bij het Smal Weesp te Weesp;
- de westoever bij de Gaasp/Weespertrekvaart in Driemond;
- de oevers bij Nieuwesluis;
- de westoever bij de Kerkvaart in Breukelen;
- de oostoever bij de Vechtsluis in Maarssen.

Witte Tonnen Vlije, Brabantse vaarwater
Vanaf Zierikzee kunt u via de route Keeten/Zijpe naar Bruinisse/Krammersluis. De aanbevolen route loopt langs de groene tonnen. Voor de beroepsvaart is de route Krammersluizen-Kanaal door Zuid-Beveland vice versa onderdeel van de hoofdtransportas. Dus een belangrijke verbinding die ook via Zijpe/Keeten en vervolgens Witte Tonnen Vlije, Brabantse Vaarwater en de Aanloop Wemeldinge loopt.
De Witte Tonnen Vlije is smal vaarwater en aan de noordelijke inloop staat meestal een dwarsstroom. Lastig voor de beroepsvaart die ruimte nodig heeft bij het in- en uitdraaien van de Witte Tonnen Vlije ruimte nodig heeft. De beroepsschippers maken hierover onderling afspraken, zo nodig via tussenkomst van verkeerspost Wemeldinge. Lege schepen en mosselkotters snijden nogal eens de bocht af.
Let goed op, kijk ook regelmatig achterom.
Geef de beroepsvaart alle ruimte.
Direct buiten het betonde vaarwater is het snel ondiep. Buiten de groene tonnen stuit u op een zandplaat.
De uit- en invaart van de Witte Tonnen Vlije aan de kant van het Brabantse Vaarwater is minder problematisch.
Let wel op beroepsvaart (veelal mosselkotters), die via het Brabantse Vaarwater richting Zeelandbrug koerst.
Let goed op, kijk om u heen.
Vaar een duidelijke koers zodat andere vaarweggebruikers snappen wat u gaat doen.
In de Witte Tonnen Vlije en het Brabantsche Vaarwater zijn kleine schepen - conform artikel 9.04 BPR - verplicht zoveel mogelijk aan de stuurboordzijde van het vaarwater te varen.

Zaltbommel
Waar: dit is het vaarwegdeel Waal tussen kilometerraai 937 en 933; Haaften-Zaltbommel.
Hierin ligt de overnachtinghaven van Haaften voor de beroepsvaart, die geen voorzieningen voor de recreatievaart heeft.
Zodra u afvarend de Zaltbommelse bruggen bent gepasseerd, ziet u kort na het bunkerstation aan de linkeroever de passantenhaven van Zaltbommel. Opvarend is het de tweede haven aan de linkeroever.
Afvarend, naar de haven:
Blijf eerst uw koers aan stuurboordwal volgen.
Vaar de haven open, zodat u de situatie goed kunt overzien.
Steek pas over als er voldoende ruimte is om de haven binnen te varen.
Opvarend, naar de haven:
• Draai over stuurboord de haven in, als er voldoende ruimte is om de haven binnen te varen.
Als u de haven wilt verlaten en in de afvaart gaat richting Gorinchem, wacht dan tot het scheepvaartverkeer de haven is
gepasseerd en u veilig de Waal kunt oversteken naar stuurboordwal.
Komt u uit de haven en gaat u in de opvaart, dan neemt u een korte bocht en vervolgt u uw reis aan stuurboordwal.
Let op: ongeveer 600 meter bovenstrooms van de haven ligt het bunkerstation. Hier kunnen binnenvaartschepen afmeren en
vertrekken.

Zeesluizen in IJmuiden
Waar: het Noordzeesluizencomplex (marifoonkanaal 22) in IJmuiden.
Het complex bestaat uit vier schutsluizen: Noordersluis, Middensluis, Zuidersluis en Kleine Sluis.
De recreatievaart maakt gebruik van de Kleine Sluis.
Het opvaren naar de sluis gaat in de volgorde van groot naar klein: zeevaart, binnenschepen en recreatievaart.
Bij twijfel: raadpleeg de sluisdienst op marifoonkanaal 22.
De Vissershaven, Haringhaven en IJmondhaven zijn niet voor jachten bestemd.
Beschreven vaarrichting: westgaand - richting open zee
Voor het schutten moet de scheepvaart zich ter hoogte van de pont in Velsen per marifoon
melden bij de verkeersdienst Noordzeekanaal op kanaal 3.
In de Velserkom moet u haaks oversteken, om uw weg te vervolgen richting de Kleine Sluis. Dat moet u doen in overleg met de verkeersdienst op marifoonkanaal 3.
Bij het naderen van de sluis moet u zich melden op marifoonkanaal 22 voor het schutten.
Na de schutting: koers ten zuiden van het Fort Eiland westwaarts.
De route richting Seaport Marina IJmuiden bepaalt u in overleg met de verkeersdienst IJmuiden haven op marifoonkanaal 61.
Beschreven vaarrichting: oostgaand - richting Amsterdam
Vanaf zee komend meldt de scheepvaart zich voor het schutten bij de verkeersdienst IJmuiden haven op marifoonkanaal 61. Recreatievaart volgt de aanlooproute naar het sluizencomplex ten zuiden van het Forteiland.
Bij het naderen van de sluis meldt u zich voor het schutten op marifoonkanaal 22.
Na de schutting: houd stuurboordwal. Let bij Velsen ook op de veerpont.
Let op: gedurende de bouw van de nieuwe sluis kan de situatie ter plaatse veranderen.

Zutphen, ingang Twentekanalen en sluis Eefde
Waar: west en noord van Zutphen.
Bij Zutphen kruisen een spoorlijn en de naastgelegen weg de Geldersche IJssel.
De bediening is afhankelijk van de (mast)hoogte en de waterstand.
Controleer voor de doorvaarthoogte de peilschaal bij de hefbrug of neem contact op met de brugwachter van brug Zutphen (marifoonkanaal 22).
In de regel heeft de afvaart voorrang op de opvaart, uitzonderingen daargelaten.
Volg de aanwijzingen van de brugwachter op.
De hoogteschalen van de brug in Zutphen met voorwaarschuwing staan bij kilometerraai 926 en tussen 929 en 930 (linkeroever).
Na de Zutphense spoorbrug richting Houthaven, Marshaven of Twentekanalen:
vaar deze ingangen goed open, zodat u kunt zien of er schepen uitvaren.
Twentekanaal
Het Twentekanaal loopt door de provincies Gelderland en Overijssel en verbindt Almelo, Hengelo en Enschede met het landelijke vaarwegennetwerk. Zowel beroepsvaart tot 110 meter lengte als recreatievaart maakt gebruik van het kanaal, dat ook een zijtak naar Almelo heeft. Vandaar dat de naam ‘Twentekanalen’ ook wordt gebruikt.
Sluis Eefde
Het sluiscomplex Eefde (marifoonkanaal 22) is belangrijk voor de scheepvaart en de waterhuishouding van de Twentekanalen. Samen met de sluiscomplexen en gemalen in Delden en Hengelo zorgt de sluis voor voldoende water in het kanaal.
Het totale hoogteverschil tussen Eefde en Enschede is 25 meter.
Bij Eefde is het verval bij een normale waterstand van de Geldersche IJssel 6 meter, maar het kan variëren tussen 2 meter en 7,5 meter.

Zwolle
Waar: vaarwater tussen kilometerraai 977 en 981.
Tussen kilometerraai 977 en 978 kunt aan de linkeroever naar de jachthaven van Hattem.
Vaar deze ingang open, zodat u ziet of er schepen uitvaren.
Let op de stroom als u opdraait.
Dit is ook de ingang van het Apeldoorns Kanaal, dat loopt tot de Sluis in Dieren. Het kanaal is niet bevaarbaar voor de recreatievaart.
Ten zuiden van kilometerraai 979 ligt de Hanzespoorbrug van Zwolle (marifoonkanaal 18).
Bovenstrooms van de brug staan aan de rechteroever tien meerpalen. Benedenstroom staan ze aan de linkeroever.
Tussen de IJsselbrug en de brug van de A28 (noord en zuid van kilometerraai 980 liggen aan de rechteroever de Katerveersluis en de passantenhaven Katerveer in de Willemsvaart.
Let bij het uitvaren van de Katerveersluis op kruisende beroeps- en recreatievaart op de IJssel.
Zet zo nodig een uitkijk voorop.
Zwolle-IJsselkanaal
Noord van de brug van de A28 (zuid van kilometerraai 981) is aan de rechteroever de monding van het Zwolle-IJsselkanaal.
Vaar deze ingang open.
In het Zwolle-IJsselkanaal ligt de Spooldersluis (marifoonkanaal 22).
Via het kanaal kunt u richting het centrum van Zwolle en naar het Zwarte Water, Zwartsluis en Genemuiden. Halverwege het Zwarte Water in Hasselt zijn meerdere havens.
Houd hier dus rekening met de beroepsvaart.
In het Zwolle-IJsselkanaal is ter hoogte van kilometerraai 1,700 de kruising met het Zwarte Water. U kunt hier richting: Hasselt, Zwartsluis of Zwolle. De bruggen worden centraal bediend door post Holtenbroek (marifoonkanaal 20). Ter hoogte van kilometerraai 6,700 van het Zwarte Water is de splitsing met de Overijsselsche Vecht. Langs het Zwarte Water zijn diverse jachthavens.